Przejdź do treści

Kasa fiskalna w JDG krok po kroku: obowiązek i zgłoszenie

Stan prawny: Ustawa o VAT (stan 2026-10-16 wg ISAP), rozporządzenie MF w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania (Dz.U. 2024 poz. 1902 ze zm.); terminy, przeglądy i tryb zgłoszenia wg biznes.gov.pl i podatki.gov.pl (stan 2026-11-10); szczegóły serwisu e-Urząd Skarbowy sprawdź w usłudze · aktualizacja: 2026-11-10

Informacja o treści przepisów i opis usług urzędowych, nie porada prawna ani podatkowa. Nazwy ekranów i formularzy sprawdź w samej usłudze, a zakres obowiązku z kasą u doradcy lub w urzędzie skarbowym.

Ten poradnik prowadzi przez czynności: od sprawdzenia obowiązku, przez zakup i fiskalizację, po codzienną obsługę kasy. Samą regułę zwolnienia i ulgi opisuje Wyjaśnienie Kasa fiskalna w jednoosobowej firmie w 2027 roku; tutaj dokładamy kroki praktyczne.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Kasę musisz mieć, jeśli sprzedajesz osobom fizycznym nieprowadzącym działalności lub rolnikom ryczałtowym, a nie przysługuje Ci zwolnienie, najczęściej ze względu na sprzedaż do 20 000 zł w poprzednim roku podatkowym. Kasę wybierasz z listy modeli Ministerstwa Finansów, fiskalizuje ją autoryzowany serwisant, a kasa online sama przekazuje dane do Centralnego Repozytorium Kas (CRK). Za zakup kasy online odliczysz 90% ceny netto, najwyżej 700 zł, pod warunkiem zakupu w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia ewidencji.

Co przygotować

  • Sprzedaż osobom fizycznym i rolnikom ryczałtowym za poprzedni rok (z księgi lub ewidencji), osobno od sprzedaży firmom na fakturę.
  • Opis rodzaju sprzedaży i numer PKWiU towarów lub usług, żeby sprawdzić wyłączenia ze zwolnienia (§ 4 rozporządzenia).
  • Lista modeli kas z serwisu podatki.gov.pl i oferty co najmniej dwóch sprzedawców z autoryzowanym serwisem.
  • Dane firmy: NIP, adres miejsca sprzedaży, dane osoby, która będzie obsługiwać kasę.
  • Dostęp do internetu w miejscu sprzedaży (kasa online wymaga łączności z CRK) i drukarka lub sposób wydawania e-paragonów.
  • Konto w e-Urzędzie Skarbowym lub login.gov.pl, do podglądu danych i ewentualnych zgłoszeń.
  • Wiedzę, jaki masz status VAT (czynny, zwolniony), bo od tego zależy sposób rozliczenia ulgi.

