Składka zdrowotna przedsiębiorcy w 2027: skala, liniowy i ryczałt

Stan prawny: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej (2026-08-03); PIT 2026-09-16; ryczałt 2026-08-26; druk 3293 czeka na podpis Prezydenta (2026-11-09) · aktualizacja: 2026-11-09

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Składka zdrowotna przedsiębiorcy zależy od formy opodatkowania: na skali to 9% podstawy, przy liniowym 4,9% podstawy, a na ryczałcie podstawą jest nie dochód, lecz kwota zależna od przychodu i przeciętnego wynagrodzenia. Przy skali i liniowym podstawą jest dochód, a składka nie może spaść poniżej minimum wynikającego z płacy minimalnej. W 2027 roku minimum to 445,50 zł miesięcznie, a limit odliczenia składki od podatku dla liniowego i kwoty podstaw ryczałtu na 2027 nie są jeszcze ogłoszone.

Rok składkowy zaczyna się w lutym

Podstawa wymiaru składki jest ustalana od dochodu za rok kalendarzowy i obowiązuje inaczej niż rok podatkowy: „od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego, zwanego dalej »rokiem składkowym«”. Dlatego w styczniu 2027 opłacasz jeszcze składkę z poprzedniego roku składkowego, a nowa podstawa zaczyna działać od lutego 2027.

Skala podatkowa: 9% dochodu, nie mniej niż minimum

Dla osób na skali podstawą jest dochód z działalności za rok kalendarzowy, czyli przychody minus koszty, pomniejszony o opłacone w tym roku składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów (art. 81 ust. 2). Składka wynosi 9% podstawy.

Gdy dochód jest niski albo działalność przyniosła stratę, obowiązuje dolna granica. Roczna podstawa nie może być niższa od iloczynu liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu i minimalnego wynagrodzenia z pierwszego dnia roku składkowego (art. 81 ust. 2b). Miesięcznie podstawa nie może być niższa niż to minimalne wynagrodzenie (art. 81 ust. 2d). Przy płacy minimalnej 4 950 zł na 2027 daje to 9% × 4 950 zł = 445,50 zł miesięcznie (wyliczenie minimum).

Podatek liniowy: 4,9% dochodu i limit odliczenia

Przy podatku liniowym 19% składka wynosi 4,9% podstawy wymiaru, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, dla składki liczonej od podstawy miesięcznej (od rocznej: 9% iloczynu liczby miesięcy i płacy minimalnej). Podstawa jest ta sama co na skali: dochód za rok kalendarzowy (art. 81 ust. 2).

Składkę zdrowotną możesz odliczyć od dochodu, ale z limitem. Dochód można pomniejszyć o składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w roku podatkowym, „przy czym łączna wysokość tych składek zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów lub odliczonych od dochodu nie może przekroczyć w roku podatkowym 8700 zł” (PIT art. 30c ust. 2 pkt 2). Kwota 8 700 zł to wartość z ustawy; jest ona waloryzowana co roku, a kwotę na dany rok podaje obwieszczenie ministra finansów. Obwieszczenia na 2027 jeszcze nie ma, więc limitu na 2027 podać nie można, a każda inna liczba byłaby szacunkiem.

Ryczałt: podstawa zależy od przychodu

Na ryczałcie składka nie zależy od dochodu. Roczna podstawa wymiaru zależy od przychodów w roku i od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego przez Prezesa GUS (art. 81 ust. 2e). Trzy progi:

Przychody z działalności w rokuPodstawa (za każdy miesiąc podlegania)
do 60 000 zł60% przeciętnego wynagrodzenia
powyżej 60 000 zł do 300 000 zł100% przeciętnego wynagrodzenia
powyżej 300 000 zł180% przeciętnego wynagrodzenia

Te same progi dotyczą podstawy miesięcznej, liczonej od przychodów osiągniętych od początku roku (art. 81 ust. 2f). Składka wynosi 9% podstawy.

Składkę zapłaconą w roku podatkowym możesz częściowo odliczyć: przychody „mogą być pomniejszone o 50 % składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w roku podatkowym” (ustawa o ryczałcie art. 11 ust. 1a).

