ZUS i zdrowotna wspólnika spółki z o.o.: jednoosobowa a wieloosobowa, członek zarządu

Stan prawny: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (2026-10-16); ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej (2026-08-03); KSH (2026-11-05); druk 3293 nie zmienia przepisów o ubezpieczeniach społecznych ani KSH · aktualizacja: 2026-11-09

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Tekst uzupełnia porównanie JDG czy spółka z o.o., które celowo pomija składki.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się także wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), więc podlega on ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu jak osoba prowadząca pozarolniczą działalność (art. 6 ust. 1 pkt 5). Wspólnik spółki wieloosobowej nie jest w tym przepisie wymieniony, więc sam udział w spółce nie daje mu tytułu do ubezpieczeń; zależy to od umowy, na podstawie której pracuje dla spółki. Składka zdrowotna wynosi 9% podstawy wymiaru składki (art. 79 ust. 1 ustawy o świadczeniach).

Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o.

Przepis o osobie prowadzącej pozarolniczą działalność wymienia wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 8 ust. 6 pkt 4). Taka osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność (art. 6 ust. 1 pkt 5).

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe takiej osoby stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek (art. 18 ust. 8). Na 2027 r. prognozowane przeciętne wynagrodzenie wynosi 10 033 zł (MP 2026/1098).

Składka zdrowotna dotyczy między innymi osób prowadzących działalność pozarolniczą lub osób z nimi współpracujących, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach). Wspólnik jednoosobowej spółki nie rozlicza dochodu z działalności w PIT (dochód opodatkowuje spółka), więc podstawę jego zdrowotnej wyznacza przepis o pozostałych osobach prowadzących działalność z art. 8 ust. 6: kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim (art. 81 ust. 2za). Kwota na 2027 r. zostanie ogłoszona w Monitorze Polskim po zakończeniu IV kwartału 2026 r.; do tego czasu jest nieznana. Składka wynosi 9% podstawy wymiaru.

Wspólnik spółki wieloosobowej

Art. 8 ust. 6 pkt 4 obejmuje wspólnika spółki jednoosobowej, a nie wspólnika spółki z o.o. z wieloma wspólnikami. Z brzmienia art. 8 ust. 6 pkt 4 samo posiadanie udziałów nie jest więc tytułem do ubezpieczeń emerytalnego i rentowego. Tytuł powstaje z umowy, na podstawie której wspólnik pracuje dla spółki, na przykład:

  1. umowy o pracę: osoba jest pracownikiem (art. 6 ust. 1 pkt 1),
  2. umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu: osoba jest zleceniobiorcą (art. 6 ust. 1 pkt 4); jeżeli wspólnik pracuje na zlecenie u pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, uważa się go za pracownika w rozumieniu ustawy (art. 8 ust. 2a).

Tekst omawia tylko ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz zdrowotne; ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe są poza tekstem. Zasady zdrowotnej dla wspólnika spółki wieloosobowej zależą od tytułu ubezpieczenia i nie są opisane w tym tekście.

Członek zarządu

Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę (art. 201 § 1 KSH). Do zarządu mogą być powołane osoby spośród wspólników lub spoza ich grona (art. 201 § 3). Członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 201 § 4), a odwołanie jest możliwe w każdym czasie; nie pozbawia to osoby roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego dotyczącego pełnienia funkcji (art. 203 § 1).

Powołanie uchwałą jest zdarzeniem korporacyjnym. Przepisy ubezpieczeniowe wymienione w tym tekście wskazują tytuły do ubezpieczeń (umowa o pracę, zlecenie, prowadzenie działalności, w tym status wspólnika jednoosobowej spółki). Art. 6 ust. 1 nie wymienia członka zarządu jako osobnego tytułu (wymienia członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tej funkcji, pkt 22). Ocena, czy konkretna osoba w zarządzie ma tytuł do ubezpieczeń z innej podstawy, wymaga sprawdzenia jej umowy i sytuacji; w razie wątpliwości zapytaj ZUS.

