Ulga na złe długi w VAT krok po kroku

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Jeśli kontrahent nie zapłacił faktury w ciągu 90 dni od terminu płatności, wystawca może zmniejszyć VAT należny w JPK_V7 za okres, w którym te 90 dni upłynęły, pod warunkiem że faktura została wystawiona nie dawniej niż 3 lata temu (liczone od końca roku wystawienia) i do dnia złożenia JPK_V7 nie została zapłacona ani sprzedana. Dłużnik, który jest podatnikiem VAT i odliczył VAT z tej faktury, musi w tym samym okresie zmniejszyć odliczenie, chyba że zapłaci najpóźniej w ostatnim dniu tego okresu rozliczeniowego. Gdy dłużnik zapłaci po korekcie, wierzyciel wykazuje VAT ponownie, a dłużnik może ponownie odliczyć.

Kto, kiedy, ile kosztuje

Pytanie	Odpowiedź
Kto korzysta	wierzyciel: sprzedawca z niezapłaconą fakturą; dłużnik: nabywca, który odliczył VAT z tej faktury
Od kiedy	po upływie 90 dni od dnia upływu terminu płatności z umowy lub faktury
Do kiedy	faktura wystawiona nie dawniej niż 3 lata licząc od końca roku jej wystawienia
Gdzie	w JPK_V7M lub JPK_V7K za okres, w którym upłynęło 90 dni
Dodatkowy wniosek lub druk	brak: korekta jest elementem JPK_V7, a wierzyciel informuje urząd w tej deklaracji
Koszt	brak opłat; koszt to utrzymanie dokumentacji nieściągalności i terminowa korekta

Warunki wierzyciela

Przepis art. 89a ust. 1 ustawy o VAT pozwala skorygować podstawę opodatkowania i podatek należny przy wierzytelności, której nieściągalność uprawdopodobniono. Korekta może dotyczyć też tylko części wierzytelności. Warunki w obecnym brzmieniu art. 89a:

• 90 dni. Nieściągalność uważa się za uprawdopodobnioną, gdy wierzytelność nie została uregulowana ani zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze (ust. 1a).
• Status wierzyciela. W dniu poprzedzającym dzień złożenia deklaracji, w której robisz korektę, musisz być zarejestrowany jako podatnik VAT czynny (ust. 2 pkt 3 lit. a).
• Mały podatnik na metodzie kasowej (od 1.01.2027, Dz. U. z 2026 r. poz. 1270, ust. 3a): korekta niewcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy.
• 3 lata. Od daty wystawienia faktury nie mogą upłynąć 3 lata, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę (ust. 2 pkt 5).
• Brak zapłaty i zbycia do dnia złożenia JPK_V7. Korekta należy do rozliczenia za okres, w którym nieściągalność uznaje się za uprawdopodobnioną, jeśli do dnia złożenia deklaracji za ten okres wierzytelność nie została uregulowana ani zbyta (ust. 3).
• Dłużnik niebędący podatnikiem VAT czynnym (przepis ust. 2a, na przykład konsument): korekta jest możliwa dopiero, gdy wierzytelność potwierdzono prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowano na drogę egzekucji, albo wpisano ją do krajowego rejestru długów, albo wobec dłużnika ogłoszono upadłość konsumencką.

W obecnym tekście ustawy nie ma już wymogu, by dłużnik był w dniu dostawy i w dniu korekty czynnym podatnikiem VAT i nie był w upadłości lub likwidacji, ani odrębnego warunku nieprzedawnienia wierzytelności (ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 6 są uchylone). Nie ma też obowiązku wysyłania dłużnikowi zawiadomienia w ciągu 14 dni: ust. 6-8 są uchylone. Jedyny obowiązek informacyjny to art. 89a ust. 5: wierzyciel informuje o korekcie swojego naczelnika urzędu skarbowego w deklaracji, w której jej dokonuje.

