Działalność nierejestrowana w 2027 roku: limit przychodu, PIT, VAT, ZUS i moment, w którym trzeba założyć firmę

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Tekst dotyczy osoby fizycznej, która sprzedaje okazjonalnie lub w małej skali i nie ma zarejestrowanej działalności. Zakładanie działalności i wybór formy opodatkowania są w tekście Kalendarz terminów dla JDG w 2027 roku.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Działalność nierejestrowana to działalność osoby fizycznej, której przychód należny nie przekracza w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia i która w ostatnich 60 miesiącach nie wykonywała działalności gospodarczejprzepisNie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225 % kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP. Dopóki limit nie jest przekroczony, przychody są w PIT przychodami z innych źródełprzepisZa przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody osiągane z działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20 ust. 1ba (stan: 2026-09-16) ISAP. Po przekroczeniu limitu uznaje się, że działalność gospodarcza jest wykonywana od dnia przekroczeniaprzepisJeżeli przychód należny z działalności, o której mowa w ust. 1, przekroczył w danym kwartale wysokość określoną w ust. 1, działalność ta staje się działalnością gospodarczą, począwszy od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości, o którym mowa w ust. 1.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP, a do CEIDG trzeba złożyć wniosek o wpis w terminie 7 dniprzepisW przypadku, o którym mowa w ust. 3, osoba wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z informacją o podjęciu działalności gospodarczej w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości, o którym mowa w ust. 1.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAP.

Krok po kroku

1. Limit: przychód należny (nie zapłacony) liczy się według przychodu należnegoprzepisPrzez przychód należny, o którym mowa w ust. 1, rozumie się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 6 (stan: 2026-10-16) ISAP. Limit to 225% minimalnego wynagrodzenia w kwartale, a warunkiem jest też brak działalności gospodarczej w ostatnich 60 miesiącach; przy minimalnym wynagrodzeniu 4 950 zł od 1.01.2027 (Dz.U. 2026 poz. 1213) daje to 11 137,50 zł przychodu w kwartale.
2. PIT: przychody z działalności nierejestrowanej są przychodami z innych źródełprzepisZa przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody osiągane z działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20 ust. 1ba (stan: 2026-09-16) ISAP. Po przekroczeniu limitu przychody są z działalności od dnia złożenia wniosku do CEIDG, a gdy wniosku nie złożono w terminie 7 dni, od dnia następującego po bezskutecznym upływie tego terminuprzepisW razie przekroczenia limitu przychodu należnego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców uznaje się, że podatnik, poczynając od dnia złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a jeżeli wniosek nie został złożony w terminie określonym w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – poczynając od dnia następującego po dniu, w którym nastąpił bezskuteczny upływ tego terminu, uzyskuje przychody, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20 ust. 1bb (stan: 2026-09-16) ISAP. Do tego dnia przychody nadal są przychodami z innych źródeł (art. 20 ust. 1bc ustawy o PIT).
3. Przekroczenie limitu: działalność gospodarcza jest wykonywana od dnia przekroczenia limituprzepisJeżeli przychód należny z działalności, o której mowa w ust. 1, przekroczył w danym kwartale wysokość określoną w ust. 1, działalność ta staje się działalnością gospodarczą, począwszy od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości, o którym mowa w ust. 1.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP. Wniosek do CEIDG trzeba złożyć w terminie 7 dniprzepisW przypadku, o którym mowa w ust. 3, osoba wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z informacją o podjęciu działalności gospodarczej w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości, o którym mowa w ust. 1.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAP od tego dnia.
4. VAT: sprzedaż jest zwolniona, gdy wartość sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym 240 000 złprzepisZwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 113 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPLimit 240 000 zł dotyczy sprzedaży w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym. Tekst jednolity zawiera zapowiedź ust. 1a (wlicza się czynności z art. 13 ust. 3), pominiętą jako nieobowiązującą w dniu stanu prawnego.; podatnik rozpoczynający w trakcie roku korzysta ze zwolnienia, jeżeli przewidywana sprzedaż w proporcji do okresu działalności nie przekroczy tej kwotyprzepisZwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 113 ust. 9 (stan: 2026-10-16) ISAP. Szczegóły zwolnienia są w tekście Zwolnienie z VAT: limit 240 000 zł, rezygnacja i utrata.
5. ZUS: działalność w limicie z art. 5 nie stanowi działalności gospodarczejprzepisNie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225 % kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP, więc nie tworzy tytułu do składek przedsiębiorcy. Umowa zlecenia jest natomiast osobnym tytułem do ubezpieczeń, niezależnie od limitu z art. 5: zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemuprzepisObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: 1) pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów; 2) osobami wykonującymi pracę nakładczą; 3) członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi dalej „członkami spółdzielni”; 4) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4; 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi; 5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; 6) posłami i senatorami pobierającymi uposażenie oraz posłami do Parlamentu Europejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej, zwanymi dalej „posłami i senatorami”; 7) osobami pobierającymi stypendium sportowe, zwanymi dalej „stypendystami sportowymi”; 7a) pobierającymi stypendium słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego; 7b) otrzymującymi stypendium doktoranckie doktorantami; 8) osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania; 9) osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub uczestnictwa w zleconych przez starostę działaniach w zakresie reintegracji społecznej, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, zwanymi dalej „bezrobotnymi”; 9a) osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, zwanymi dalej „osobami pobierającymi stypendium”; 9b) (uchylony) 9c) osobami niepełnosprawnymi zarejestrowanymi w powiatowym urzędzie pracy jako poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu pobierającymi stypendium na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, 1746 i 1794) w okresie odbywania szkolenia lub stażu, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy; 10) duchownymi; 11) żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową; 12) osobami odbywającymi służbę zastępczą; 13) (uchylony) 14) (uchylony) 15) (uchylony) 16) (uchylony) 17) (uchylony) 18) (uchylony) 18a) (uchylony) 18b) (uchylony) 19) osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego; 20) osobami pobierającymi świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osobami pobierającymi zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osobami pobierającymi wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie, wynikające z odrębnych przepisów lub układów zbiorowych pracy; 21) osobami pobierającymi świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnienia; 22) członkami rad nadzorczych wynagradzanymi z tytułu pełnienia tej funkcji; 23) małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; 24) marynarzami.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP. Szczegóły w tekście Umowa zlecenia i umowa o dzieło: ZUS i PIT w 2027.