Kwoty podstaw na 2027 na ryczałcie zależą od przeciętnego wynagrodzenia za czwarty kwartał 2026 roku, które GUS jeszcze nie ogłosił, więc nie da się ich teraz policzyć. Progi przychodu 60 000 zł i 300 000 zł wynikają z ustawy.

Co zmienia druk 3293

Ustawa z druku 3293 (uchwalona 5.11.2026, Senat bez poprawek 6.11.2026, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) zmienia: skalę podatkową (12% do 130 000 zł, 24% od 130 000 do 150 000 zł, 32% powyżej), podnosi daninę solidarnościową z 4% do 5% (pierwszy raz dla daniny płatnej do 2.05.2028) i obniża limit przychodu uprawniający do ryczałtu z 2 000 000 euro na 250 000 euro (art. 6 ust. 4 i 6 ustawy o ryczałcie, art. 3 druku). Ustawa nie zmienia ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, więc stawki, podstawy i minimum składki zdrowotnej z tego artykułu nie zależą od podpisu.

Przykład liczony (2027)

Założenia: JDG, pełny ZUS bez chorobowej, przychód 200 000 zł, koszty 60 000 zł. Składki społeczne rocznie 22 856 zł (1 904,66 zł × 12, bez chorobowej, z FP/FS), więc dochód to 200 000 − 60 000 − 22 856 = 117 144 zł (ta sama podstawa dla skali i liniowego).

FormaObliczenieSkładka zdrowotna (rocznie)
Skala9% × 117 144 zł = 10 542,96 zł≈ 10 543 zł
Liniowy4,9% × 117 144 zł = 5 740,06 zł≈ 5 740 zł
Ryczałt9% × podstawa za 100% przeciętnego wynagrodzenia (przychód 200 000 zł, próg 60 000–300 000 zł)nie do policzenia: czekamy na kwotę GUS za IV kwartał 2026 (kalkulator pokazuje szacunek według kwot 2026, oznaczony jako szacunek)

Obie kwoty są wyższe od minimum: w roku składkowym od lutego 2027 to 12 × 445,50 zł = 5 346 zł, a w roku kalendarzowym 2027, w którym styczeń liczy się jeszcze od 432,54 zł, 5 333,04 zł (tak liczy kalkulator). Minimum nie ma więc zastosowania. Przy liniowym możesz odliczyć zapłaconą składkę od dochodu do limitu, którego na 2027 jeszcze nie ogłoszono.

Najczęstsze błędy

  1. Założenie, że składka zawsze wynosi 9%. Przy liniowym jest 4,9%, a na ryczałcie liczy się od przychodu, nie od dochodu.
  2. Pomijanie minimum: gdy dochód jest niski, płacisz od płacy minimalnej, nie od dochodu.
  3. Mylenie roku składkowego (od lutego) z rokiem podatkowym.
  4. Liczenie odliczenia dla liniowego według limitu z poprzedniego roku, gdy limit jest waloryzowany co roku.
  5. Zakładanie na ryczałcie, że po przekroczeniu progu 60 000 zł podstawa składki zostanie ta sama.

Pytania i odpowiedzi

Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2027? 445,50 zł miesięcznie (9% płacy minimalnej 4 950 zł), od lutego 2027, gdy zaczyna się rok składkowy.

Czy składka zdrowotna na liniowym jest niższa niż na skali? Stawka jest niższa (4,9% wobec 9%), ale odliczenie od dochodu podlega limitowi (art. 30c ust. 2).

Dlaczego nie podajecie kwoty na ryczałcie? Podstawa zależy od przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2026, którego GUS jeszcze nie ogłosił (art. 81 ust. 2e); kalkulator pokazuje szacunek według kwot 2026, oznaczony jako szacunek.

Kiedy dowiem się, jaki jest limit odliczenia przy liniowym na 2027? Z obwieszczenia ministra finansów (art. 30c ust. 2); do czasu jego ogłoszenia limitu 2027 nie ma w przepisach.

Źródła

  • Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 79 ust. 1, art. 79a ust. 1, art. 81 ust. 2, 2b, 2d, 2e, 2f (stan 2026-08-03) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042102135
  • Ustawa o PIT art. 30c ust. 2 (stan 2026-09-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350
  • Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym art. 11 ust. 1a (stan 2026-08-26) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981440930
  • Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r. https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1213/ogl