Gdy spółka zawiera umowę z członkiem zarządu, ogólna zasada jest taka, że w takiej umowie i w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników (art. 210 § 1). Gdy wspólnik jednoosobowej spółki jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się, a czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego (art. 210 § 2). Czy dana umowa jest taką czynnością, sprawdź przed jej podpisaniem.

Przykład liczony (2027)

Założenie: Jan jest jedynym wspólnikiem i jedynym członkiem zarządu spółki z o.o. i nie ma innej umowy ze spółką.

  1. Spółka jest jednoosobowa, więc Jan jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4, a jego tytuł do ubezpieczeń emerytalnego i rentowego to art. 6 ust. 1 pkt 5.
  2. Dolna granica podstawy to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na 2027 r. (art. 18 ust. 8). Prognozowane przeciętne wynagrodzenie na 2027 r. wynosi 10 033 zł (MP 2026/1098), więc podstawa 60% × 10 033 zł = 6 019,80 zł.
  3. Zdrowotna: podstawą jest przeciętne wynagrodzenie z IV kwartału 2026 r., którego kwota nie jest jeszcze ogłoszona. Przy kwocie przykładowej 9 000 zł (nie wynika z przepisu) składka wynosiłaby 9 000 × 9% = 810 zł (art. 79 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 79a, 80, 82 i 242). Podstawę ustala się według art. 81 ust. 2za.
  4. Gdyby do spółki dołączył drugi wspólnik, Jan przestałby być wspólnikiem jednoosobowej spółki. Z brzmienia art. 8 ust. 6 pkt 4 tytuł do ubezpieczeń musiałby wynikać wtedy z umowy, na przykład umowy o pracę (art. 6 ust. 1 pkt 1) albo zlecenia (art. 6 ust. 1 pkt 4).

Najczęstsze błędy

  1. Założenie, że wspólnik każdej sp. z o.o. jest objęty art. 8 ust. 6 pkt 4. Przepis dotyczy wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
  2. Uznanie, że samo powołanie do zarządu uchwałą wspólników rozstrzyga o ubezpieczeniach. Uchwała dotyczy powołania (art. 201 § 4 KSH), a tytuły do ubezpieczeń wynikają z art. 6 i 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
  3. Podpisanie umowy jedynego wspólnika ze spółką bez zachowania formy: czynność wymaga formy aktu notarialnego.
  4. Liczenie zdrowotnej wspólnika jednoosobowej spółki od dochodu i według formy opodatkowania. Podstawą jest przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, a składka wynosi 9%.
  5. Pominięcie skutku zmiany liczby wspólników: po dołączeniu drugiego wspólnika spółka przestaje być jednoosobowa, więc art. 8 ust. 6 pkt 4 przestaje obejmować dotychczasowego wspólnika.

Pytania i odpowiedzi

Czy wspólnik jednoosobowej sp. z o.o. płaci ZUS jak przedsiębiorca? Tak, jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt 4), podlega więc ubezpieczeniom z art. 6 ust. 1 pkt 5.

Czy wspólnik wieloosobowej spółki z o.o. płaci ZUS z samego udziału? Nie wynika to z art. 8 ust. 6 pkt 4, który dotyczy wspólnika spółki jednoosobowej; tytuł zależy od umowy, np. umowy o pracę albo zlecenia.

Kto powołuje członka zarządu? Wspólnicy uchwałą, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Ile wynosi składka zdrowotna wspólnika jednoosobowej spółki? 9% podstawy wymiaru; podstawą jest przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego.

Czy umowa jedynego wspólnika ze spółką wymaga formy szczególnej? Gdy jest jedynym członkiem zarządu, czynność prawna ze spółką wymaga aktu notarialnego.

Powiązane

Źródła

  • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 6 ust. 1 pkt 1, 4, 5, art. 8 ust. 2a, art. 8 ust. 6 pkt 4, art. 18 ust. 8 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981370887
  • Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 2za https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042102135
  • Kodeks spółek handlowych art. 201 § 1, 3, 4, art. 203 § 1, art. 210 § 1-2 (stan 2026-11-05) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20000941037