Forma opodatkowania na 2027: skala, liniowy czy ryczałt i do kiedy zmienić

Stan prawny: PIT 2026-09-16; ryczałt 2026-08-26; Ordynacja podatkowa; druk 3293 czeka na podpis Prezydenta (2026-11-09) · aktualizacja: 2026-11-09

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Bez żadnego oświadczenia jesteś opodatkowany na skali podatkowej. Liniowy 19% albo ryczałt wybierasz oświadczeniem do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w danym roku (a gdy pierwszy przychód przypada na grudzień, do końca roku). Wybór obowiązuje także w latach następnych, dopóki go nie zmienisz w tym samym terminie.

Kiedy składa się oświadczenie

Dla podatku liniowego przepis mówi, że podatnicy „są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym” (PIT art. 9a ust. 2). Dla ryczałtu jest ten sam termin (ustawa o ryczałcie, art. 9 ust. 1).

Z tego wynika, że „20 lutego” nie jest stałą datą w przepisach. Termin zależy od miesiąca pierwszego przychodu w roku:

Pierwszy przychód w rokuOświadczenie najpóźniej do
styczeń 202720 lutego 2027
luty 202720 marca 2027
marzec 202720 kwietnia 2027
grudzień 2027koniec 2027 roku

Gdy ostatni dzień terminu wypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny, „za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy” (Ordynacja podatkowa art. 12 § 5). 20 lutego 2027 to sobota, więc przy pierwszym przychodzie w styczniu ostatnim dniem jest poniedziałek 22 lutego 2027.

Co się dzieje, gdy nic nie złożysz

  • Nowa firma lub brak oświadczenia: skala podatkowa (PIT art. 27 ust. 1): 12% do progu, 32% powyżej, z kwotą zmniejszającą podatek 3 600 zł.
  • Masz już liniowy lub ryczałt: wybór „dotyczy również lat następnych”, chyba że w kolejnym roku w terminie złożysz zawiadomienie o rezygnacji albo oświadczenie o innej formie (PIT art. 9a ust. 2b; ryczałt art. 9 ust. 1b). Nie musisz więc składać nic ponownie, żeby zostać na swojej formie w 2027.
  • Zmiana w trakcie nowego roku: zawiadomienie lub oświadczenie możesz złożyć także przed upływem terminu (PIT art. 9a ust. 2a), czyli nawet przed pierwszym przychodem w 2027.

Trzy formy w skrócie

CechaSkala podatkowaLiniowyRyczałt
Stawka12% i 32% (obowiązujące)19%zależy od rodzaju przychodu (np. 8,5%, 12%, 14%, 15%, 17%)
Od czego liczony podatekdochód (przychód minus koszty)dochód (przychód minus koszty)przychód, bez pomniejszania o koszty
Kwota zmniejszającatak, 3 600 złnienie
Oświadczenienietaktak
Składka zdrowotna na 2027stawka obowiązuje, kwoty zależą od podstawylimit odliczenia jeszcze nieogłoszonystawka jeszcze nieogłoszona

Stawka liniowa 19% to art. 30c ust. 1 PIT. Stawki ryczałtu są w art. 12 ust. 1 ustawy o ryczałcie; ich pełny katalog zawiera także m.in. 3% i 5,5%. Ryczałt nie uwzględnia kosztów: „bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania” (art. 12 ust. 2). Składka zdrowotna jest tematem osobnego artykułu, bo jej zasady różnią się dla każdej formy.

Co się zmienia w 2027 względem 2026

Temat2026 (obowiązuje)2027 (stan z 9.11.2026)
Skala podatkowa12% do 120 000 zł, 32% powyżejustawa z druku 3293 (uchwalona 5.11.2026, Senat bez poprawek 6.11.2026, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026): 12% do 130 000 zł, 24% do 150 000 zł, 32% powyżej; stosowanie do dochodów od 1.01.2027 (art. 5 ustawy)
Limit przychodu dla ryczałtu2 mln euro (8 754 000 zł przy kursie 4,377 z 1.10.2026)ustawa z druku 3293: 250 000 euro (1 094 250 zł); nowe art. 6 ust. 4 i 6 ustawy o ryczałcie „stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2027 r.” (art. 5 ust. 1 ustawy), wejście w życie 1.01.2027 (art. 7); po podpisie Prezydenta
Podatek liniowy19%bez zmiany stawki w bazie przepisów
Składka zdrowotnastawki znanelimit odliczenia (liniowy) i stawka (ryczałt) jeszcze nieogłoszone

Do czasu podpisu (albo weta) część liczb na 2027 jest warunkowa. Artykuł zostanie zaktualizowany po decyzji Prezydenta.

Jak wygląda to w liczbach (2027)

Założenia: JDG, pełny ZUS, bez chorobowej, przychód 200 000 zł rocznie, koszty 60 000 zł. Wynik obliczenia dla skali podatkowej na danych 2027:

PozycjaKwota (rocznie)
Składki społeczne22 856 zł
Dochód do opodatkowania117 144 zł
Podatek PIT10 457 zł
Składka zdrowotna10 543 zł

Dochód 117 144 zł mieści się poniżej progu 120 000 zł (obowiązująca skala) i poniżej 130 000 zł (skala z druku 3293), więc w tym przykładzie wynik nie zależy od podpisu ustawy. Liniowego i ryczałtu na 2027 nie liczymy: nie da się ich policzyć, bo limit odliczenia składki zdrowotnej (liniowy) i stawka składki (ryczałt) nie są jeszcze ogłoszone, a liczby z 2026 nie są przepisem na 2027.

Najczęstsze błędy

  1. Zakładanie, że termin to zawsze 20 lutego. To 20. dzień miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w roku.
  2. Pominięcie oświadczenia przy nowej firmie: bez niego jesteś na skali, nawet jeśli planowałeś liniowy.
  3. Wybór liniowego, a potem usługi dla obecnego lub byłego pracodawcy w ramach tych samych czynności co w etacie: wtedy podatnik „traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w sposób określony w art. 30c” i musi zapłacić zaliczki według skali wraz z odsetkami (PIT art. 9a ust. 3).
  4. Zmiana formy po terminie: oświadczenie musi być złożone w terminie z art. 9a ust. 2 albo art. 9 ust. 1.
  5. Wybór ryczałtu bez sprawdzenia, jaka stawka dotyczy Twojego rodzaju przychodów i czy przychody nie przekroczą limitu.

Pytania i odpowiedzi

Czy muszę co roku składać oświadczenie? Nie. Wybór liniowego lub ryczałtu obowiązuje w następnych latach, dopóki nie złożysz rezygnacji lub innego wyboru w terminie (PIT art. 9a ust. 2b).

Do kiedy mogę zmienić formę na 2027? Najpóźniej do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w 2027 roku; przy styczniu to poniedziałek 22 lutego 2027.

Co jeśli pierwszy przychód mam w grudniu? Termin to koniec roku podatkowego (PIT art. 9a ust. 2).

Czy nowa skala 12/24/32% już obowiązuje? Nie. Ustawa z druku 3293 czeka na podpis Prezydenta (termin ok. 27.11.2026).

Źródła

  • Ustawa o PIT art. 9a ust. 1-3, art. 27 ust. 1, art. 30c ust. 1 (stan 2026-09-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350
  • Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym art. 9 ust. 1, 1b, art. 11 ust. 1a, art. 12 ust. 1 (stan 2026-08-26) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981440930
  • Ordynacja podatkowa art. 12 § 5 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19971370926
  • Ustawa z 5.11.2026 o zmianie ustawy o PIT, CIT i ryczałcie (druk 3293), proces: https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/processes/3293