Kasa fiskalna w jednoosobowej firmie w 2027 roku: kiedy jest obowiązkowa, zwolnienie 20 000 zł i ulga 700 zł

Stan prawny: Ustawa o VAT (2026-10-16), rozporządzenie ministra finansów w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania; tekst nie omawia art. 111 ust. 3a ustawy o VAT; druk 3293 (uchwalony 5.11.2026, czeka na podpis Prezydenta, ok. 27.11.2026) nie zmienia opisanych przepisów · aktualizacja: 2026-11-09

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Tekst dotyczy sprzedawcy, który sprzedaje towary lub usługi osobom fizycznym nieprowadzącym działalności albo rolnikom ryczałtowym. Art. 111 ust. 3a ustawy o VAT tekst nie omawia.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Podatnicy prowadzący sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności oraz rolników ryczałtowych są obowiązani ewidencjonować ją przy użyciu kas rejestrujących, chyba że przysługuje im zwolnienie. Zwolnienie z rozporządzenia obejmuje sprzedawców, u których sprzedaż na rzecz tych osób w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła 20 000 zł, z wyjątkiem dostaw i usług wyłączonych z tego zwolnienia, a według rozporządzenia obowiązuje ono nie dłużej niż do 31 grudnia 2027 r. Za zakup kasy można odliczyć 90% jej ceny, nie więcej niż 700 zł.

Krok po kroku

  1. Kogo dotyczy obowiązek: sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Sprzedaż na fakturę dla firmy nie wymaga kasy.
  2. Zwolnienie z kasy: zwolnienie dla podatników, u których kwota sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności i rolników ryczałtowych w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła 20 000 zł; limit nie dotyczy całego obrotu, sprzedaż firmom się nie liczy. Zwolnienie obowiązuje nie dłużej niż do 31 grudnia 2027 r. Zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu, w którym sprzedaż przekroczyła 20 000 zł.
  3. Nowi sprzedawcy: rozpoczynający sprzedaż osobom fizycznym w danym roku są zwolnieni, jeżeli przewidywana sprzedaż w proporcji do okresu jej wykonywania nie przekroczy 20 000 zł; rozpoczynający w poprzednim roku liczą proporcję za tamten rok (§ 3 ust. 1 pkt 1).
  4. Branże bez zwolnienia: rozporządzenie wyłącza zwolnienie przy dostawie między innymi gazu płynnego oraz części do silników i części i akcesoriów do pojazdów silnikowych oraz przy usługach między innymi naprawy pojazdów, opieki medycznej lekarzy i dentystów, prawniczych i doradztwa podatkowego. Paragraf 4 ust. 2 i 3 zawiera wyjątki od tych wyłączeń; pełny wykaz sprawdź w rozporządzeniu.
  5. Kasa a KSeF: obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych dotyczy wystawiania faktur przy użyciu KSeF, ale nie dotyczy faktur wystawianych na rzecz nabywcy będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności. Sprzedaż osobom fizycznym ewidencjonuje się więc na kasie rejestrującej, jeśli nie przysługuje zwolnienie, a sprzedaż firmom dokumentuje faktura w KSeF. To dwa osobne obowiązki, jeden nie zastępuje drugiego.
  6. Ulga na zakup: odliczenie 90% kwoty wydatku na zakup kasy, nie więcej niż 700 zł. Gdy odliczenie przewyższa podatek należny, przysługuje zwrot różnicy na rachunek albo odliczenie w następnych okresach. Warunki: ewidencja rozpoczęta w obowiązujących terminach (albo dobrowolnie, gdy podatnik dotąd nie używał kas), kasa online i zakup nie później niż 6 miesięcy od rozpoczęcia ewidencji.

Gdzie wchodzi druk 3293

Druk 3293 (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) zmienia PIT i ryczałt. Nie zmienia art. 111 ustawy o VAT ani rozporządzenia o zwolnieniach z kas.

Przykład liczony (2027)

Założenia: sprzedawca rękodzieła, sprzedaż na rzecz osób fizycznych w 2026 roku 35 000 zł, nie należy do branż bez zwolnienia (zakładamy to dla przykładu; w praktyce sprawdź wykaz).

  1. Sprzedaż osobom fizycznym 35 000 zł przekracza 20 000 zł: zwolnienie nie przysługuje, więc w 2027 roku sprzedaż osobom fizycznym trzeba ewidencjonować na kasie (art. 111 ust. 1).
  2. Cena kasy 1 500 zł netto: 90% to 1 350 zł, ale limit odliczenia to 700 zł; odliczenie wynosi 700 zł.
  3. Gdyby sprzedaż osobom fizycznym w 2026 wyniosła 18 000 zł (a faktury dla firm 60 000 zł, które do limitu się nie liczą), zwolnienie w 2027 trwa, dopóki sprzedaż osobom fizycznym w 2027 nie przekroczy 20 000 zł; potem traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu przekroczenia.

Kalkulatory serwisu liczą PIT i ZUS, nie kasę fiskalną ani VAT, więc w tym tekście nie ma linku „Policz dla siebie”.

Najczęstsze błędy

  1. Założenie, że zwolnienie z VAT z art. 113 zwalnia też z kasy: to osobne przepisy.
  2. Uznanie, że faktura w KSeF zastępuje kasę przy sprzedaży osobom fizycznym.
  3. Pominięcie branż bez zwolnienia, mimo niskiej sprzedaży.
  4. Kupno kasy bez skorzystania z odliczenia 700 zł.
  5. Rozpoczęcie ewidencji po terminie albo zakup kasy później niż 6 miesięcy od rozpoczęcia ewidencji: ulga przepada.

Pytania i odpowiedzi

Kto musi mieć kasę? Podatnik, który sprzedaje osobom fizycznym nieprowadzącym działalności lub rolnikom ryczałtowym, jeśli nie ma zwolnienia.

Jakie jest zwolnienie z kasy? 20 000 zł sprzedaży na rzecz osób fizycznych i rolników ryczałtowych w poprzednim roku podatkowym, z wyjątkami dla niektórych branż, nie dłużej niż do 31 grudnia 2027 r.

Ile odliczę za kasę? 90% ceny, najwyżej 700 zł.

Czy faktura w KSeF zastępuje kasę? Nie: obowiązek faktur ustrukturyzowanych nie dotyczy sprzedaży osobom fizycznym nieprowadzącym działalności, więc dla nich używa się kasy.

Powiązane

Źródła

  • Ustawa o podatku od towarów i usług art. 106ga ust. 1-2, art. 111 ust. 1 i 4 (stan 2026-10-16)
  • Rozporządzenie ministra finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących § 3 ust. 1 pkt 1-2, § 4 ust. 1-3, § 5 ust. 1 pkt 1-2 (Dz.U. 2024 poz. 1902 ze zm. Dz.U. 2026 poz. 420)