Zawieszenie działalności gospodarczej: warunki, ZUS, VAT, PIT i ryczałt

Stan prawny: Prawo przedsiębiorców (2026-10-16); ustawa o CEIDG (2026-10-16); ustawa o sus (2026-10-16); ustawa o VAT (2026-10-16); PIT (2026-09-16); ryczałt (2026-08-26); druk 3293 czeka na podpis Prezydenta (2026-11-09) · aktualizacja: 2026-11-09

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Działalność zawiesza przedsiębiorca niezatrudniający pracowników, na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy niż 30 dni; wniosek o wpis zawieszenia składasz w CEIDG (art. 18 ustawy o CEIDG). W zawieszeniu nie wykonujesz działalności i nie osiągasz bieżących przychodów, a obowiązkowe ubezpieczenia społeczne nie obejmują okresu zawieszenia. Skutki podatkowe i składkowe działają od dnia, w którym zawieszenie się rozpoczyna, do dnia poprzedzającego wznowienie.

Kto może zawiesić działalność

Zawiesić wykonywanie działalności może przedsiębiorca niezatrudniający pracowników (art. 22 ust. 1). Wyjątek: przedsiębiorca zatrudniający wyłącznie pracowników przebywających na urlopie macierzyńskim, na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającym urlopie macierzyńskim, urlopie wychowawczym, opiekuńczym lub rodzicielskim, którzy nie łączą urlopu rodzicielskiego z pracą u tego pracodawcy (art. 22 ust. 2). Gdy ci pracownicy zakończą urlop, mają prawo do wynagrodzenia jak za przestój do końca zawieszenia.

Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić działalność na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni (art. 23 ust. 1). Przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców KRS może zawiesić działalność na okres od 30 dni do 24 miesięcy (art. 23 ust. 2).

Wniosek i wznowienie

Przedsiębiorca wpisany do CEIDG, który spełnia warunki z art. 22 Prawa przedsiębiorców, może złożyć wniosek o wpis informacji o zawieszeniu (art. 18 ustawy o CEIDG).

Wznowienie: CEIDG dopisuje informację o wznowieniu począwszy od dnia następującego po upływie ostatniego dnia okresu zawieszenia wskazanego we wniosku, chyba że złożysz wniosek o wpis wznowienia z innym dniem (art. 19 ust. 1).

Co wolno, a czego nie wolno w czasie zawieszenia

Nie wolno: wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 25 ust. 1).

Wolno: wykonywać czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, w tym rozwiązywać zawarte wcześniej umowy, przyjmować należności i regulować zobowiązania powstałe przed zawieszeniem, zbywać własne środki trwałe i wyposażenie, osiągać przychody finansowe oraz uczestniczyć w postępowaniach związanych z działalnością sprzed zawieszenia (art. 25 ust. 2). Możesz też być poddany kontroli jak przedsiębiorca wykonujący działalność.

ZUS

Ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie zawieszenia są dobrowolne, a przedsiębiorca nie opłaca ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego (art. 36a ust. 1). Zawieszenie powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia rozpoczęcia zawieszenia do dnia poprzedzającego dzień wznowienia (art. 36a ust. 2), a płatnik składek wyłącznie za siebie nie ma obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej ani opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (art. 36a ust. 3). Wznowienie nie wymaga ponownego zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego (art. 36a ust. 4).

Obowiązkowym ubezpieczeniom podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone (art. 13 pkt 4).

Osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem, która prowadziła działalność co najmniej 6 miesięcy, może ją zawiesić na okres do 3 lat (do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat; przy dziecku wymagającym opieki ze względu na niepełnosprawność do 6 lat, nie dłużej niż do 18. roku życia dziecka) (art. 36aa ust. 1).

Zawieszenie wpływa na późniejsze ulgi. Ulga na start dla osoby, która podejmuje działalność ponownie, wymaga upływu co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia (art. 18 ust. 1). Limit przychodu dla małego ZUS plus (120 000 zł) zmniejsza się proporcjonalnie, gdy działalność została zawieszona w ciągu poprzedniego roku (art. 18c ust. 7). Składki zdrowotnej w okresie zawieszenia ten artykuł nie opisuje; sprawdź ją osobno w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej.

VAT

Przy zawieszeniu podatnicy nie mają obowiązku składania deklaracji VAT za okresy rozliczeniowe, których zawieszenie dotyczy (art. 99 ust. 7a). Zwolnienie nie dotyczy m.in. podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu usług lub nabywających towary, w zakresie których są podatnikiem, okresów, w których zawieszenie nie dotyczyło pełnego okresu rozliczeniowego, oraz okresów, za które trzeba rozliczyć podatek z czynności opodatkowanych lub dokonać korekty podatku naliczonego (art. 99 ust. 7b).

Podatnik, który zawiesił działalność na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy, po wznowieniu zostaje zarejestrowany ponownie jako podatnik VAT bez zgłoszenia rejestracyjnego, ze statusem, jaki posiadał przed zawieszeniem (art. 96 ust. 9g).

PIT i ryczałt

Podatnik na skali lub liniowym, który zawiesił działalność, jest zwolniony, w zakresie tej działalności, z obowiązków wynikających z zaliczek za okres objęty zawieszeniem (art. 44 ust. 10). Po zawieszeniu wpłacasz zaliczki według zasad z art. 44 ust. 3, 3f, 3g, 6 i 6b (art. 44 ust. 13).