Krok po kroku

  1. Sprawdź, czy musisz ewidencjonować na kasie. Obowiązek dotyczy sprzedaży osobom fizycznym nieprowadzącym działalności oraz rolnikom ryczałtowym. Sprzedaż firmom na fakturę się nie liczy. Faktura w KSeF nie zastępuje kasy, bo obowiązek faktur ustrukturyzowanych nie dotyczy nabywcy będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności; jak wystawić pierwszą fakturę, opisuje poradnik Pierwsza faktura w KSeF.
  2. Policz limit zwolnienia. Zwolnienie przysługuje, gdy sprzedaż na rzecz tych odbiorców w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła 20 000 zł, nie dłużej niż do 31 grudnia 2027 r. Jeśli zaczynasz w trakcie roku, liczy się przewidywana sprzedaż w proporcji do okresu jej wykonywania.
  3. Sprawdź wyłączenia branżowe. Zwolnienia nie stosuje się m.in. przy dostawie gazu płynnego, części do silników i części do pojazdów oraz przy usługach naprawy pojazdów, opieki medycznej lekarzy i dentystów, prawniczych i doradztwa podatkowego. Pełny wykaz i wyjątki są w § 4 rozporządzenia.
  4. Ustal termin rozpoczęcia ewidencji. Zwolnienie z limitu 20 000 zł traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu przekroczenia limitu. Przekroczenie w styczniu oznacza kasę od 1 kwietnia. Jeśli z góry wiesz, że limit nie obejmie Twojej sprzedaży (np. branża bez zwolnienia), ewidencję zaczynasz od pierwszej sprzedaży osobie fizycznej, więc kasa musi działać przed nią.
  5. Wybierz rodzaj kasy. Standardem jest kasa online: przesyła dane na bieżąco do CRK, a raport dobowy nie musi być drukowany. Kasa wirtualna to oprogramowanie na komputerze, tablecie lub telefonie, dostępne tylko dla grup sprzedawców i rodzajów sprzedaży wskazanych w przepisach; sprawdź to przed zakupem. Starsze kasy z zapisem papierowym lub elektronicznym nie są już sprzedawane. Ulga z kroku 8 dotyczy kas online.
  6. Kup model z listy MF od sprzedawcy z serwisem. Aktualną listę modeli kas publikuje serwis podatki.gov.pl (zakładka kasy rejestrujące). Upewnij się, że sprzedawca ma autoryzowanego serwisanta w Twojej okolicy i wystawi fakturę z numerem NIP firmy. Cenę netto zachowaj do ulgi.
  7. Zleć fiskalizację i uruchom kasę. Fiskalizację wykonuje serwisant przed pierwszą sprzedażą na kasie. W kasie online potwierdza ją raport fiskalny wysłany do CRK, a numer ewidencyjny przydziela CRK automatycznie; według biznes.gov.pl nie zgłaszasz wtedy kasy naczelnikowi urzędu skarbowego. Siedmiodniowe zgłoszenie na wzorze dotyczy kas z zapisem elektronicznym lub papierowym. Zgłoś serwisantowi dane miejsca użytkowania i zapisz numer ewidencyjny oraz datę fiskalizacji, bo od niej liczysz 6 miesięcy do ulgi i 2 lata do przeglądu.
  8. Odlicz ulgę. Wykaż 90% ceny zakupu bez podatku, nie więcej niż 700 zł w rozliczeniu VAT za okres zakupu. Przy nadwyżce nad podatkiem należnym przysługuje zwrot różnicy na rachunek bankowy albo odliczenie w następnych okresach. Warunek: zakup w terminie 6 miesięcy od rozpoczęcia ewidencji; jeśli ewidencję zaczynasz bez obowiązku (np. na zwolnieniu z limitu), nie możesz wcześniej używać kas. Jeśli jesteś zwolniony z VAT, tryb rozliczenia ulgi ustal z księgowym albo w urzędzie; poradnik o rejestracji VAT: VAT-R krok po kroku.
  9. Wystawiaj paragon z każdej sprzedaży. Podatnik wystawia i wydaje nabywcy paragon fiskalny lub fakturę z każdej sprzedaży, w formie papierowej albo za zgodą nabywcy elektronicznej.
  10. Wykonuj przeglądy i reaguj na awarie. Kasę trzeba zgłaszać do serwisu przy każdej nieprawidłowości, udostępniać do kontroli i poddawać obowiązkowym przeglądom. Według biznes.gov.pl przegląd wykonuje się co najmniej raz na 2 lata od fiskalizacji lub poprzedniego przeglądu.

Obowiązki w trakcie użytkowania

  • Raport dobowy. Kasa online go nie drukuje, ale generuje się go za każdą dobę ze sprzedażą; kasy bez łączności z CRK drukują go na koniec dnia.
  • Raport miesięczny. Wg biznes.gov.pl wystawia się go po miesiącu sprzedaży, najpóźniej do 25. dnia następnego miesiąca (dotyczy użycia kasy rezerwowej lub kas offline).
  • Awaria. Zgłoś ją serwisowi niezwłocznie. Kasa rezerwowa nie jest obowiązkowa, ale bez sprawnej kasy nie możesz sprzedawać osobom fizycznym, jeśli obowiązek Cię dotyczy.
  • Kradzież lub utrata kasy. Zgłoś naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 5 dni, a przy kradzieży zawiadom policję.
  • Łączność z CRK. Utrzymuj internet; trwały brak połączenia lub brak przeglądu może zakończyć się koniecznością zwrotu ulgi (wg biznes.gov.pl: w ciągu 3 lat od zakupu).
  • Szkolenie pracowników. Osoby obsługujące kasę składają pisemne oświadczenie o zapoznaniu się z zasadami; przechowujesz je u siebie.

Przykład liczony

Pani Anna prowadzi sklep z rękodziełem. W 2026 roku sprzedała osobom fizycznym za 35 000 zł, a firmom na fakturę za 60 000 zł (te się do limitu nie liczą).

  1. Limit: 35 000 zł jest większe niż 20 000 zł, więc w 2027 roku zwolnienie jej nie przysługuje i od pierwszej sprzedaży w 2027 roku (lub od terminu wynikającego z jej sytuacji) ewidencjonuje na kasie.
  2. Zakup: kasa online kosztuje 1 800 zł netto. 90% z 1 800 zł to 1 620 zł, ale limit ulgi to 700 zł, więc odlicza 700 zł.
  3. Gdyby kasa kosztowała 600 zł netto: 90% x 600 zł = 540 zł, poniżej limitu, więc odlicza 540 zł.
  4. Termin: fiskalizacja 15 stycznia 2027 oznacza, że zakup mieści się w ulgowym terminie 6 miesięcy, jeśli nastąpił do 15 lipca 2027. Kolejny przegląd wypada najpóźniej 15 stycznia 2029.

