Mały ZUS Plus w 2027 roku: warunki, limit 120 000 zł, 36 miesięcy i jak liczy się podstawę składek
Stan prawny: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (2026-10-16), art. 18c; druk 3293 (uchwalony 5.11.2026, czeka na podpis Prezydenta, ok. 27.11.2026) nie zmienia art. 18c ustawy o SUS; rozporządzenie Rady Ministrów z 14.09.2026 (Dz.U. 2026 poz. 1213) w sprawie minimalnego wynagrodzenia na 2027 rok; MP 2026/1098 (prognozowane przeciętne wynagrodzenie na 2027 rok) · aktualizacja: 2026-11-09
Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.
Odpowiedź w trzech zdaniach
Mały ZUS Plus to sposób ustalania podstawy składek emerytalnej i rentowych przedsiębiorcy od jego dochodu z poprzedniego roku, zamiast od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Można z niego korzystać, gdy przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł, i najwyżej przez 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności. Podstawa to połowa przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku, nie mniej niż 30% minimalnego wynagrodzenia i nie więcej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Warunki i granice
- Dla kogo: dla przedsiębiorcy, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 zł; podstawa składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zależy wtedy od dochodu uzyskanego w poprzednim rokuprzepisPodstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 000 złotych, uzależniona jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego dalej „dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej”, uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPMały ZUS plus: warunek przychodu poprzedniego roku do 120 000 zł; podstawa zależy od dochodu.. Dochód to dochód w rozumieniu przepisów o PIT, więc uwzględnia koszty uzyskania przychodu.
- Gdy działalność trwała w poprzednim roku krócej niż pełny rok, limit 120 000 zł zmniejsza się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności w tym rokuprzepisRoczny limit przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 1, w przypadku rozpoczęcia, zakończenia lub zawieszenia prowadzenia działalności w ciągu poprzedniego roku kalendarzowego zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc kwotę 120 000 złotych przez liczbę dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym. Otrzymany wynik jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 7 (stan: 2026-10-16) ISAPLimit 120 000 zł (ust. 1) zmniejsza się proporcjonalnie do dni prowadzenia działalności w poprzednim roku.. Przykład: działalność od 1 lipca 2026 roku to 184 dni z 365, więc limit wynosi 120 000 zł × 184 / 365 = 60 493,15 zł.
- Minimalny okres: z Małego ZUS Plus nie korzystają osoby, które w poprzednim roku prowadziły działalność przez mniej niż 60 dni kalendarzowychprzepisPrzepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do osób, które lub do których: 1) w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej i które korzystały ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, 894, 896, 1203, 1541 i 1811); 2) spełniają warunki określone w art. 18a; 3) w poprzednim roku kalendarzowym prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez mniej niż 60 dni kalendarzowych; 4) w poprzednim roku kalendarzowym także prowadziły pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 2–5; 5) wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 11 (stan: 2026-10-16) ISAPPkt 6 uchylony..
- Wzór: najpierw przeciętny miesięczny dochód, czyli roczny dochód z poprzedniego roku razy 30 podzielony przez liczbę dni prowadzenia działalności w tym rokuprzepisPrzeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym jest obliczany według następującego wzoru: (…) i jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAPWzór: przeciętny miesięczny dochód = roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym ÷ liczba dni kalendarzowych prowadzenia działalności w poprzednim roku kalendarzowym × 30. Wzór w źródle jest tabelą (licznik i mianownik)., a potem podstawa to ten przeciętny dochód razy współczynnik 0,5, zaokrąglony do pełnych groszyprzepisPodstawę wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, ubezpieczony ustala na dany rok kalendarzowy, mnożąc przeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, obliczony zgodnie z ust. 4, przez współczynnik 0,5. Otrzymany wynik jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP. Jeżeli składki społeczne zaliczono do kosztów uzyskania przychodu, dochód powiększa się o ich kwotyprzepisJeżeli składki na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 1, oraz osób z nim współpracujących zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, powiększa się o kwoty tych składek zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 4a (stan: 2026-10-16) ISAP.
