Koszty w JDG: co i jak odliczyć (biuro w domu, komputer, telefon, amortyzacja, dokumentowanie)

Stan prawny: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (2026-09-16); ustawa o podatku od towarów i usług (2026-10-16); druk 3293 nie zmienia art. 22, 22a, 22c, 22d, 22f, 22k, 22p ani 5a PIT; od 1.01.2027 zmienia się art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c ustawy o VAT (Dz. U. z 2026 r. poz. 1270) · aktualizacja: 2026-11-09

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Tekst dotyczy przedsiębiorcy na podatku według skali albo liniowym. Samochodom osobowym poświęcony jest osobny tekst: samochód w firmie w 2027 roku. Wpływ kosztów na wybór formy opodatkowania opisuje tekst forma opodatkowania w 2027 roku.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 (art. 22 ust. 1 ustawy o PIT). Wydatek na komputer, telefon czy część mieszkania zaliczysz do kosztów tylko w takim zakresie, w jakim służy działalności; przepisy nie dają tu osobnych procentów ani ryczałtów. Sprzęt o wartości do 10 000 zł możesz rozliczyć od razu, a droższy przez amortyzację lub, jeśli jesteś małym podatnikiem albo dopiero zaczynasz, jednorazowo do limitu z art. 22k.

Kiedy wydatek jest kosztem

Ustawa nie zawiera listy kosztów. Liczy się cel: wydatek ma służyć uzyskaniu przychodów albo zachowaniu lub zabezpieczeniu ich źródła, a przy tym nie może należeć do wyłączeń z art. 23. Jednym z wyłączeń jest wydatek na nabycie lub wytworzenie środków trwałych: takiego wydatku nie ujmujesz w kosztach wprost, tylko przez odpisy amortyzacyjne (albo na zasadach opisanych niżej).

Koszt potrącasz tylko w tym roku podatkowym, w którym został poniesiony. Koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia; jeżeli dotyczą okresu dłuższego niż rok, a nie da się ustalić części przypadającej na dany rok, stanowią koszt proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. Te zasady stosuje się także przy podatkowej księdze przychodów i rozchodów, pod warunkiem że księga jest prowadzona stale w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów odnoszących się tylko do danego roku podatkowego. Przy księgach rachunkowych dzień poniesienia kosztu to dzień, na który ujęto koszt w księgach na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo na podstawie innego dowodu, gdy faktury nie ma; przy podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej na zasadach z ust. 6 jest to dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do ujęcia kosztu (art. 22 ust. 6b).

Biuro w domu i telefon

W podatku dochodowym ani w VAT nie ma osobnego przepisu o biurze w domu lub telefonie prywatnym używanym także w firmie. O kosztach decyduje ogólna reguła: wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W praktyce oznacza to dwie rzeczy:

  1. Część wydatku służąca życiu prywatnemu nie spełnia warunku celu, więc nie jest kosztem. Sposób podziału (metraż pomieszczenia przeznaczonego na firmę, billing telefonu) trzeba umieć obronić dokumentami i być w stanie wyjaśnić go organowi.
  2. W VAT odliczenie przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przy wykorzystaniu mieszanym odliczasz więc tylko część podatku naliczonego.

Budynek mieszkalny i lokal mieszkalny nie są środkami trwałymi do amortyzacji, gdy służą prowadzonej działalności gospodarczej lub są wynajmowane. Nie zrobisz więc odpisów od własnego mieszkania wykorzystywanego jako biuro.

Komputer i sprzęt: do 10 000 zł i powyżej

Amortyzacji podlegają kompletne i zdatne do użytku składniki majątku o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, stanowiące własność podatnika i wykorzystywane na potrzeby działalności (środki trwałe). Komputer, monitor czy meble biurowe zwykle spełniają ten opis.

  1. Do 10 000 zł. Możesz nie dokonywać odpisów od składników, których wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł; wydatek stanowi wtedy koszt w miesiącu oddania do używania. Przy wartości do 10 000 zł możesz też amortyzować sprzęt zwykłymi zasadami albo jednorazowo, w miesiącu oddania do używania lub w następnym.
  2. Powyżej 10 000 zł. Odpisów dokonuje się zgodnie z art. 22h-22m, czyli rozkładasz wydatek w czasie, chyba że skorzystasz z jednorazowej amortyzacji z art. 22k.

Jednorazowa amortyzacja małego podatnika i rozpoczynającego

Podatnicy w roku rozpoczęcia działalności oraz mali podatnicy mogą jednorazowo odpisać wartość środków trwałych z grup 3-8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, do łącznej kwoty równowartości 50 000 euro w roku podatkowym. Kwotę przelicza się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego, w zaokrągleniu do 1000 zł.

Kto jest małym podatnikiem? Podatnik, u którego przychód ze sprzedaży (wraz z VAT) nie przekroczył w poprzednim roku podatkowym równowartości 2 000 000 euro.

Warunek dla rozpoczynających: ulga nie przysługuje temu, kto w roku rozpoczęcia działalności i w okresie dwóch lat licząc od końca roku poprzedzającego prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niebędącej osobą prawną, albo prowadził ją małżonek przy wspólności majątkowej.

