Faktura dla kontrahenta z UE: WDT, usługi, VAT-UE i kurs waluty

Stan prawny: Ustawa o VAT (2026-10-16); ustawa o PIT (2026-09-16); druk 3293 czeka na podpis Prezydenta (2026-11-09) · aktualizacja: 2026-11-09

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Sprzedaż towarów firmie z innego kraju UE to wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT), którą możesz rozliczyć ze stawką 0%, jeśli łącznie spełnisz trzy warunki: numer VAT UE nabywcy, dowody wywozu i rejestracja jako podatnik VAT UE. Usługi dla firmy z innego kraju UE są co do zasady opodatkowane w miejscu jej siedziby (art. 28b ust. 1), a na fakturze pojawia się adnotacja „odwrotne obciążenie”. W obu przypadkach składasz miesięczną informację podsumowującą VAT-UE do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Towary: WDT i stawka 0%

Przez WDT rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego (art. 13 ust. 1), pod warunkiem że nabywca jest m.in. podatnikiem VAT zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w innym państwie członkowskim (art. 13 ust. 2 pkt 1).

Stawka 0% przysługuje, pod warunkiem że łącznie:

  1. dostawa jest na rzecz nabywcy z właściwym i ważnym numerem identyfikacyjnym dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, z dwuliterowym kodem państwa, który nabywca podał podatnikowi,
  2. przed upływem terminu do złożenia deklaracji za dany okres masz w dokumentacji dowody, że towary wywieziono z kraju i dostarczono do nabywcy w innym państwie członkowskim,
  3. składając deklarację z tą dostawą, jesteś zarejestrowany jako podatnik VAT UE (art. 42 ust. 1 pkt 1-3).

Stawki 0% nie stosujesz, jeśli nie złożysz informacji podsumowującej albo zawiera ona nieprawidłowe dane o WDT, chyba że należycie na piśmie wyjaśnisz uchybienie naczelnikowi urzędu skarbowego (art. 42 ust. 1a).

Rejestracja: przed dniem pierwszej WDT zawiadamiasz naczelnika urzędu skarbowego w zgłoszeniu rejestracyjnym o zamiarze rozpoczęcia tych czynności (art. 97 ust. 1).

Usługi: miejsce świadczenia i odwrotne obciążenie

Miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniami wymienionymi w przepisie (art. 28b ust. 1). Gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności usługobiorcy w innym miejscu niż siedziba, miejscem świadczenia jest to stałe miejsce (art. 28b ust. 2).

Informację podsumowującą składasz także od usług, do których stosuje się art. 28b, świadczonych podatnikom z innego państwa członkowskiego, innych niż zwolnione lub opodatkowane stawką 0%, dla których zobowiązanym do zapłaty podatku jest usługobiorca (art. 100 ust. 1 pkt 4). Na fakturze w takim przypadku umieszczasz wyrazy „odwrotne obciążenie”, gdy obowiązanym do rozliczenia podatku jest nabywca (art. 106e ust. 1 pkt 18).

Co musi być na fakturze

Przy WDT i przy usługach wykazywanych w VAT-UE faktura w przypadkach z art. 97 ust. 10 pkt 2 i 3 zawiera numer, za pomocą którego jesteś zidentyfikowany na potrzeby podatku, poprzedzony kodem PL, oraz numer nabywcy z dwuliterowym kodem jego państwa (art. 106e ust. 1 pkt 24).

Termin faktury i obowiązek podatkowy

Fakturę wystawiasz nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę (art. 106i ust. 1). Gdy przed dostawą lub usługą dostajesz całość lub część zapłaty, termin liczy się od miesiąca, w którym otrzymano zapłatę (art. 106i ust. 2). Wyjątki od tych terminów przewidują dalsze ustępy art. 106i, których ten artykuł nie omawia.

W WDT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy (art. 20 ust. 1).

Informacja podsumowująca VAT-UE

Informacje podsumowujące składasz za okresy miesięczne, elektronicznie, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu transakcji (art. 100 ust. 3 pkt 1). Obowiązek dotyczy podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT UE (art. 100 ust. 1).

Kurs waluty: osobno w VAT, osobno w PIT

W VAT kwoty w walucie obcej przeliczasz według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego; możesz wybrać ostatni kurs EBC z dnia poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1). Gdy faktura jest wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego, kurs bierzesz z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury (art. 31a ust. 2).