- Dolna i górna granica: podstawa nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia i nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego rokuprzepisPodstawa wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy i nie może być niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia to górna granica, 30% minimalnego wynagrodzenia dolna granica podstawy.. W 2027 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4 950 złprzepisOd dnia 1 stycznia 2027 r. ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 4950 zł.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz. U. 2026 poz. 1213), § 1 (stan: Dz. U. 2026 poz. 1213 (ogłoszone 15.09.2026), obowiązuje od 1.01.2027) ISAPPłaca minimalna 2027: 4 950 zł miesięcznie., więc dolna granica to 30% × 4 950 zł = 1 485,00 zł. Górna granica to 60% × 10 033 zł = 6 019,80 złwyliczeniePodstawa pełna = 60% x 10 033 zł = 6019.80 zł (sus.18.8). Składki społeczne: emerytalna 1175.06, rentowa 481.58, wypadkowa 100.53, razem bez chorobowej 1757.17 zł; społeczne z dobrowolną chorobową (147.49) 1904.66 zł. Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%): 147.49 zł. Razem z FP/FS: bez chorobowej 1904.66 zł (to inna kwota niż społeczne z chorobową, równa przypadkiem), z chorobową 2052.15 zł.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Stopy FP/FS na 2027 są warunkowe do ustawy budżetowej na 2027 (nieuchwalonej); przyjęto 2026 (bud2026.25, bud2026.26: FP 1,0%, FS 1,45%)., czyli tyle, ile wynosi podstawa w pełnym ZUS.
- Dochód przy ryczałcie: dla ryczałtowców dochód z poprzedniego roku to przychód z działalności pomnożony przez współczynnik 0,5przepisW przypadku osób, do których w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie: 1) karty podatkowej, i które nie korzystały ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, przez: a) roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 1, należy rozumieć wartość sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem, bez kwoty tego podatku, b) roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, należy rozumieć roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, w rozumieniu lit. a, pomnożony przez współczynnik 0,5; 2) ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, przez roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, należy rozumieć roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 1, pomnożony przez współczynnik 0,5.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 12 (stan: 2026-10-16) ISAPRyczałt od przychodów ewidencjonowanych: dochód = przychód × 0,5 (pkt 2). Ust. 13 dotyczy zaokrąglenia wyniku..
Ile razy i kto jest wyłączony
- Limit czasu: z uprawnienia można korzystać maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalnościprzepisUbezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może korzystać z uprawnienia do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 11a (stan: 2026-10-16) ISAPUst. 6 art. 18c jest uchylony; limit 36 miesięcy z ust. 11a (nie z ust. 6).. Pierwszy okres 60 miesięcy zaczyna się od pierwszego miesiąca, w którym podstawę ustalono według art. 18c; kolejne okresy zaczynają się po upływie poprzedniegoprzepisOkres pierwszych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zaczyna się od pierwszego miesiąca kalendarzowego, w którym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe była ustalona zgodnie z niniejszym artykułem. Okresy dalszych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zaczynają się każdorazowo od pierwszego miesiąca kalendarzowego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej po upływie poprzedniego okresu 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 11b (stan: 2026-10-16) ISAP. Do limitów wlicza się odpowiednio do 36 miesięcy każdy miesiąc, w którym podstawę ustalano według art. 18c, a do okresu 60 miesięcy każdy miesiąc, w którym prowadzono działalność choćby przez jeden dzień kalendarzowyprzepisDo okresów 36 miesięcy kalendarzowych i 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wlicza się jako pełny miesiąc każdy miesiąc kalendarzowy, w którym ubezpieczony odpowiednio ustalał podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem lub prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień kalendarzowy.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 11c (stan: 2026-10-16) ISAP.
- Wyłączenia: przepisy art. 18c nie mają zastosowania między innymi do osób spełniających warunki z art. 18a (preferencyjne składki), do osób, które w poprzednim roku prowadziły także inną działalność z art. 8 ust. 6 pkt 2-5, do świadczących usługi na rzecz byłego pracodawcy w tym samym zakresie czynności oraz do osób, które w poprzednim roku miały kartę podatkową i korzystały ze zwolnienia z VATprzepisPrzepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do osób, które lub do których: 1) w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej i które korzystały ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, 894, 896, 1203, 1541 i 1811); 2) spełniają warunki określone w art. 18a; 3) w poprzednim roku kalendarzowym prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez mniej niż 60 dni kalendarzowych; 4) w poprzednim roku kalendarzowym także prowadziły pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 2–5; 5) wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 11 (stan: 2026-10-16) ISAPPkt 6 uchylony.. Pełna lista jest w przepisie.
- Zgłoszenie: informację o formach opodatkowania z poprzedniego roku, o przychodzie i dochodzie oraz o ustalonej podstawie przekazuje się w imiennym raporcie miesięcznym albo w deklaracji rozliczeniowej za styczeń danego roku lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia albo wznowienia działalnościprzepisUbezpieczony, o którym mowa w ust. 1, przekazuje informację o zastosowanych formach opodatkowania obowiązujących tego ubezpieczonego w poprzednim roku kalendarzowym, o rocznym przychodzie z pozarolniczej działalności gospodarczej i rocznym dochodzie z tej działalności uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, w tym o przychodzie i dochodzie uzyskanych w okresie obowiązywania danej formy opodatkowania, oraz o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalonej na dany rok kalendarzowy w: 1) imiennym raporcie miesięcznym albo 2) w deklaracji rozliczeniowej – w przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 2 – składanych za styczeń danego roku kalendarzowego lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia lub wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w danym roku kalendarzowym.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 9 (stan: 2026-10-16) ISAP.
