Ulga na złe długi w VAT 2027: warunki i korekta po 90 dniach
Stan prawny: Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a (stan 2026-10-16); druk 3293 (czeka na podpis Prezydenta, ok. 27.11.2026) nie zmienia przepisów o VAT. · aktualizacja: 2026-11-10
Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.
Odpowiedź w trzech zdaniach
Sprzedawca, który wystawił fakturę z VAT i nie dostał zapłaty, może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobnionaprzepisPodatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta dotyczy również podstawy opodatkowania i kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobniona.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP. Nieściągalność jest uprawdopodobniona, gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturzeprzepisNieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, w przypadku gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a ust. 1a (stan: 2026-10-16) ISAP. Korektę robi się w deklaracji (JPK_V7), nie fakturą korygującą; nabywca, który nie zapłacił, ma osobny obowiązek: gdy należność z faktury nie zostanie uregulowana, w terminie 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z tej fakturyprzepisW przypadku nieuregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju w terminie 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z tej faktury, w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89b ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP (art. 89b ust. 1 ustawy o VAT).
Warunki krok po kroku
- Wierzyciel jest czynnym podatnikiem VAT: warunek musi być spełniony na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korektyprzepisPrzepis ust. 1 stosuje się w przypadku gdy spełnione są następujące warunki: 1) (uchylony) 2) (uchylony) 3) na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1: a) wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny; b) (uchylona) 4) (uchylony) 5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona. 6) (uchylony)ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP. Warunek dotyczy sprzedawcy, a nie dłużnika.
- Minęło 90 dni od terminu płatności z umowy albo z faktury.
- Faktura jest świeża: od jej wystawienia nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawionaprzepisPrzepis ust. 1 stosuje się w przypadku gdy spełnione są następujące warunki: 1) (uchylony) 2) (uchylony) 3) na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1: a) wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny; b) (uchylona) 4) (uchylony) 5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona. 6) (uchylony)ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP.
- Nic się nie zmieniło do dnia deklaracji: korekta może nastąpić w rozliczeniu za okres, w którym nieściągalność uznaje się za uprawdopodobnioną, pod warunkiem że do dnia złożenia deklaracji za ten okres wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formieprzepisKorekta, o której mowa w ust. 1, może nastąpić w rozliczeniu za okres, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, pod warunkiem że do dnia złożenia przez wierzyciela deklaracji podatkowej za ten okres wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAPOd 1.01.2027 w art. 89a dodany zostanie ust. 3a (Dz. U. z 2026 r. poz. 1270); tekst ust. 3 bez zmian.. Jeśli klient zapłaci część, korekta obejmuje część kwoty wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobnionaprzepisPodatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta dotyczy również podstawy opodatkowania i kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobniona.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP.
Gdy kupujący nie jest czynnym podatnikiem VAT
Jeżeli nabywca nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny (konsument, ale też firma zwolniona z VAT), samo upływające 90 dni nie wystarczy. Korekta jest możliwa, gdy wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo została wpisana do rejestru długów prowadzonego na poziomie krajowym, albo wobec dłużnika ogłoszono upadłość konsumenckąprzepisW przypadku dostawy towaru lub świadczenia usług dokonanych na rzecz podmiotu innego niż podatnik, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, korekta, o której mowa w ust. 1, może zostać dokonana, jeżeli: 1) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego lub 2) wierzytelność została wpisana do rejestru długów prowadzonego na poziomie krajowym, lub 3) wobec dłużnika ogłoszono upadłość konsumencką na podstawie odrębnych przepisów.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a ust. 2a (stan: 2026-10-16) ISAP. Samo wystawienie wezwania do zapłaty nie wystarcza.
Gdzie wchodzi druk 3293
Nigdzie. Druk 3293 zmienia podatek dochodowy (skalę PIT, daninę solidarnościową) i limit ryczałtu, a przepisy o VAT, w tym art. 89a, zostają bez zmian. Korekta VAT należnego nie zmienia przychodu w PIT; skutki w podatku dochodowym są osobnym tematem.