Obowiązek dłużnika (art. 89b)

Jeśli nie zapłacisz faktury w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu płatności, musisz skorygować odliczony z niej VAT w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień (art. 89b ust. 1). Korekty nie robisz, jeśli zapłacisz najpóźniej w ostatnim dniu tego okresu rozliczeniowego (ust. 1a). Przy częściowej zapłacie korekta dotyczy VAT od nieuregulowanej części (ust. 2). Gdy zapłacisz po korekcie, możesz zwiększyć VAT naliczony w rozliczeniu za okres zapłaty o kwotę wcześniej skorygowaną (ust. 4); przy zapłacie częściowej tylko w odniesieniu do zapłaconej części.

Co przygotować

• fakturę sprzedaży (numer KSeF lub numer faktury), datę wystawienia i termin płatności z faktury lub umowy,
• dowód, że do dnia złożenia JPK_V7 nie było zapłaty ani zbycia wierzytelności: wyciąg z rachunku firmowego, rozliczenie salda kontrahenta,
• zapis w ewidencji sprzedaży: numer faktury, kwoty netto i VAT, stawka (korektę wpisujesz z pełnymi danymi faktury),
• wezwania do zapłaty i korespondencję z dłużnikiem jako dokumentację nieściągalności,
• sprawdzenie, czy dłużnik jest czynnym podatnikiem VAT (sprawdzenie kontrahenta na białej liście); od tego zależy, czy stosujesz ust. 2a,
• dostęp do programu księgowego lub aplikacji do wysyłki JPK_V7 (podstawy rejestracji: rejestracja VAT czynnego).

Krok po kroku

1. Ustal termin płatności i dzień 90. Weź termin z umowy lub faktury i policz 90 dni od dnia jego upływu. Jeśli termin upływa 24 marca, 90. dzień przypada 22 czerwca.
2. Sprawdź limit 3 lat. Faktura wystawiona w 2026 r. kwalifikuje się do końca 2029 r. Warunek dotyczy daty wystawienia faktury, nie terminu płatności.
3. Sprawdź status dłużnika. Dłużnik niebędący podatnikiem VAT czynnym: potrzebujesz jednej z podstaw z ust. 2a (tytuł wykonawczy w egzekucji, rejestr długów albo upadłość konsumencka). Przy dłużniku VAT czynnym wystarczy upływ 90 dni.
4. Potwierdź, że faktura nadal nie jest zapłacona ani sprzedana. Zrób to tuż przed złożeniem JPK_V7. Zapłata lub zbycie do dnia złożenia deklaracji za okres, w którym upłynęło 90 dni, zamyka możliwość korekty (ust. 3).
5. Wprowadź korektę do ewidencji sprzedaży. Wpisz pojedynczo zmniejszenie podstawy i VAT ze znakiem minus. Oznacz wiersz symbolem „1" w polu KorektaPodstawyOpodt i wskaż datę upływu terminu płatności w polu TerminPlatnosci. Kwoty trafiają do pól K_15-K_20 (zależnie od stawki).
6. Sprawdź część deklaracyjną. Zbiorcze korekty podstawy i podatku z art. 89a ust. 1 pojawiają się w polach P_68 i P_69; przyjmują tylko wartości ujemne lub zero.
7. Złóż JPK_V7 w terminie. Deklaracja miesięczna jest wymagana do 25. dnia następnego miesiąca; gdy ten dzień wypada w sobotę lub święto, termin przesuwa się na kolejny dzień roboczy. Korekta w tym pliku jest jednocześnie informacją dla urzędu z ust. 5.
8. Pilnuj zapłaty po korekcie. Gdy dłużnik zapłaci lub wierzytelność zostanie zbyta, zwiększ podstawę i VAT należny w rozliczeniu za okres zapłaty lub zbycia (ust. 4): oznacz „1" w KorektaPodstawyOpodt i wpisz datę w polu DataZaplaty.
9. Poinformuj dłużnika dobrowolnie. Przepis tego nie nakazuje, ale dłużnik od 90. dnia ma własny obowiązek korekty i zapłata w tym samym okresie uchroni go przed nią.

Przykład liczbowy: faktura 12 300 zł brutto

Faktura sprzedaży z 10 marca 2026 r.: netto 10 000 zł, VAT 23% = 2 300 zł, brutto 12 300 zł (10 000 + 2 300). Termin płatności 24 marca 2026 r.