- Wyższa podstawa i rezygnacja: można zadeklarować podstawę wyższą niż wyliczona według art. 18cprzepisUbezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zadeklarować jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe kwotę wyższą niż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalona zgodnie z niniejszym artykułem.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 8 (stan: 2026-10-16) ISAP albo zrezygnować z uprawnienia; od miesiąca rezygnacji do końca roku podstawa wynosi tyle, co w pełnym ZUS (art. 18 ust. 8)przepisUbezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zrezygnować z uprawnienia do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem. Rezygnacja oznacza, że za miesiąc, w którym zrezygnował z uprawnienia, oraz pozostałe miesiące kalendarzowe do końca danego roku kalendarzowego ustala podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18 ust. 8.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 10 (stan: 2026-10-16) ISAP.
Gdzie wchodzi druk 3293
Druk 3293 (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) zmienia skalę PIT i limit przychodów dla ryczałtu, ale nie zmienia art. 18c ustawy o SUS: limit przychodu 120 000 zł, współczynnik 0,5 i limit 36 miesięcy zostają. Zmiana skali wpływa na podatek, nie na podstawę składek emerytalnej i rentowych według tego artykułu.
Przykład liczony (2027)
Założenia: przedsiębiorca na skali podatkowej, działalność prowadzona przez cały 2026 rok (365 dni), a w 2027 roku przychód i koszty są takie same jak w 2026 (100 000 zł i 20 000 zł), przychód w 2026 roku 100 000 zł (poniżej limitu 120 000 zł), koszty uzyskania przychodu 20 000 zł, dochód 80 000 zł. Nie jest w żadnej grupie wyłączonej i korzysta z Małego ZUS Plus od 2027 roku.
- Przeciętny miesięczny dochód: 80 000 zł × 30 / 365 = 6 575,34 zł.
- Podstawa składek: 6 575,34 zł × 0,5 = 3 287,67 zł. Mieści się między 1 485,00 zł a 6 019,80 zł.
- Składki według kalkulatora, bez dobrowolnej chorobowej: 959,66 zł miesięcznie (emerytalna 641,75 zł, rentowa 263,01 zł, wypadkowa 54,90 zł; bez Funduszu Pracy i Solidarnościowego, bo składkę na Fundusz Pracy opłaca się od podstawy wynoszącej co najmniej minimalne wynagrodzenieprzepisObowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają: 4) inne niż wymienione w pkt 1–3 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyjątkiem osób wymienionych w lit. a–o (m.in. osoby zwolnione z opłacania składek za jeden miesiąc na podstawie art. 17a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).ustawa z 20.03.2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, art. 259 ust. 1 pkt 4 (stan: Dz.U. 2025 poz. 620, stan wg API Sejmu na 9.11.2026) ISAPPrzedsiębiorca opłacający składki na własne ubezpieczenie emerytalne i rentowe podlega pkt 4. Obowiązek FP istnieje, gdy podstawa tych składek, w przeliczeniu na miesiąc, wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie (zdanie wstępne ust. 1); przy niższej podstawie (np. 30% minimalnego wynagrodzenia w małym ZUS plus) składki FP nie ma. Art. 261: składki FP nie opłaca się za kobiety od 55 i mężczyzn od 60 lat.), wobec 1 904,66 zł w pełnym ZUS (społeczne 1 757,17 zł i FP/FS 147,49 złwyliczeniePodstawa pełna = 60% x 10 033 zł = 6019.80 zł (sus.18.8). Składki społeczne: emerytalna 1175.06, rentowa 481.58, wypadkowa 100.53, razem bez chorobowej 1757.17 zł; społeczne z dobrowolną chorobową (147.49) 1904.66 zł. Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%): 147.49 zł. Razem z FP/FS: bez chorobowej 1904.66 zł (to inna kwota niż społeczne z chorobową, równa przypadkiem), z chorobową 2052.15 zł.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Stopy FP/FS na 2027 są warunkowe do ustawy budżetowej na 2027 (nieuchwalonej); przyjęto 2026 (bud2026.25, bud2026.26: FP 1,0%, FS 1,45%).). Stopy FP/FS na 2027 rok przyjęto jak w 2026 roku, bo ustawy budżetowej na 2027 rok jeszcze nie ma. Różnica to 945,00 zł miesięcznie, czyli 11 340,00 zł rocznie.