Jednorazowa amortyzacja fabrycznie nowych środków trwałych

Przedsiębiorcy mogą jednorazowo odpisać wartość nabytych fabrycznie nowych środków trwałych z grup 3-6 i 8 Klasyfikacji do kwoty 100 000 zł w roku podatkowym. Przepis stosuje się, gdy wartość początkowa jednego środka wynosi co najmniej 10 000 zł albo łączna wartość co najmniej dwóch środków wynosi co najmniej 10 000 zł, a wartość każdego z nich przekracza 3500 zł.

Faktury, płatności i VAT

Prawo do odliczenia VAT wynika z faktur: kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych z tytułu nabycia towarów i usług. Faktura nie daje prawa do odliczenia, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona albo gdy stwierdza czynności, które nie zostały dokonane, lub podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością, w części dotyczącej tych pozycji. Od 1.01.2027 ten przepis zmienia się w lit. c (czynności dokonane w warunkach nadużycia prawa).

Płatności przy transakcjach między przedsiębiorcami podlegają dodatkowemu warunkowi. Przedsiębiorca nie zalicza do kosztów tej części kosztu, w jakiej płatność dotycząca transakcji z art. 19 Prawa przedsiębiorców została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego, na rachunek spoza wykazu podmiotów VAT, albo z pominięciem podzielonej płatności, gdy faktura ją wskazuje. Jeśli koszt już zaliczono, zmniejsza się koszty uzyskania przychodów albo zwiększa przychody w miesiącu płatności lub zlecenia przelewu. Te zasady stosuje się odpowiednio do nabycia środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

Przykład liczony (2027)

Założenia (kwoty ilustracyjne, ustawa ich nie podaje): w marcu kupujesz laptop do firmy za 8 000 zł netto, VAT z faktury 1 840 zł, płatność przelewem na rachunek z wykazu. Rozliczasz się liniowo i jesteś czynnym podatnikiem VAT, a laptop służy wyłącznie firmie.

  1. Wartość początkowa 8 000 zł nie przekracza 10 000 zł, więc możesz nie amortyzować i zaliczyć wydatek do kosztów w miesiącu oddania do używania.
  2. Koszt w PIT: 8 000 zł. Przy stawce 19% podatku liniowego podatek dochodowy maleje o 8 000 × 19% = 1 520 zł.
  3. VAT naliczony 1 840 zł obniża VAT należny w zakresie wykorzystania do czynności opodatkowanych. Skoro laptop służy wyłącznie firmie, odliczasz całość: 1 840 zł.
  4. Łączny skutek: 1 520 zł mniej podatku dochodowego i 1 840 zł mniej VAT do zapłaty; netto ten wydatek kosztuje Cię 8 000 − 1 520 = 6 480 zł (bez VAT, który odliczasz).

Przykład pomija składkę zdrowotną (na liniowym koszt obniża też jej podstawę).

Gdyby laptop kosztował 12 000 zł netto, nie mieściłby się w limicie z art. 22d. Rozliczysz go przez amortyzację albo, jako mały podatnik lub podatnik rozpoczynający działalność, jednorazowo w ramach limitu z art. 22k ust. 7.

Najczęstsze błędy

  1. Wrzucanie w koszty całego wydatku prywatno-firmowego (telefon, internet, część mieszkania) bez podziału i bez dokumentów.
  2. Mylenie wartości netto z brutto przy progu 10 000 zł: porównuje się wartość początkową, a nie kwotę z faktury z VAT. Dotyczy to czynnego podatnika VAT: cenę nabycia pomniejsza się o VAT, chyba że podatnikowi nie przysługuje jego odliczenie (art. 22g ust. 3), więc u zwolnionego z VAT wartość początkowa obejmuje VAT.
  3. Ujęcie jednorazowej amortyzacji z art. 22k przy samochodzie osobowym: jest z niej wyłączony.
  4. Płatność gotówką za fakturę powyżej progu z Prawa przedsiębiorców: część kosztu przepada.
  5. Ujęcie kosztu w dacie zapłaty zamiast w dacie jego poniesienia (przy KPiR według ust. 6 to dzień wystawienia faktury, przy księgach rachunkowych dzień ujęcia w księgach).

Pytania i odpowiedzi

Co jest kosztem uzyskania przychodów? Koszt poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wydatków z art. 23.

Czy komputer za 8 000 zł muszę amortyzować? Nie, przy wartości początkowej do 10 000 zł możesz nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych.

Ile wynosi limit jednorazowej amortyzacji dla małego podatnika? Równowartość 50 000 euro w roku podatkowym, przeliczana według kursu z października roku poprzedzającego.

Kto jest małym podatnikiem? Podatnik z przychodem ze sprzedaży do równowartości 2 000 000 euro w poprzednim roku podatkowym.

Czy odliczę VAT od telefonu używanego także prywatnie? Tylko w zakresie wykorzystania do czynności opodatkowanych.

Czy zapłata gotówką psuje koszt? Tak, przy transakcjach z art. 19 Prawa przedsiębiorców koszt nie jest zaliczany w tej części, w jakiej płatność nastąpiła bez rachunku płatniczego.

Powiązane

Źródła

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 5a pkt 20, art. 22 ust. 1, 4, 5c, 5d, 6, art. 22a ust. 1, art. 22c, art. 22d ust. 1, art. 22f ust. 1, 3, art. 22k ust. 7, 11, 12, 14, 15, art. 22p ust. 1-3, art. 23 ust. 1 pkt 1 (stan 2026-09-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350
  • Ustawa o podatku od towarów i usług art. 86 ust. 1, 2 pkt 1, art. 88 ust. 3a pkt 2, 4 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535