Gdzie wchodzi druk 3293

Druk 3293 (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) zmienia od 2027 skalę PIT (progi 130 000 i 150 000 zł, stawki 12/24/32%), daninę solidarnościową i limit przychodów na ryczałcie, nie zmienia art. 5 Prawa przedsiębiorców, art. 20 ust. 1ba-1bc PIT ani art. 113 ustawy o VAT.

Przykład liczony (2027)

Założenia: osoba bez firmy sprzedaje rękodzieło, minimalne wynagrodzenie 4 950 zł w całym 2027 roku.

1. Limit w kwartale: 225% × 4 950 zł = 11 137,50 zł przychodu należnego.
2. I kwartał: przychód 9 800 zł, poniżej limitu: inne źródłaprzepisZa przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody osiągane z działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20 ust. 1ba (stan: 2026-09-16) ISAP, bez wpisu do CEIDG.
3. II kwartał: w maju przychód narastająco w kwartale osiąga 11 500 zł, czyli przekracza limit o 362,50 zł. Od dnia przekroczenia działalność jest wykonywana jako gospodarczaprzepisJeżeli przychód należny z działalności, o której mowa w ust. 1, przekroczył w danym kwartale wysokość określoną w ust. 1, działalność ta staje się działalnością gospodarczą, począwszy od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości, o którym mowa w ust. 1.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP; wniosek do CEIDG trzeba złożyć w ciągu 7 dni (art. 5 ust. 4przepisW przypadku, o którym mowa w ust. 3, osoba wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z informacją o podjęciu działalności gospodarczej w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości, o którym mowa w ust. 1.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAP).
4. Wniosek złożony w terminie: od dnia jego złożenia przychody są z działalnościprzepisW razie przekroczenia limitu przychodu należnego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców uznaje się, że podatnik, poczynając od dnia złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a jeżeli wniosek nie został złożony w terminie określonym w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – poczynając od dnia następującego po dniu, w którym nastąpił bezskuteczny upływ tego terminu, uzyskuje przychody, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20 ust. 1bb (stan: 2026-09-16) ISAP, a przychody do dnia poprzedniego nadal są z innych źródeł (art. 20 ust. 1bc). Gdyby wniosku nie złożono w 7 dni, przychody są z działalności od dnia po upływie tego terminu.

Kalkulatory serwisu liczą PIT i ZUS dla działalności zarejestrowanej, nie limit z art. 5, więc w tym tekście nie ma linku „Policz dla siebie”.

Najczęstsze błędy

1. Liczenie limitu w miesiącu zamiast w kwartale.
2. Liczenie limitu od przychodu zapłaconego, a nie należnego.
3. Wniosek do CEIDG po terminie 7 dni od przekroczenia.
4. Przyjęcie, że przy umowie zlecenia nie ma składek, bo przychód mieści się w limicie z art. 5.
5. Przyjęcie, że zwolnienie z VAT zwalnia z wniosku do CEIDG po przekroczeniu limitu z art. 5.
6. Zakładanie, że przychód z działalności nierejestrowanej trafia do rozliczenia z działalności gospodarczej.

Pytania i odpowiedzi

Jaki jest limit działalności nierejestrowanej? 225% minimalnego wynagrodzenia w żadnym kwartaleprzepisNie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225 % kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP, czyli 11 137,50 zł przy płacy minimalnej 4 950 zł.

Jak rozlicza się przychody? Jako przychody z innych źródełprzepisZa przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody osiągane z działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20 ust. 1ba (stan: 2026-09-16) ISAP.

Co po przekroczeniu limitu? Działalność jest gospodarcza od dnia przekroczeniaprzepisJeżeli przychód należny z działalności, o której mowa w ust. 1, przekroczył w danym kwartale wysokość określoną w ust. 1, działalność ta staje się działalnością gospodarczą, począwszy od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości, o którym mowa w ust. 1.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP, wniosek do CEIDG w ciągu 7 dniprzepisW przypadku, o którym mowa w ust. 3, osoba wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z informacją o podjęciu działalności gospodarczej w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości, o którym mowa w ust. 1.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAP.

Czy trzeba rejestrować się do VAT? To zależy od sprzedaży: zwolnienie z art. 113 ust. 1przepisZwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 113 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPLimit 240 000 zł dotyczy sprzedaży w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym. Tekst jednolity zawiera zapowiedź ust. 1a (wlicza się czynności z art. 13 ust. 3), pominiętą jako nieobowiązującą w dniu stanu prawnego. obowiązuje do 240 000 zł.