Osoba współpracująca w JDG w 2027 roku: małżonek lub dziecko pomagające w firmie, ZUS i koszty
Stan prawny: Ustawa o SUS, ustawa o PIT (2026-09-16), ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej; druk 3293 (uchwalony 5.11.2026, czeka na podpis Prezydenta, ok. 27.11.2026) zmienia od 2027 skalę PIT, nie zmienia opisanych przepisów; tekst nie omawia wysokości składek ani umowy zlecenia i umowy o pracę poza wskazaniem różnicy w kosztach · aktualizacja: 2026-11-09
Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.
Tekst dotyczy jednoosobowej działalności, w której pomaga rodzina. Wysokości składek na 2027 rok i porównania umów (zlecenie, praca) nie omawia.
Odpowiedź w trzech zdaniach
Osobą współpracującą jest małżonek, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i przysposobione, rodzice, macocha, ojczym i osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu działalnościprzepisZa osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4–5a, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 8 ust. 11 (stan: 2026-10-16) ISAPWarunki łącznie: pokrewieństwo lub małżeństwo z listy, wspólne gospodarstwo domowe i współpraca przy działalności. Ust. 12 dotyczy stypendystów sportowych, nie osób współpracujących.. Takie osoby podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowymprzepisObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: (…) 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi; 5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; (…)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a (fragment) (stan: 2026-10-16) ISAPFragment: wstęp oraz pkt 5 i 5a; pozostałe punkty pominięto. Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowego; definicja osoby współpracującej: art. 8 ust. 11., a razem z nimi obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemuprzepisObowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 12 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPWyjątki: ust. 2 (m.in. osoby z art. 6 ust. 1 pkt 2).; ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne, na wniosekprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP. Wartość pracy małżonka i małoletnich dzieci nie jest kosztem uzyskania przychodów, ale kosztem jest ich wynagrodzenie z wymienionych w przepisie tytułówprzepisNie uważa się za koszty uzyskania przychodów: (…) 10) wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki; kosztem uzyskania przychodów jest jednak wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9 lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, z zastrzeżeniem pkt 55 i art. 22 ust. 6ba; (…)ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 23 ust. 1 pkt 10 (fragment) (stan: 2026-09-16) ISAPFragment: wstęp i pkt 10; pozostałe punkty pominięto. Wartość własnej pracy podatnika, małżonka i małoletnich dzieci nie jest kosztem; kosztem jest wynagrodzenie małżonka i małoletnich dzieci podatnika należne z tytułów wymienionych w pkt 10..
Krok po kroku
- Kto: krąg osób wymienia art. 8 ust. 11 ustawy o SUSprzepisZa osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4–5a, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 8 ust. 11 (stan: 2026-10-16) ISAPWarunki łącznie: pokrewieństwo lub małżeństwo z listy, wspólne gospodarstwo domowe i współpraca przy działalności. Ust. 12 dotyczy stypendystów sportowych, nie osób współpracujących.. Warunki są dwa łącznie: wspólne gospodarstwo domowe i współpraca przy prowadzeniu działalności. Przepis nie dotyczy osób, z którymi zawarto umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego.
- Ubezpieczenia: osoby współpracujące z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowymprzepisObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: (…) 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi; 5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; (…)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a (fragment) (stan: 2026-10-16) ISAPFragment: wstęp oraz pkt 5 i 5a; pozostałe punkty pominięto. Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowego; definicja osoby współpracującej: art. 8 ust. 11., a razem z nimi obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemuprzepisObowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 12 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPWyjątki: ust. 2 (m.in. osoby z art. 6 ust. 1 pkt 2).; ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne, na wniosekprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP.
- Składka zdrowotna: podstawę stanowi kwota odpowiadająca 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego przez Prezesa GUS; składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego rokuprzepisPodstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą oraz osobami, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, stanowi kwota odpowiadająca 75 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku kalendarzowego.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 2ya (stan: 2026-08-03) ISAPPodstawa składki zdrowotnej osoby współpracującej: 75 % przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału roku poprzedniego; wartość na dany rok wg obwieszczenia GUS w Monitorze Polskim..