Na ryczałcie podatnik jest zwolniony, w zakresie tej działalności, z obowiązków z art. 21 ust. 1 lub 1a za okres zawieszenia (art. 21 ust. 1d). Jeżeli w czasie zawieszenia powstał przychód opodatkowany ryczałtem (np. ze zbycia środków trwałych), ryczałt dotyczący okresu zawieszenia obliczasz i wpłacasz po wznowieniu, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wznowienia (rozliczenie miesięczne) albo po kwartale wznowienia (kwartalne) (art. 21 ust. 1g).

Przykład liczony (2027)

Ustawa z druku 3293 (uchwalona 5.11.2026, czeka na podpis Prezydenta) zmienia skalę PIT, daninę solidarnościową i limit ryczałtu, nie zmienia przepisów o zawieszeniu z tego artykułu, więc daty i zasady z przykładu nie zależą od podpisu.

Założenia: jednoosobowa firma bez pracowników zawiesza działalność od 1 marca 2027 r. do 31 sierpnia 2027 r.

  1. Czas zawieszenia: 6 miesięcy to 31 + 30 + 31 + 30 + 31 + 31 = 184 dni, więcej niż minimalne 30 dni.
  2. Wznowienie: od dnia następującego po ostatnim dniu zawieszenia, czyli od 1 września 2027 r. Skutki podatkowe trwają do 31 sierpnia 2027 r., czyli do dnia poprzedzającego wznowienie.
  3. VAT: zawieszenie trwa co najmniej 6 kolejnych miesięcy, więc po wznowieniu firma zostaje zarejestrowana ponownie jako podatnik VAT bez zgłoszenia. Rozliczający się miesięcznie nie składa deklaracji za marzec-sierpień. Rozliczający się kwartalnie składa deklarację za I kwartał (zawieszenie nie obejmuje pełnego okresu), nie składa za II kwartał (kwiecień-czerwiec) i składa za III kwartał (wznowienie 1 września, więc zawieszenie nie dotyczy pełnego okresu).
  4. Ryczałt: jeżeli w czasie zawieszenia powstał przychód opodatkowany ryczałtem (np. ze zbycia środków trwałych), ryczałt od niego wpłacasz do 20 października 2027 r. (zarówno przy rozliczeniu miesięcznym, jak i kwartalnym, bo wznowienie przypada we wrześniu, w III kwartale).
  5. Mały ZUS plus w 2028 r.: w 2027 działalność trwała 365 − 184 = 181 dni. Limit przychodu z 2027 roku wynosi 120 000 zł ÷ 365 × 181 = 59 506,85 zł (po zaokrągleniu do pełnych groszy), zamiast pełnych 120 000 zł (art. 18c ust. 1).

Najczęstsze błędy

  1. Zawieszenie działalności przy zatrudnionych pracownikach: możliwe tylko wtedy, gdy są to wyłącznie osoby na urlopach z art. 22 ust. 2 (art. 22 ust. 1).
  2. Zawieszenie na krócej niż 30 dni (art. 23 ust. 1).
  3. Wystawianie faktur za bieżące usługi w czasie zawieszenia: nie wolno osiągać bieżących przychodów z działalności (art. 25 ust. 1).
  4. Zapomnienie o deklaracji VAT za okres, w którym zawieszenie nie dotyczyło pełnego okresu rozliczeniowego (art. 99 ust. 7b pkt 4).
  5. Zapomnienie po wznowieniu o wpłacie ryczałtu od przychodu, który powstał w czasie zawieszenia (np. ze zbycia środków trwałych) (art. 21 ust. 1g).
  6. Liczenie ulgi na start po zawieszeniu bez sprawdzenia 60 miesięcy od ostatniego zawieszenia lub zakończenia (art. 18 ust. 1).

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę zawiesić działalność, jeśli mam pracownika? Co do zasady nie: zawiesza przedsiębiorca niezatrudniający pracowników. Wyjątek dotyczy pracowników na wskazanych urlopach (art. 22 ust. 2).

Na jak długo można zawiesić działalność w CEIDG? Na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy niż 30 dni (art. 23 ust. 1).

Czy w zawieszeniu płacę składki na ubezpieczenia społeczne? Obowiązkowe ubezpieczenia osoby prowadzącej działalność nie obejmują okresu, na który działalność została zawieszona (art. 13 pkt 4).

Czy w zawieszeniu składam deklaracje VAT? Nie za okresy, których zawieszenie dotyczy (art. 99 ust. 7a), z wyjątkami z art. 99 ust. 7b, m.in. dla okresów, w których zawieszenie nie dotyczyło pełnego okresu.

Kiedy wpłacam ryczałt za okres zawieszenia? Jeśli w zawieszeniu powstał przychód opodatkowany ryczałtem, to po wznowieniu, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu (albo kwartale) wznowienia (art. 21 ust. 1g).

Powiązane

Źródła

  • Prawo przedsiębiorców art. 18 ust. 1, art. 22 ust. 1-2, art. 23 ust. 1-2, art. 24 ust. 7, art. 25 ust. 1-2 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000646
  • Ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej art. 18, art. 19 ust. 1 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000647
  • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 13 pkt 4, art. 18c ust. 1 i 7, art. 36a ust. 1-4, art. 36aa ust. 1 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981370887
  • Ustawa o podatku od towarów i usług art. 96 ust. 9a pkt 1 i ust. 9g, art. 99 ust. 7a-7b (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535
  • Ustawa o PIT art. 44 ust. 10 i 13 (stan 2026-09-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350
  • Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym art. 21 ust. 1d i 1g (stan 2026-08-26) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981440930