Zasiłek chorobowy i macierzyński z JDG w 2027 roku: dobrowolna chorobowa, 90 dni, podstawa i wysokość

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Tekst dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność, który opłaca dobrowolną składkę chorobową. Składek w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego tekst nie omawia.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Przedsiębiorca podlega ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, na własny wniosekprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP, a prawo do zasiłku chorobowego nabywa po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia, jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnieprzepisUbezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego: 1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu; 2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 4 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPOkres wyczekiwania: 30 dni dla ubezpieczonych obowiązkowo, 90 dni dla ubezpieczonych dobrowolnie. Przedsiębiorca opłacający chorobowe dobrowolnie (JDG) czeka 90 dni.. Zasiłek chorobowy wynosi 80% podstawy wymiaruprzepisMiesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeżeniem ust. 2, wynosi 80 % podstawy wymiaru zasiłku.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 11 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPZasiłek chorobowy 80% podstawy wymiaru; 100% w przypadkach z ust. 2 (np. ciąża, wypadek w drodze do pracy)., a w ciąży i w kilku innych przypadkach 100%przepisMiesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy lub niemożność wykonywania pracy, o której mowa w art. 6 ust. 2: 1) przypada w okresie ciąży; 2) powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów; 3) powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP. Zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego wynosi 100% podstawy wymiaruprzepisMiesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 31 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPZasiłek macierzyński 100% podstawy wymiaru za okres urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego; 70% za okres urlopu rodzicielskiego (ust. 2); 81,5% przy wniosku z art. 30a (ust. 3)..

Krok po kroku

1. Ubezpieczenie: dla osób prowadzących działalność chorobowe jest dobrowolne, na wniosekprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP; bez opłacania chorobowej nie ma zasiłku.
2. Okres wyczekiwania: 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego przy ubezpieczeniu dobrowolnym, 30 dni przy obowiązkowymprzepisUbezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego: 1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu; 2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 4 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPOkres wyczekiwania: 30 dni dla ubezpieczonych obowiązkowo, 90 dni dla ubezpieczonych dobrowolnie. Przedsiębiorca opłacający chorobowe dobrowolnie (JDG) czeka 90 dni.. Do okresu wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa nie przekroczyła 30 dniprzepisDo okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 4 ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAPDo okresu wyczekiwania wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa nie przekroczyła 30 dni (lub była spowodowana wskazanym urlopem albo służbą)..
3. Zasiłek chorobowy: przysługuje, gdy ubezpieczony stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowegoprzepisZasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 6 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAP.
4. Podstawa: dla niebędącego pracownikiem przeciętny miesięczny przychód za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracyprzepisPodstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 48 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPPodstawa zasiłku chorobowego ubezpieczonego niebędącego pracownikiem (np. JDG): przeciętny miesięczny przychód za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.. „Przychodem” w tym przepisie nie jest przychód firmy: dla niebędącego pracownikiem jest to podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% tej podstawyprzepisprzychód – kwotę stanowiącą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71 % podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie choroboweustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 3 pkt 4 (stan: 2026-09-16) ISAPDefinicja „przychodu” w ustawie zasiłkowej; służy do ustalania podstawy zasiłku ubezpieczonych niebędących pracownikami (art. 48). 13,71 % to część wyłączona z podstawy, zaliczana jest pozostała kwota.. Przy ubezpieczeniu krótszym niż 12 miesięcy podstawę ustala się według art. 48a ust. 1przepisW przypadku ubezpieczonego, dla którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe stanowi zadeklarowana kwota, podlegającego ubezpieczeniu chorobowemu przez okres krótszy niż okres, o którym mowa w art. 48 ust. 1, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi suma: 1) przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz 2) kwoty stanowiącej iloczyn jednej dwunastej przeciętnej kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 48a ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPDla ubezpieczonego z zadeklarowaną kwotą podstawy składki chorobowej, ubezpieczonego krócej niż 12 miesięcy..
5. Wysokość zasiłku chorobowego: 80% podstawy wymiaruprzepisMiesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeżeniem ust. 2, wynosi 80 % podstawy wymiaru zasiłku.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 11 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPZasiłek chorobowy 80% podstawy wymiaru; 100% w przypadkach z ust. 2 (np. ciąża, wypadek w drodze do pracy)., a 100%, gdy niezdolność przypada w okresie ciąży, powstała wskutek badań dawców lub wypadku w drodze do pracy lub z pracyprzepisMiesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy lub niemożność wykonywania pracy, o której mowa w art. 6 ust. 2: 1) przypada w okresie ciąży; 2) powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów; 3) powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP.
6. Zasiłek macierzyński: przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego urodziła dziecko albo przyjęła dziecko na wychowanieprzepisZasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego: 1) urodziła dziecko; 2) przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 14 roku życia i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia; 3) przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do 10 roku życia.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 29 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAP.
7. Wysokość macierzyńskiego: za okres urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego 100% podstawy wymiaru zasiłkuprzepisMiesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 31 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPZasiłek macierzyński 100% podstawy wymiaru za okres urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego; 70% za okres urlopu rodzicielskiego (ust. 2); 81,5% przy wniosku z art. 30a (ust. 3)..