Przykład liczony (2027)
Firma wystawia 1 lutego 2027 roku fakturę na 10 000 zł netto, VAT 23% to 2 300 zł, brutto 12 300 zł, termin płatności 15 marca 2027 roku. Klient nie płaci.
- 90 dni od 15 marca 2027 roku mija 13 czerwca 2027 roku, więc od 14 czerwca nieściągalność jest uprawdopodobniona, a okres rozliczeniowy to czerwiec 2027.
- Jeśli do dnia złożenia deklaracji za czerwiec klient nic nie zapłaci, sprzedawca zmniejsza podstawę o 10 000 zł i VAT należny o 2 300 zł.
- Oszczędność: 2 300 zł mniej VAT do wpłaty za ten okres. Jeśli klient zapłaci później, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbytaprzepisW przypadku gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty, o której mowa w ust. 1, należność została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89a ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAP (art. 89a ust. 4 ustawy o VAT); przy częściowej zapłacie zwiększenie dotyczy tej części.
- Trzyletni termin z art. 89a ust. 2 pkt 5 przy fakturze z 2027 roku upływa z końcem 2030 roku (3 lata liczone od końca roku wystawienia faktury).
Najczęstsze błędy
- Liczenie 90 dni od daty wystawienia faktury zamiast od terminu płatności.
- Korekta za okres, w którym klient zdążył zapłacić przed złożeniem deklaracji: wtedy korekty za ten okres nie robimy albo robimy tylko od niezapłaconej części.
- Pomylenie ulgi z fakturą korygującą: do korekty z art. 89a faktura korygująca nie jest potrzebna.
- Zastosowanie jej do klienta, który nie jest czynnym podatnikiem VAT (konsument, firma zwolniona z VAT), bez orzeczenia sądu, wpisu do rejestru długów lub upadłości konsumenckiej.
- Przeoczenie, że po stronie sprzedawcy wymaga ona nadal czynnej rejestracji do VAT w dniu składania deklaracji.
Pytania i odpowiedzi
Po ilu dniach od terminu płatności mogę skorygować VAT od niezapłaconej faktury? Po 90 dniach od dnia upływu terminu płatności z umowy lub faktury. Korekta trafia do deklaracji za okres, w którym ten warunek się spełnił.
Czy muszę wystawić fakturę korygującą? Nie. Korekta z art. 89a jest ujmowana w deklaracji, nie na fakturze. Zasady faktur korygujących opisuje osobny tekst.
Czy ulga przysługuje, gdy klient to konsument albo firma zwolniona z VAT? Tylko w trzech przypadkach z art. 89a ust. 2a: prawomocne orzeczenie sądu i egzekucja, wpis do rejestru długów albo upadłość konsumencka dłużnika.
Do kiedy mogę skorzystać z ulgi? Do 3 lat liczonych od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Przy fakturze z 2027 roku to koniec 2030 roku.
Czy muszę być czynnym podatnikiem VAT? Tak, w dniu poprzedzającym złożenie deklaracji, w której robisz korektę.
Czy nowa skala PIT z druku 3293 coś tu zmienia? Nie, druk 3293 nie dotyczy VAT. Nowa skala opisana jest w tekście o nowej skali PIT od 2027.
Powiązane
- KSeF dla małych firm od 2027: koniec limitu 10 000 zł i co zrobić przed styczniem
- Faktura korygująca w 2027 roku: kiedy ją wystawić, co musi zawierać i w którym miesiącu obniżyć VAT
- JPK_V7 i pierwsza deklaracja VAT w nowej firmie w 2027 roku krok po kroku: rejestracja, terminy, rozliczenie kwartalne i korekta
Temat: KSeF dla małych firm, wszystkie artykuły w jednym miejscu.
Źródła
- Ustawa o podatku od towarów i usług art. 89a ust. 1, 1a, 2, 2a, 3, 4, art. 89b ust. 1 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535