Umowa zlecenie i umowa o dzieło w małej firmie w 2027 roku: ZUS, PIT, koszty 20% i 50%, student do 26 lat

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Tekst dotyczy zleceniodawcy prowadzącego firmę, który zawiera umowę zlecenia albo o dzieło z osobą fizyczną niebędącą jego pracownikiem. Pokazuje, co przepisy każą policzyć i odprowadzić, nie rozstrzyga, czy dana umowa jest w rzeczywistości zleceniem, dziełem czy etatem.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Od zlecenia co do zasady płaci się składki ZUS i zdrowotną, a od umowy o dzieło składek nie ma, chyba że dzieło zawarto z własnym pracodawcą. W obu umowach płatnik pobiera zaliczkę na PIT od przychodu pomniejszonego o koszty 20% albo 50% (to drugie dla twórców praw autorskich) i składki, najniższą stawką ze skali, czyli 12%. Student lub uczeń do 26 lat na zleceniu nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, a jego przychody do 85 528 zł rocznie są zwolnione z PIT.

Zlecenie a dzieło w ZUS

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniuprzepisObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: 1) pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów; 2) osobami wykonującymi pracę nakładczą; 3) członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi dalej „członkami spółdzielni”; 4) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4; 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi; 5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; 6) posłami i senatorami pobierającymi uposażenie oraz posłami do Parlamentu Europejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej, zwanymi dalej „posłami i senatorami”; 7) osobami pobierającymi stypendium sportowe, zwanymi dalej „stypendystami sportowymi”; 7a) pobierającymi stypendium słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego; 7b) otrzymującymi stypendium doktoranckie doktorantami; 8) osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania; 9) osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub uczestnictwa w zleconych przez starostę działaniach w zakresie reintegracji społecznej, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, zwanymi dalej „bezrobotnymi”; 9a) osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, zwanymi dalej „osobami pobierającymi stypendium”; 9b) (uchylony) 9c) osobami niepełnosprawnymi zarejestrowanymi w powiatowym urzędzie pracy jako poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu pobierającymi stypendium na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, 1746 i 1794) w okresie odbywania szkolenia lub stażu, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy; 10) duchownymi; 11) żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową; 12) osobami odbywającymi służbę zastępczą; 13) (uchylony) 14) (uchylony) 15) (uchylony) 16) (uchylony) 17) (uchylony) 18) (uchylony) 18a) (uchylony) 18b) (uchylony) 19) osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego; 20) osobami pobierającymi świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osobami pobierającymi zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osobami pobierającymi wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie, wynikające z odrębnych przepisów lub układów zbiorowych pracy; 21) osobami pobierającymi świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnienia; 22) członkami rad nadzorczych wynagradzanymi z tytułu pełnienia tej funkcji; 23) małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; 24) marynarzami.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP. Umowa o dzieło nie jest tam wymieniona: umowa o dzieło jest objęta ubezpieczeniami tylko wtedy, gdy zawarto ją z własnym pracodawcą lub wykonuje się ją na jego rzeczprzepisW przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 1a (stan: 2026-10-16) ISAPUmowa o dzieło jest objęta ubezpieczeniami tylko wtedy, gdy zawarto ją z własnym pracodawcą lub wykonuje się ją na jego rzecz (art. 8 ust. 2a). Art. 6 ust. 1 pkt 4 wymienia umowy zlecenia i inne umowy o świadczenie usług, nie umowę o dzieło..

Okres ubezpieczenia ze zlecenia trwa od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowyprzepis2) osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy – od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowyustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 13 pkt 2 (stan: 2026-10-16) ISAPOkres obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego (wstęp art. 13). Początek wyznacza dzień rozpoczęcia wykonywania umowy oznaczony w umowie.. Podstawę składek ustala się według przychodu, jeżeli w umowie określono odpłatność kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnieprzepisPodstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala się zgodnie z ust. 1, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP.