W PIT przychody w walutach obcych przeliczasz według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (art. 11a ust. 1), a koszty według kursu z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu (art. 11a ust. 2). Reguły te są różne, więc ta sama faktura może mieć w VAT i w PIT inne kursy.

Przykład liczony (2027)

Ustawa z druku 3293 (uchwalona 5.11.2026, czeka na podpis Prezydenta) zmienia PIT, CIT i ryczałt, nie ustawę o VAT ani art. 11a PIT, więc terminy i zasady przeliczenia z tego przykładu nie zależą od podpisu.

Założenia: firma sprzedaje towary do spółki z Niemiec. Towary wywieziono 20 stycznia 2027 r., fakturę na 10 000 EUR wystawiono w poniedziałek 25 stycznia 2027 r. Kurs średni NBP z piątku 22 stycznia 2027 r. przyjmujemy umownie jako 4,3000 zł/EUR (to założenie do przykładu, nie kurs rzeczywisty).

  1. Obowiązek podatkowy: z chwilą wystawienia faktury, czyli 25 stycznia 2027.
  2. Najpóźniejszy termin faktury: 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy, czyli 15 lutego 2027.
  3. Kurs w VAT: ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego, czyli 22 stycznia 2027.
  4. Podstawa opodatkowania: 10 000 EUR × 4,3000 zł = 43 000 zł.
  5. Stawka: 0%, gdy spełnione są warunki, więc VAT wynosi 0 zł.
  6. Kurs w PIT: ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień uzyskania przychodu; datą przychodu jest dzień wydania rzeczy, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności, więc przy założeniu, że wydanie nastąpiło w dniu wywozu (20 stycznia), kurs bierzemy z wtorku 19 stycznia 2027. To inny dzień niż w VAT.
  7. Informacja VAT-UE: do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli do 25 lutego 2027.

Przy innych datach faktury i dostawy kurs i terminy się przesuną; kurs rzeczywisty sprawdź w tabeli NBP.

Najczęstsze błędy

  1. Stosowanie stawki 0% bez ważnego numeru VAT UE nabywcy, dowodów wywozu lub własnej rejestracji jako podatnik VAT UE (art. 42 ust. 1).
  2. Pominięcie albo błędna informacja podsumowująca, która pozbawia stawki 0% (art. 42 ust. 1a).
  3. Brak zawiadomienia o zamiarze WDT przed dniem pierwszej dostawy (art. 97 ust. 1).
  4. Brak wyrazów „odwrotne obciążenie” na fakturze za usługę (art. 106e ust. 1 pkt 18).
  5. Przyjęcie bez sprawdzenia tego samego kursu w VAT i w PIT: VAT liczy od dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1), PIT od dnia uzyskania przychodu (art. 11a ust. 1), a te dni mogą się różnić.
  6. Spóźniona informacja VAT-UE (do 25. dnia miesiąca następującego).

Pytania i odpowiedzi

Czy do firmy z UE zawsze stosuję stawkę 0%? Nie. Przy towarach stawka 0% wymaga trzech łącznych warunków (art. 42 ust. 1). Przy usługach zasady są inne: miejsce świadczenia ustala art. 28b, a na fakturze jest adnotacja „odwrotne obciążenie”.

Do kiedy wystawić fakturę? Najpóźniej 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy lub usługi (art. 106i ust. 1).

Do kiedy złożyć VAT-UE? Do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 100 ust. 3).

Jaki kurs waluty stosuję? W VAT kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego (albo kurs EBC), w PIT kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem uzyskania przychodu.

Czy druk 3293 zmienia te zasady? Nie zmienia ustawy o VAT ani art. 11a PIT. Zmienia skalę PIT, daninę solidarnościową i limit ryczałtu (250 000 euro), co dotyczy formy opodatkowania, nie samej faktury.

Powiązane

Źródła

  • Ustawa o podatku od towarów i usług art. 13 ust. 1-2, art. 20 ust. 1, art. 28b, art. 31a ust. 1-2, art. 42 ust. 1 i 1a, art. 97 ust. 1, art. 100 ust. 1 i 3, art. 106e ust. 1 pkt 18 i 24, art. 106i ust. 1-2 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 11a ust. 1-2, art. 14 ust. 1c (stan 2026-09-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350