Drugi przypadek: Piotr sprzedawał osobom fizycznym za 18 000 zł w 2026 roku i jest zwolniony. Gdy w marcu 2027 roku suma sprzedaży osobom fizycznym w 2027 przekroczy 20 000 zł, zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu przekroczenia, czyli kasę ma mieć od 1 czerwca 2027 roku.

Kalkulatory serwisu liczą PIT i ZUS, nie kasę fiskalną, więc w tym tekście nie ma linku „Policz dla siebie”.

Najczęstsze błędy

  1. Uznanie, że zwolnienie z VAT (art. 113) zwalnia też z kasy. To odrębne przepisy.
  2. Wliczanie do limitu 20 000 zł całego obrotu zamiast samej sprzedaży osobom fizycznym i rolnikom ryczałtowym.
  3. Pominięcie branż, w których zwolnienia nie ma, mimo niskiej sprzedaży.
  4. Zakup kasy spoza listy MF albo od sprzedawcy bez serwisu.
  5. Zakup kasy później niż 6 miesięcy od rozpoczęcia ewidencji albo kasy innej niż online: ulga przepada.
  6. Spóźniony przegląd techniczny: grozi kara i konieczność zwrotu ulgi.
  7. Brak paragonu przy sprzedaży gotówkowej "na drobne kwoty".

Terminy

ZdarzenieTermin
Zwolnienie z limitu 20 000 złObowiązuje nie dłużej niż do 31 grudnia 2027 r.
Utrata zwolnienia po przekroczeniu limituPo upływie 2 miesięcy następujących po miesiącu przekroczenia
FiskalizacjaPrzed rozpoczęciem ewidencji na kasie
Zgłoszenie kasy z zapisem elektronicznym lub papierowym7 dni od fiskalizacji (kasa online: CRK)
Zakup kasy dla ulgiDo 6 miesięcy od rozpoczęcia ewidencji
Przegląd technicznyCo najmniej raz na 2 lata
Raport miesięczny (kasy bez CRK)Do 25. dnia następnego miesiąca
Zgłoszenie utraty kasy5 dni

Najczęstsze pytania

Czy muszę mieć kasę, jeśli sprzedaję tylko na fakturę firmom?

Nie. Obowiązek dotyczy sprzedaży osobom fizycznym nieprowadzącym działalności i rolnikom ryczałtowym. Faktury dla firm wystawiasz w KSeF; zobacz Pierwsza faktura w KSeF.

Jaki jest limit zwolnienia od kasy?

Limit wynosi 20 000 zł sprzedaży na rzecz osób fizycznych i rolników ryczałtowych w poprzednim roku podatkowym, a zwolnienie obowiązuje nie dłużej niż do 31 grudnia 2027 r.

Kiedy najpóźniej zacząć ewidencjonować na kasie po przekroczeniu limitu?

Zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu przekroczenia limitu. Przekroczenie w styczniu oznacza kasę od 1 kwietnia.

Czy mogę użyć kasy wirtualnej?

Tylko jeśli Twoja sprzedaż mieści się w grupach podatników i rodzajach sprzedaży wskazanych w przepisach o kasach wirtualnych. Przed zakupem sprawdź to na podatki.gov.pl; w razie braku zgodności wybierz kasę online. Ulga 700 zł dotyczy kas online.

Czy muszę zgłaszać kasę online do urzędu skarbowego?

Według biznes.gov.pl nie: fiskalizację potwierdza raport wysłany do CRK, a numer ewidencyjny przydziela CRK. Siedmiodniowe zgłoszenie dotyczy kas z zapisem elektronicznym lub papierowym. Serwisant wykonuje fiskalizację, więc poproś go o potwierdzenie.

Ile odliczę za kasę?

90% ceny zakupu bez podatku, nie więcej niż 700 zł. Nadwyżkę nad podatkiem należnym możesz otrzymać jako zwrot albo odliczyć później.

Co jeśli kasa się zepsuje?

Zgłoś awarię serwisowi niezwłocznie, jak wymaga art. 111 ust. 3a pkt 2. Dopóki kasa nie działa, a Twoja sprzedaż podlega ewidencji, nie możesz jej prowadzić bez sprawnego urządzenia.

Powiązane

Powiązane

Temat: KSeF dla małych firm, wszystkie artykuły w jednym miejscu.

Źródła

  • Ustawa o podatku od towarów i usług art. 111 ust. 1, 3a i 4 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535
  • Rozporządzenie ministra finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących § 3 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001902
  • Biznes.gov.pl: Kasa fiskalna w firmie https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00243
  • Serwis o podatkach: Kasy rejestrujące https://podatki.gov.pl/podatki-firmowe/vat/kasy-rejestrujace
  • Serwis o podatkach: kasy online, pytania i odpowiedzi https://podatki.gov.pl/podatki-firmowe/vat/kasy-rejestrujace/kasy-online/pytania-i-odpowiedzi