Gdzie wchodzi druk 3293

Druk 3293 (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) zmienia od 2027 skalę PIT i limit ryczałtu. Nie zmienia ustawy zasiłkowej ani art. 11 ustawy o SUS.

Przykład liczony (2027)

Założenia: JDG zgłasza dobrowolną chorobową od 1 lutego 2027 roku, podstawa wymiaru zasiłku wynosi 5 000 zł, czyli zadeklarowana podstawa składki chorobowej po odliczeniu 13,71% (założenie, wyliczenie podstawy nie jest tu pokazane).

1. Okres wyczekiwania: 90 dni nieprzerwanego ubezpieczeniaprzepisUbezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego: 1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu; 2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 4 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPOkres wyczekiwania: 30 dni dla ubezpieczonych obowiązkowo, 90 dni dla ubezpieczonych dobrowolnie. Przedsiębiorca opłacający chorobowe dobrowolnie (JDG) czeka 90 dni. od 1 lutego mija 1 maja, więc prawo do zasiłku chorobowego powstaje dla niezdolności od 2 maja 2027.
2. Choroba w czerwcu: zasiłek 80% podstawyprzepisMiesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeżeniem ust. 2, wynosi 80 % podstawy wymiaru zasiłku.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 11 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPZasiłek chorobowy 80% podstawy wymiaru; 100% w przypadkach z ust. 2 (np. ciąża, wypadek w drodze do pracy)., czyli 80% × 5 000 zł = 4 000 zł miesięcznie.
3. Gdyby niezdolność przypadała w okresie ciąży, zasiłek wyniósłby 100%przepisMiesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy lub niemożność wykonywania pracy, o której mowa w art. 6 ust. 2: 1) przypada w okresie ciąży; 2) powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów; 3) powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP, czyli 5 000 zł miesięcznie.
4. Choroba przed 2 maja: zasiłku nie ma, bo okres wyczekiwania jeszcze trwa.

Kalkulatory serwisu liczą PIT i ZUS, nie zasiłki, więc w tym tekście nie ma linku „Policz dla siebie”.

Najczęstsze błędy

1. Założenie, że JDG ma chorobowe automatycznie: jest dobrowolne.
2. Liczenie okresu wyczekiwania jak dla pracownika (30 dni) zamiast 90 dni.
3. Przerwa w ubezpieczeniu chorobowym dłuższa niż 30 dni, po której poprzednie okresy nie są wliczane do okresu wyczekiwania.
4. Liczenie podstawy od przychodu firmy zamiast od zadeklarowanej podstawy składki chorobowej.
5. Przyjęcie 100% dla zwykłego zwolnienia lekarskiego.

Pytania i odpowiedzi

Czy JDG ma zasiłek chorobowy z ZUS? Tylko przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowymprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP, po 90 dniachprzepisUbezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego: 1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu; 2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 4 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPOkres wyczekiwania: 30 dni dla ubezpieczonych obowiązkowo, 90 dni dla ubezpieczonych dobrowolnie. Przedsiębiorca opłacający chorobowe dobrowolnie (JDG) czeka 90 dni..

Ile wynosi zasiłek chorobowy? 80% podstawyprzepisMiesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeżeniem ust. 2, wynosi 80 % podstawy wymiaru zasiłku.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 11 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPZasiłek chorobowy 80% podstawy wymiaru; 100% w przypadkach z ust. 2 (np. ciąża, wypadek w drodze do pracy)., w ciąży 100%przepisMiesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy lub niemożność wykonywania pracy, o której mowa w art. 6 ust. 2: 1) przypada w okresie ciąży; 2) powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów; 3) powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP.

Z czego liczy się podstawę? Z przeciętnego miesięcznego „przychodu” za 12 miesięcy poprzedzających miesiąc niezdolnościprzepisPodstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 48 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPPodstawa zasiłku chorobowego ubezpieczonego niebędącego pracownikiem (np. JDG): przeciętny miesięczny przychód za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy., czyli zadeklarowanej podstawy składki chorobowej pomniejszonej o 13,71%.

Ile wynosi zasiłek macierzyński? Za okres urlopu macierzyńskiego 100% podstawyprzepisMiesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 31 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPZasiłek macierzyński 100% podstawy wymiaru za okres urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego; 70% za okres urlopu rodzicielskiego (ust. 2); 81,5% przy wniosku z art. 30a (ust. 3)..