Składkę zdrowotną ze zlecenia opłacają osoby wymienione w przepisie o osobach wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usługprzepise) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymiustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e (stan: 2026-08-03) ISAPWstęp pkt 1: osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi.; jej podstawą jest podstawa składek emerytalnej i rentowychprzepisDo ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, d‒j, pkt 3 i 35, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób, z zastrzeżeniem ust. 5, 6 i 10.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 1 (stan: 2026-08-03) ISAPDla pracownika (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) podstawą składki zdrowotnej jest podstawa składek emerytalnej i rentowych z SUS (przychód, art. 18 ust. 1), z zastrzeżeniem ust. 5, 6 i 10. Pomniejszenie o składki społeczne pracownika: ust. 6 (swiadczenia.81.6); brak limitu 30-krotności: ust. 5 (swiadczenia.81.5)., pomniejszona o składki finansowane przez ubezpieczonego i potrącone przez płatnikaprzepisPodstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 6 (stan: 2026-08-03) ISAPPodstawa składki zdrowotnej = podstawa z ust. 1 minus składki emerytalna, rentowe i chorobowa finansowane przez ubezpieczonego i potrącone przez płatnika. Dotyczy ubezpieczonych niebędących płatnikami składek (pracownik)., a stawka to 9%przepisSkładka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9 % podstawy wymiaru składki, z zastrzeżeniem art. 79a, art. 80, art. 82 i art. 242.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 ust. 1 (stan: 2026-08-03) ISAP9% to stawka składki zdrowotnej od podstawy wymiaru; odliczenia od podatku wynikają z PIT/ryczałtu (pit.30c.1, ryczalt.11.1a), nie z tego artykułu..

Kiedy zlecenie nakłada się na inny tytuł

1. Zlecenie obok etatu (składkę zdrowotną ze zlecenia płaci się także wtedy, gdy ubezpieczenia emerytalne i rentowe ze zlecenia nie przysługują, bo art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e wymaga spełniania warunków do objęcia ubezpieczeniami, nie samego objęcia): pracownik objęty ubezpieczeniami z etatu jest obejmowany tylko z tytułu stosunku pracy albo umowy zlecenia lub dzieła zawartej z tym samym pracodawcąprzepisOsoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 9 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP; jeżeli podstawa z etatu jest niższa niż minimalne wynagrodzenie (4 950 zł w 2027 roku), ubezpieczenie obejmuje także zlecenieprzepisUbezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 9 ust. 1a (stan: 2026-10-16) ISAPPróg to kwota minimalnego wynagrodzenia (art. 18 ust. 4 pkt 5a). Zlecenie obok etatu o podstawie z etatu poniżej tej kwoty podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym także ze zlecenia..
2. Kilka zleceń lub zlecenie obok innego tytułu: osoba objęta kilkoma tytułami jest ubezpieczona z tego, który powstał najwcześniej, ale może dobrowolnie przystąpić do pozostałychprzepisOsoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 2c i 7.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 9 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP. Gdy podstawa ze zlecenia w miesiącu jest niższa niż minimalne wynagrodzenie, podlega ubezpieczeniom także z innych tytułów, o ile łączna podstawa nie osiąga kwoty minimalnego wynagrodzeniaprzepisOsoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, lub z innych tytułów osiąga kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 9 ust. 2c (stan: 2026-10-16) ISAPZbieg zlecenia z innym tytułem ubezpieczeń (np. kolejne zlecenie, umowa o pracę) przy podstawie ze zlecenia poniżej kwoty minimalnego wynagrodzenia..
3. Zlecenie obok własnej firmy (zdrowotna ze zlecenia jak w pkt 1): osoba prowadząca działalność podlega z niej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli podstawa ze zlecenia jest niższa niż najniższa podstawa dla przedsiębiorcówprzepisOsoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz współpracy przy wykonywaniu tych umów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 18 ust. 8. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a albo art. 18c, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów, z zastrzeżeniem ust. 2c.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 9 ust. 2a (stan: 2026-10-16) ISAPZlecenie (art. 6 ust. 1 pkt 4) w zbiegu z własną działalnością pozarolniczą.. Osoba z firmą na preferencyjnej podstawie (art. 18a) albo na małym ZUS plus (art. 18c) podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów, z zastrzeżeniem ust. 2c.