- Koszty: wartość własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci nie jest kosztem uzyskania przychodówprzepisNie uważa się za koszty uzyskania przychodów: (…) 10) wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki; kosztem uzyskania przychodów jest jednak wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9 lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, z zastrzeżeniem pkt 55 i art. 22 ust. 6ba; (…)ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 23 ust. 1 pkt 10 (fragment) (stan: 2026-09-16) ISAPFragment: wstęp i pkt 10; pozostałe punkty pominięto. Wartość własnej pracy podatnika, małżonka i małoletnich dzieci nie jest kosztem; kosztem jest wynagrodzenie małżonka i małoletnich dzieci podatnika należne z tytułów wymienionych w pkt 10.. Wyjątek: kosztem jest wynagrodzenie małżonka i małoletnich dzieci podatnika należne z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9 PIT lub z tytułu praktyk absolwenckichprzepisNie uważa się za koszty uzyskania przychodów: (…) 10) wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki; kosztem uzyskania przychodów jest jednak wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9 lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, z zastrzeżeniem pkt 55 i art. 22 ust. 6ba; (…)ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 23 ust. 1 pkt 10 (fragment) (stan: 2026-09-16) ISAPFragment: wstęp i pkt 10; pozostałe punkty pominięto. Wartość własnej pracy podatnika, małżonka i małoletnich dzieci nie jest kosztem; kosztem jest wynagrodzenie małżonka i małoletnich dzieci podatnika należne z tytułów wymienionych w pkt 10., z zastrzeżeniami wskazanymi w przepisie.
- Wniosek z kroków 1-4: sama współpraca bez umowy tworzy obowiązek ubezpieczeń, ale nie daje kosztu w PIT; wynagrodzenie jako koszt wymaga jednego z tytułów z kroku 4.
Gdzie wchodzi druk 3293
Druk 3293 (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) zmienia od 2027 skalę PIT (progi 130 000 i 150 000 zł, stawki 12/24/32%). Nie zmienia art. 8 ust. 11 ustawy o SUS, art. 23 ust. 1 pkt 10 PIT ani zasad składki zdrowotnej osób współpracujących.
Przykład liczony (2027)
Dwa układy bez wyliczeń kwotowych:
- Żona przedsiębiorcy pomaga w biurze po godzinach, mieszkają razem, nie ma umowy: spełnia warunki wspólnego gospodarstwa i współpracyprzepisZa osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4–5a, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 8 ust. 11 (stan: 2026-10-16) ISAPWarunki łącznie: pokrewieństwo lub małżeństwo z listy, wspólne gospodarstwo domowe i współpraca przy działalności. Ust. 12 dotyczy stypendystów sportowych, nie osób współpracujących., więc podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowymprzepisObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: (…) 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi; 5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; (…)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a (fragment) (stan: 2026-10-16) ISAPFragment: wstęp oraz pkt 5 i 5a; pozostałe punkty pominięto. Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowego; definicja osoby współpracującej: art. 8 ust. 11., a jej praca nie jest kosztemprzepisNie uważa się za koszty uzyskania przychodów: (…) 10) wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki; kosztem uzyskania przychodów jest jednak wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9 lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, z zastrzeżeniem pkt 55 i art. 22 ust. 6ba; (…)ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 23 ust. 1 pkt 10 (fragment) (stan: 2026-09-16) ISAPFragment: wstęp i pkt 10; pozostałe punkty pominięto. Wartość własnej pracy podatnika, małżonka i małoletnich dzieci nie jest kosztem; kosztem jest wynagrodzenie małżonka i małoletnich dzieci podatnika należne z tytułów wymienionych w pkt 10..
- Ta sama osoba ma umowę, z której wynika wynagrodzenie z tytułu wymienionego w art. 23 ust. 1 pkt 10 PITprzepisNie uważa się za koszty uzyskania przychodów: (…) 10) wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki; kosztem uzyskania przychodów jest jednak wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9 lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, z zastrzeżeniem pkt 55 i art. 22 ust. 6ba; (…)ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 23 ust. 1 pkt 10 (fragment) (stan: 2026-09-16) ISAPFragment: wstęp i pkt 10; pozostałe punkty pominięto. Wartość własnej pracy podatnika, małżonka i małoletnich dzieci nie jest kosztem; kosztem jest wynagrodzenie małżonka i małoletnich dzieci podatnika należne z tytułów wymienionych w pkt 10.: wynagrodzenie może być kosztem, z zastrzeżeniami z przepisu. Ocena, czy przy takiej umowie osoba nadal jest współpracująca w rozumieniu SUS, i wysokość składek są poza zakresem tego tekstu.