- Składka zdrowotna zależy od dochodu i formy opodatkowania, nie od podstawy z art. 18c. Przy niższych składkach społecznych dochód do jej liczenia jest wyższy, więc zdrowotna rośnie: według kalkulatora średnio 513,63 zł miesięcznie wobec 444,42 zł (minimum). Razem składki to 1 473,29 zł miesięcznie wobec 2 349,08 zł.
Policz dla siebie: kalkulator z danymi z tego przykładu.
Kiedy Mały ZUS Plus się nie opłaca
- Gdy ważna jest wyższa podstawa, na przykład dla przyszłych świadczeń liczonych od podstawy składek. Niższa podstawa to niższe składki emerytalne i rentowe, a od zapisanych składek emerytalnych zależy wysokość przyszłej emerytury; przy dobrowolnej chorobowej od niższej podstawy liczy się też zasiłek. Ustawa pozwala zadeklarować podstawę wyższąprzepisUbezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zadeklarować jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe kwotę wyższą niż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalona zgodnie z niniejszym artykułem.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 8 (stan: 2026-10-16) ISAP albo zrezygnować z uprawnieniaprzepisUbezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zrezygnować z uprawnienia do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem. Rezygnacja oznacza, że za miesiąc, w którym zrezygnował z uprawnienia, oraz pozostałe miesiące kalendarzowe do końca danego roku kalendarzowego ustala podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18 ust. 8.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 10 (stan: 2026-10-16) ISAP.
- Gdy zbliża się koniec limitu: po 36 miesiącach w okresie 60 miesięcy podstawa wraca do pełnego ZUS, więc budżet trzeba zaplanować z wyprzedzeniem.
- Gdy dochód spada: podstawa jest liczona z dochodu poprzedniego roku, więc składki nadal wynikają z wyższego dochodu z tego roku.
Najczęstsze błędy
- Przyjęcie, że limit 120 000 zł dotyczy dochodu: dotyczy przychodu z poprzedniego roku.
- Pominięcie proporcjonalnego zmniejszenia limitu w roku rozpoczęcia lub zakończenia działalności.
- Liczenie 36 miesięcy od momentu rejestracji firmy, a nie od pierwszego miesiąca, w którym podstawa została ustalona według art. 18c.
- Brak informacji w raporcie albo deklaracji za styczeń lub pierwszy miesiąc działalności w roku.
- Założenie, że Mały ZUS Plus obniża też składkę zdrowotną: dotyczy podstawy składek emerytalnej i rentowych.
- Połączenie Małego ZUS Plus z preferencyjnymi składkami: ten przepis nie dotyczy osób spełniających warunki z art. 18a (preferencyjne składki).
Pytania i odpowiedzi
Czy dochód to to samo co przychód? Nie. Limit jest liczony od przychodu, a podstawa od dochodu w rozumieniu przepisów o PITprzepisPodstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 000 złotych, uzależniona jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego dalej „dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej”, uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPMały ZUS plus: warunek przychodu poprzedniego roku do 120 000 zł; podstawa zależy od dochodu..
Jaka jest dolna i górna granica podstawy w 2027 roku? Dolna 1 485,00 zł, górna 6 019,80 zł (30% minimalnego wynagrodzenia i 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzeniaprzepisPodstawa wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy i nie może być niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia to górna granica, 30% minimalnego wynagrodzenia dolna granica podstawy.).
Ile miesięcy można korzystać? Maksymalnie 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcyprzepisUbezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może korzystać z uprawnienia do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 11a (stan: 2026-10-16) ISAPUst. 6 art. 18c jest uchylony; limit 36 miesięcy z ust. 11a (nie z ust. 6)..
Mogę zrezygnować w trakcie roku? Tak, ale podstawa do końca roku wynosi wtedy tyle, co w pełnym ZUSprzepisUbezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zrezygnować z uprawnienia do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem. Rezygnacja oznacza, że za miesiąc, w którym zrezygnował z uprawnienia, oraz pozostałe miesiące kalendarzowe do końca danego roku kalendarzowego ustala podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18 ust. 8.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c ust. 10 (stan: 2026-10-16) ISAP.
Gdzie porównać Mały ZUS Plus z pełnym ZUS i preferencyjnym? Policz dla siebie. Terminy składek są w tekście Kalendarz terminów dla JDG w 2027 roku.
Powiązane
Źródła
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18c ust. 1-4a, 7-12 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981370887
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 14.09.2026 w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 roku (Dz.U. 2026 poz. 1213)
- Obwieszczenie w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na 2027 rok (MP 2026/1098)