Zwolnienie z VAT do 240 000 zł: kto może, jak liczyć limit i kiedy zwolnienie się kończy

Stan prawny: Ustawa o VAT, t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263, 1270 (2026-10-16); od 1.01.2027 do limitu wlicza się także przemieszczenie własnych towarów do innego państwa UE (art. 13 ust. 3, art. 113 ust. 1a, Dz. U. z 2026 r. poz. 1270); druk 3293 nie zmienia przepisów o VAT · aktualizacja: 2026-11-09

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł (art. 113 ust. 1). Przy rozpoczęciu działalności w trakcie roku limit liczy się w proporcji do okresu prowadzonej działalności w roku podatkowym (art. 113 ust. 9). Zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono kwotę limitu (art. 113 ust. 5), a podatnik może z niego zrezygnować, zawiadamiając na piśmie naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnuje (art. 113 ust. 4).

Kto może skorzystać

Przepis zwalnia sprzedaż podatnika, który ma siedzibę działalności na terytorium kraju i którego wartość sprzedaży bez podatku nie przekroczyła kwoty 240 000 zł w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym (art. 113 ust. 1). Oba lata muszą więc mieścić się w limicie: wystarczy, że w którymkolwiek z nich sprzedaż przekroczyła 240 000 zł, aby zwolnienie nie przysługiwało.

Limit odnosi się do wartości sprzedaży bez podatku (netto), także tej udokumentowanej paragonem, nie tylko fakturą.

Co wlicza się do limitu, a co nie

Do wartości sprzedaży nie wlicza się między innymi (art. 113 ust. 2):

  1. wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju,
  2. odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, z wyjątkami wymienionymi w przepisie (m.in. transakcje związane z nieruchomościami i usługi ubezpieczeniowe, jeżeli nie mają charakteru transakcji pomocniczych),
  3. dostawy towarów zaliczanych przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Pełna lista, w tym wyjątki, jest w art. 113 ust. 2; przed decyzją sprawdź ją w ISAP.

Od 1 stycznia 2027 r. do limitu wlicza się także przemieszczenie własnych towarów przedsiębiorstwa z Polski do innego państwa UE (art. 13 ust. 3 ustawy o VAT, art. 113 ust. 1a, Dz. U. z 2026 r. poz. 1270). Przepis ten ma zastosowanie od tej daty i nie jest objęty cytatami w tym tekście; jego brzmienie sprawdź w ISAP.

Pierwszy rok działalności

Podatnik rozpoczynający w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności z art. 5 jest zwolniony, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1 (art. 113 ust. 9). Jeżeli faktyczna sprzedaż w tej proporcji przekroczy w trakcie roku kwotę z ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę (art. 113 ust. 10).

Kiedy zwolnienie się kończy

Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę (art. 113 ust. 5). Zwolnienie nie kończy się więc z początkiem następnego miesiąca ani roku, lecz od konkretnej transakcji, która przekracza limit.

Jeżeli podatnik jest powiązany z kontrahentem w rozumieniu art. 32 ust. 2 i wykazuje w transakcjach z nim wartość niższą niż rynkowa, dla określenia momentu utraty zwolnienia uwzględnia się wartość rynkową tych transakcji (art. 113 ust. 12).

Rezygnacja ze zwolnienia

Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia pod warunkiem zawiadomienia na piśmie o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnuje ze zwolnienia (art. 113 ust. 4). Podatnik rozpoczynający działalność w trakcie roku, który chce zrezygnować od pierwszej wykonanej czynności, zawiadamia urząd przed dniem wykonania tej czynności.

Ponowne skorzystanie

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia lub z niego zrezygnował, może ponownie skorzystać ze zwolnienia niewcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z niego (art. 113 ust. 11).

Kto nie może skorzystać

Zwolnienia z ust. 1 i 9 nie stosuje się do podatników dokonujących dostaw towarów wymienionych w przepisie (m.in. towarów opodatkowanych akcyzą, z wyjątkami, budynków i budowli w określonych przypadkach, terenów budowlanych i nowych środków transportu) oraz do podatników świadczących usługi prawnicze, doradcze (z wyjątkiem wskazanego w przepisie doradztwa rolniczego), jubilerskie oraz ściągania długów, w tym factoringu (art. 113 ust. 13). Pełny katalog towarów jest w art. 113 ust. 13 pkt 1; sprawdź go w ISAP.

Przykład liczony (2027)

Założenie: jednoosobowa firma nie świadczy usług z wyłączeń i nie sprzedaje towarów z wyłączeń. W 2026 r. sprzedaż netto wyniosła 180 000 zł. W 2027 r. sprzedaż netto narastająco wynosiła 235 000 zł do 30 września. Limit z ustawy, według stanu na 16.10.2026, to 240 000 zł. Przykład pomija przemieszczenie własnych towarów do innego państwa UE (art. 13 ust. 3), które od 1.01.2027 jest wliczane do limitu.

  1. Rok 2026: 180 000 zł jest nie więcej niż 240 000 zł, więc spełniony jest warunek dla roku poprzedniego.
  2. Do 30 września 2027: 235 000 zł jest nie więcej niż 240 000 zł, zwolnienie trwa.
  3. 5 października 2027 firma wystawia fakturę na 8 000 zł netto. Narastająco: 235 000 + 8 000 = 243 000 zł, czyli o 3 000 zł więcej niż limit.
  4. Zwolnienie traci moc od tej czynności (art. 113 ust. 5): od faktury z 5 października firma nalicza VAT. Wcześniejsza sprzedaż pozostaje zwolniona.
  5. Ponowne skorzystanie: rok 2027 to rok utraty prawa, więc liczy się rok od jego końca (31.12.2027), czyli najwcześniej od 1.01.2029 (art. 113 ust. 11).

Najczęstsze błędy

  1. Liczenie limitu tylko za bieżący rok. Przepis wymaga, by limit nie był przekroczony w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym.
  2. Uznanie, że zwolnienie kończy się od następnego miesiąca. Traci moc od czynności, którą przekroczono limit.
  3. Brak zawiadomienia o rezygnacji przed początkiem miesiąca. Warunkiem rezygnacji jest zawiadomienie przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje.
  4. Wliczanie do limitu wszystkiego bez sprawdzenia ust. 2 albo pominięcie wyłączeń z ust. 13 (usługi prawnicze, doradcze, jubilerskie, ściąganie długów).
  5. Zaniżanie wartości transakcji z podmiotem powiązanym. Dla utraty zwolnienia uwzględnia się wartość rynkową.

Pytania i odpowiedzi

Czy limit to 200 000 zł? Według tekstu jednolitego ustawy o VAT na dzień 16.10.2026 limit wynosi 240 000 zł (art. 113 ust. 1).

Czy sprzedaż zwolniona na podstawie art. 43 wlicza się do limitu? Co do zasady nie, z wyjątkami wymienionymi w art. 113 ust. 2 pkt 2; sprawdź je w ISAP.

Jak liczy się limit, gdy działalność zaczęła się w trakcie roku? W proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym (art. 113 ust. 9).

Do kiedy trzeba zawiadomić urząd o rezygnacji? Przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia (art. 113 ust. 4).

Kiedy po utracie zwolnienia można z niego skorzystać ponownie? Niewcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował (art. 113 ust. 11).

Powiązane

Źródła

  • Ustawa o podatku od towarów i usług art. 113 ust. 1, 2, 4, 5, 9, 10, 11, 12, 13 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535