Kalkulatory serwisu liczą PIT i ZUS dla przedsiębiorcy, nie liczą składek osoby współpracującej, więc nie ma linku „Policz dla siebie”.
Najczęstsze błędy
- Założenie, że pomoc rodziny w firmie jest „za darmo” i bez ubezpieczeń: obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowegoprzepisObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: (…) 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi; 5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; (…)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a (fragment) (stan: 2026-10-16) ISAPFragment: wstęp oraz pkt 5 i 5a; pozostałe punkty pominięto. Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowego; definicja osoby współpracującej: art. 8 ust. 11. oraz wypadkowegoprzepisObowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 12 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPWyjątki: ust. 2 (m.in. osoby z art. 6 ust. 1 pkt 2). obejmuje osoby współpracujące; chorobowe jest dobrowolneprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP.
- Wliczanie w koszty wartości pracy małżonka lub małoletniego dziecka bez wynagrodzenia z tytułu wskazanego w przepisie.
- Przyjęcie, że każdy członek rodziny jest współpracujący: potrzebne jest wspólne gospodarstwo domowe i współpracaprzepisZa osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4–5a, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 8 ust. 11 (stan: 2026-10-16) ISAPWarunki łącznie: pokrewieństwo lub małżeństwo z listy, wspólne gospodarstwo domowe i współpraca przy działalności. Ust. 12 dotyczy stypendystów sportowych, nie osób współpracujących..
- Liczenie składki zdrowotnej od zysku firmy: dla osoby współpracującej podstawa to 75% przeciętnego wynagrodzenia z czwartego kwartału roku poprzedniegoprzepisPodstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą oraz osobami, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, stanowi kwota odpowiadająca 75 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku kalendarzowego.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 2ya (stan: 2026-08-03) ISAPPodstawa składki zdrowotnej osoby współpracującej: 75 % przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału roku poprzedniego; wartość na dany rok wg obwieszczenia GUS w Monitorze Polskim..
Pytania i odpowiedzi
Kto jest osobą współpracującą? Małżonek, dzieci, rodzice, macocha, ojczym i osoby przysposabiające we wspólnym gospodarstwie domowym, którzy współpracują przy działalnościprzepisZa osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4–5a, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 8 ust. 11 (stan: 2026-10-16) ISAPWarunki łącznie: pokrewieństwo lub małżeństwo z listy, wspólne gospodarstwo domowe i współpraca przy działalności. Ust. 12 dotyczy stypendystów sportowych, nie osób współpracujących..
Czy ma obowiązkowe ubezpieczenia? Tak, emerytalne i rentoweprzepisObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: (…) 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi; 5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; (…)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a (fragment) (stan: 2026-10-16) ISAPFragment: wstęp oraz pkt 5 i 5a; pozostałe punkty pominięto. Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowego; definicja osoby współpracującej: art. 8 ust. 11. oraz wypadkoweprzepisObowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 12 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPWyjątki: ust. 2 (m.in. osoby z art. 6 ust. 1 pkt 2).; chorobowe tylko na wniosekprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP.
Z czego liczy się zdrowotną? Z 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z czwartego kwartału roku poprzedniegoprzepisPodstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą oraz osobami, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, stanowi kwota odpowiadająca 75 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku kalendarzowego.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 2ya (stan: 2026-08-03) ISAPPodstawa składki zdrowotnej osoby współpracującej: 75 % przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału roku poprzedniego; wartość na dany rok wg obwieszczenia GUS w Monitorze Polskim..
Czy wynagrodzenie małżonka jest kosztem? Tak, gdy należy z tytułów wymienionych w przepisie; wartość samej pracy nie jest kosztemprzepisNie uważa się za koszty uzyskania przychodów: (…) 10) wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki; kosztem uzyskania przychodów jest jednak wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, 8 i 9 lub z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, z zastrzeżeniem pkt 55 i art. 22 ust. 6ba; (…)ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 23 ust. 1 pkt 10 (fragment) (stan: 2026-09-16) ISAPFragment: wstęp i pkt 10; pozostałe punkty pominięto. Wartość własnej pracy podatnika, małżonka i małoletnich dzieci nie jest kosztem; kosztem jest wynagrodzenie małżonka i małoletnich dzieci podatnika należne z tytułów wymienionych w pkt 10..
Powiązane
Źródła
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, art. 8 ust. 11, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 23 ust. 1 pkt 10 (stan 2026-09-16)
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 81 ust. 2ya