Student lub uczeń do 26 lat

Zleceniobiorca, który jest uczniem szkoły ponadpodstawowej lub studentem, nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu do ukończenia 26 latprzepisOsoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAPDotyczy zleceniobiorców (art. 6 ust. 1 pkt 4) będących uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami do ukończenia 26 lat. Nie dotyczy umowy uaktywniającej (ust. 4a).. Przepis dotyczy zleceń, nie dzieł. W PIT zwolnione są przychody ze stosunku pracy i z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8, otrzymane do ukończenia 26. roku życia, do 85 528 zł w roku podatkowymprzepis148) przychody: a) ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, b) z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8, c) z tytułu odbywania praktyki absolwenckiej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. z 2025 r. poz. 1578), d) z tytułu odbywania stażu uczniowskiego, o którym mowa w art. 121a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, e) z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 złustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 21 ust. 1 pkt 148 (stan: 2026-09-16) ISAPKwota 85 528 zł rocznie obowiązuje w stanie prawnym podanym obok. Wniosek o obliczanie zaliczek bez zwolnienia: art. 32 ust. 6, stosowany odpowiednio do zleceń przez art. 41 ust. 1b.. Z takiego zlecenia student nie podlega też ubezpieczeniu wypadkowemu, które przysługuje osobom podlegającym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu (zasady ubezpieczenia wypadkowegoprzepisObowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 12 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPWyjątki: ust. 2 (m.in. osoby z art. 6 ust. 1 pkt 2).), ani chorobowemu, dostępnemu dobrowolnie tylko dla nich (zasady ubezpieczenia chorobowegoprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP), ani składce zdrowotnej, bo art. 66 ust. 1 pkt 1 obejmuje zleceniobiorców spełniających warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymiprzepise) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymiustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e (stan: 2026-08-03) ISAPWstęp pkt 1: osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi.. Wyjątek: zlecenie zawarte z własnym pracodawcą albo wykonywane na jego rzecz, gdy student jest traktowany jak pracownik (art. 8 ust. 2aprzepisZa pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 8 ust. 2a (stan: 2026-10-16) ISAPZlecenie/dzieło zawarte z własnym pracodawcą albo wykonywane na rzecz własnego pracodawcy w ramach umowy zawartej z kimś innym: osoba jest pracownikiem w rozumieniu ustawy (podstawa jak dla pracownika).).

PIT: kto jest płatnikiem i skąd koszty

Przychód ze zlecenia lub dzieła uzyskiwany od przedsiębiorcy, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej zalicza się do przychodów z art. 13 pkt 8przepis8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od: a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością, c) przedsiębiorstwa w spadku – z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 13 pkt 8 (stan: 2026-09-16) ISAPGdy zleceniodawcą nie jest podmiot z lit. a–c (np. osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą), przychód ze zlecenia lub dzieła należy do innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9): koszty art. 22 ust. 9 pkt 6, zaliczka art. 44 ust. 1c.. Zleceniodawca jest płatnikiem: pobiera zaliczkę, stosując najniższą stawkę ze skali, do świadczenia pomniejszonego o koszty uzyskania przychodów z art. 22 ust. 9 i o potrącone składkiprzepisOsoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4–9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 41 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPDruk 3293: ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026; od 1.01.2027 progi 130 000 i 150 000 zł, stawki 12/24/32 %. Zmienia art. 27 ust. 1 i art. 32 ust. 2 i 3 ustawy o PIT.. Płatnik nie pobiera zaliczki, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że usługi wchodzą w zakres jego działalności gospodarczejprzepisPłatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 41 ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP.

Koszty uzyskania przychodów wynoszą:

1. 20% przychodu dla zleceń i dzieł z art. 13 pkt 8przepis4) z tytułów określonych w art. 13 pkt 2, 4‒6 i 8 – w wysokości 20 % uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychódustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 ust. 9 pkt 4 (stan: 2026-09-16) ISAPKoszty 20% obejmują m.in. przychody z art. 13 pkt 8 (zlecenie i dzieło dla przedsiębiorcy lub osoby prawnej)., liczone od przychodu pomniejszonego o potrącone składki emerytalną, rentową i chorobową;
2. 50% przychodu z korzystania z praw autorskich przez twórców i rozporządzania nimiprzepis3) z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – w wysokości 50 % uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychódustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 ust. 9 pkt 3 (stan: 2026-09-16) ISAPKoszty 50% dotyczą przychodu z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub rozporządzania tymi prawami. Roczny limit kosztów: ust. 9a (górna granica pierwszego przedziału skali z art. 27 ust. 1; druk 3293 (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) zmienia ją od 1.01.2027 na 130 000 zł)., również liczone od przychodu po odjęciu składek, w granicy rocznego limitu (w 2026 roku górną granicą pierwszego przedziału skali jest 120 000 zł; od 2027 roku według druku 3293, ustawy uchwalonej i czekającej na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026, jest to 130 000 zł);
3. 20% w pozostałych przypadkach, gdy zleceniodawca nie jest przedsiębiorcą ani osobą prawnąprzepis6) z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uzyskanych na podstawie umowy, do której stosuje się przepisy prawa cywilnego dotyczące umowy zlecenia lub o dzieło – w wysokości 20 % uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika lub opłacone przez podatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 ust. 9 pkt 6 (stan: 2026-09-16) ISAPZlecenie i dzieło poza art. 13 pkt 8 (inne źródła). (przychód z innych źródeł).

Stawka 50% nie zależy od nazwy umowy, tylko od tego, czy przedmiotem jest korzystanie z praw autorskich lub rozporządzanie nimi; samo słowo „dzieło” jej nie daje, a 50% może przysługiwać także ze zlecenia.

Terminy zleceniodawcy

Płatnik przekazuje zaliczki do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu poboruprzepisPłatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) – na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 42 ust. 1 zd. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPPierwsze zdanie ust. 1. Termin: do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu poboru. i do końca stycznia przesyła do urzędu skarbowego roczne deklaracjeprzepisW terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 42 ust. 1a zd. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPPierwsze zdanie ust. 1a.. Składki ZUS opłaca w terminach z ustawy o SUS (zobacz kalendarz terminów dla JDG w 2027 roku).

Przykład liczony (2027)

Założenia: zlecenie dla przedsiębiorcy za 5 000 zł brutto miesięcznie, zleceniobiorca nie jest studentem i nie ma innych tytułów do ubezpieczeń, bez dobrowolnej składki chorobowej, koszty 20%. Składki zleceniobiorcy liczę wg stóp 19,52% emerytalna (z czego połowę ponosi ubezpieczony, 9,76%) i 8% rentowa (1,5% ponosi ubezpieczony)przepisStopy procentowe składek wynoszą: 1) 19,52 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie emerytalne, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4; 2) 8,00 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenia rentowe; 3) 2,45 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie chorobowe; 4) od 0,40 % do 8,12 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie wypadkowe.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 22 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP zgodnie z podziałem składek między ubezpieczonego i płatnikaprzepis1. Składki na ubezpieczenia emerytalne: 1) pracowników, 2) osób wykonujących pracę nakładczą, 3) członków spółdzielni, 4) zleceniobiorców, 5) posłów i senatorów, 6) stypendystów sportowych, 7) pobierających stypendium słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego, 7a) otrzymujących stypendium doktoranckie doktorantów, 8) osób wykonujących odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, 9) osób współpracujących ze zleceniobiorcami, 10) (uchylony) 11) osób odbywających służbę zastępczą, 12) członków rad nadzorczych – finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek. 1a. Składki na ubezpieczenia emerytalne osób pobierających świadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek. 1b. Składki na ubezpieczenia rentowe osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, finansują z własnych środków, w wysokości 1,5 % podstawy wymiaru ubezpieczeni i w wysokości 6,5 % podstawy wymiaru płatnicy składek.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 16 ust. 1, 1a i 1b (stan: 2026-10-16) ISAPEmerytalna po połowie ubezpieczony i płatnik; rentowa: 1,5 % ubezpieczony, 6,5 % płatnik.. Składek pracodawcy-zleceniodawcy (strona płatnika) nie wliczam.

1. Składki zleceniobiorcy: emerytalna 9,76% = 488,00 zł, rentowa 1,5% = 75,00 zł, razem 563,00 zł.
2. Podstawa zdrowotnej: 5 000 zł − 563,00 zł = 4 437,00 zł; zdrowotna 9% = 399,33 zł.
3. Koszty 20%: 20% × 4 437,00 zł = 887,40 zł. Podstawa zaliczki: 4 437,00 zł − 887,40 zł = 3 549,60 zł (po zaokrągleniu 3 550 zł).
4. Zaliczka 12%: 426 zł. Stawka 12% jest taka sama w dotychczasowej skali i w skali z druku 3293 (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026), więc druk nie zmienia tej zaliczki.
5. Do wypłaty: 5 000 zł − 563,00 zł − 399,33 zł − 426 zł = około 3 612 zł.

Dla porównania, gdyby ta sama kwota była umową o dzieło (bez składek ZUS) z kosztami 20%: podstawa zaliczki to 5 000 zł − 20% = 4 000 zł, zaliczka 12% = 480 zł, do wypłaty 4 520 zł. Od takiego dzieła nie ma też składki zdrowotnej: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e wymienia zleceniobiorców, nie wykonawców dzieła. Przy kosztach 50% (wyłącznie dla twórców): podstawa 2 500 zł, zaliczka 300 zł, do wypłaty 4 700 zł.

Rzeczywisty podatek roczny zleceniobiorcy zależy od jego pozostałych dochodów i rozliczenia rocznego, nie od zaliczki płatnika.

Najczęstsze błędy

1. Przyjęcie, że umowa o dzieło nigdy nie ma składek: jest wyjątek, gdy dzieło zawarto z własnym pracodawcą.
2. Liczenie kosztów 20% od przychodu brutto, a nie od przychodu po odjęciu składek potrąconych przez płatnika.
3. Stosowanie 50% kosztów do każdego dzieła, a nie tylko do praw autorskich.
4. Pominięcie zbiegu tytułów: zlecenie obok etatu poniżej minimalnego wynagrodzenia albo obok własnej firmy.
5. Traktowanie zlecenia studenta jak zwykłego: do 26. urodzin nie ma składek ZUS ani zdrowotnej (chyba że zlecenie jest z własnym pracodawcą), a od dnia 26. urodzin składki są obowiązkowe.
6. Niepobranie zaliczki od zleceniobiorcy prowadzącego firmę bez jego oświadczenia z art. 41 ust. 2. Sama faktura zamiast rachunku nie zwalnia z poboru.

Pytania i odpowiedzi

Czy student do 26 lat płaci PIT od zlecenia? Przychody z umów zlecenia do ukończenia 26 lat są zwolnione do 85 528 zł w roku podatkowymprzepis148) przychody: a) ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, b) z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8, c) z tytułu odbywania praktyki absolwenckiej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. z 2025 r. poz. 1578), d) z tytułu odbywania stażu uczniowskiego, o którym mowa w art. 121a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, e) z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 złustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 21 ust. 1 pkt 148 (stan: 2026-09-16) ISAPKwota 85 528 zł rocznie obowiązuje w stanie prawnym podanym obok. Wniosek o obliczanie zaliczek bez zwolnienia: art. 32 ust. 6, stosowany odpowiednio do zleceń przez art. 41 ust. 1b., a wniosek o obliczanie zaliczek bez zwolnienia składa się w trybie art. 32 ust. 6przepisJeżeli podatnik złoży płatnikowi wniosek o obliczanie zaliczek bez stosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 lub miesięcznych kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 lub 3, płatnik oblicza zaliczki bez stosowania tego zwolnienia lub tych kosztów.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 32 ust. 6 (stan: 2026-09-16) ISAPDo zleceń stosuje się odpowiednio na podstawie art. 41 ust. 1b. Druk 3293 (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) zmienia od 1.01.2027 art. 32 ust. 2 i 3 (progi zaliczek), nie ust. 6., stosowanym odpowiednio do zleceń (art. 41 ust. 1b).

Kiedy nie pobieram zaliczki? Gdy zleceniobiorca złoży oświadczenie, że usługi wchodzą w zakres jego działalności gospodarczejprzepisPłatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 41 ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP.

Czy druk 3293 zmienia zaliczkę od zlecenia? Nie zmienia stawki 12% użytej w zaliczce; zmienia (ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026) skalę roczną od 2027 roku, z której korzysta zleceniobiorca przy rozliczeniu rocznym (zobacz forma opodatkowania w 2027 roku).

Ile wynosi najniższa podstawa składek przy zbiegu tytułów? Próg to minimalne wynagrodzenie, w 2027 roku 4 950 zł (zasady zbiegu z art. 9 ust. 2cprzepisOsoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, lub z innych tytułów osiąga kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 9 ust. 2c (stan: 2026-10-16) ISAPZbieg zlecenia z innym tytułem ubezpieczeń (np. kolejne zlecenie, umowa o pracę) przy podstawie ze zlecenia poniżej kwoty minimalnego wynagrodzenia.).