Zdarzenie	Data
Upływ terminu płatności	24 marca 2026
90. dzień od upływu terminu (24.03 + 90 dni)	22 czerwca 2026
Okres, w którym wierzyciel korzysta z ulgi	czerwiec 2026
Termin JPK_V7M za czerwiec (25 lipca to sobota)	27 lipca 2026
Granica 3 lat dla tej faktury	31 grudnia 2029

Wierzyciel. W JPK_V7M za czerwiec 2026 wpisujesz korektę: podstawa -10 000 zł, VAT należny -2 300 zł, KorektaPodstawyOpodt = 1, TerminPlatnosci = 2026-03-24. Zmniejszasz VAT do zapłaty o 2 300 zł. Jeśli dłużnik zapłaci 15 września 2026 r., w JPK_V7M za wrzesień (termin 26 października 2026, bo 25 października to niedziela) wykazujesz plus 10 000 zł podstawy i plus 2 300 zł VAT, z DataZaplaty = 2026-09-15.

Dłużnik. Jeśli odliczył 2 300 zł i nie zapłacił do 30 czerwca 2026 r., w rozliczeniu za czerwiec zmniejsza VAT naliczony o 2 300 zł (K_46). Po zapłacie 15 września 2026 r. zwiększa VAT naliczony o 2 300 zł w rozliczeniu za wrzesień (K_47). Gdyby zapłacił do 30 czerwca 2026 r., korekty by nie było (art. 89b ust. 1a).

Częściowa zapłata. Przy zapłacie 6 150 zł (połowa brutto) przed upływem 90 dni korekta dotyczy nieuregulowanej połowy: podstawa 5 000 zł, VAT 1 150 zł (10 000 : 2 i 2 300 : 2).

Sprzedaż wierzytelności

Jeśli sprzedasz wierzytelność (np. faktorowi) przed złożeniem JPK_V7 za okres, w którym upłynęło 90 dni, nie możesz skorzystać z ulgi, bo wierzytelność jest zbyta „w jakiejkolwiek formie" (ust. 1a i 3). Jeśli zbędziesz ją po korekcie, musisz zwiększyć podstawę i VAT należny w rozliczeniu za okres zbycia (ust. 4). Zbycie traktuje się więc tak samo jak zapłatę.

Najczęstsze błędy

• Korekta za zły okres: nie cofaj jej do miesiąca wystawienia faktury; należy do okresu, w którym upłynęło 90 dni.
• Korekta mimo zapłaty lub sprzedaży wierzytelności przed złożeniem JPK_V7.
• Liczenie 90 dni od daty faktury zamiast od dnia upływu terminu płatności.
• Brak oznaczenia „1" w KorektaPodstawyOpodt albo pominięty TerminPlatnosci i DataZaplaty.
• Brak korekty zwiększającej po zapłacie dłużnika.
• Przekroczenie 3 lat od końca roku wystawienia faktury.
• Dłużnik pomija korektę z art. 89b i zostaje z zawyżonym odliczeniem; zob. korekta deklaracji.

Terminy

Co	Termin
Uprawdopodobnienie nieściągalności	90 dni od dnia upływu terminu płatności
Rozliczenie korekty u wierzyciela	okres, w którym upłynęło 90 dni; JPK_V7M do 25. dnia następnego miesiąca
Korekta u dłużnika	okres, w którym upłynął 90. dzień; brak korekty przy zapłacie do ostatniego dnia tego okresu
Limit czasu	3 lata od końca roku wystawienia faktury
Zapłata po korekcie	rozliczenie za okres zapłaty (wierzyciel zwiększa, dłużnik może ponownie odliczyć)

Pozostałe daty roku: kalendarz terminów JDG.

Podstawa terminów: deklaracje miesięczne składa się do 25. dnia następnego miesiącaprzepisPodatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2– 10, art. 130c, art. 133 i art. 138g ust. 2.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 99 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP; gdy ostatni dzień terminu wypada w sobotę lub dzień wolny, termin upływa następnego dnia po dniach wolnychprzepisJeżeli ostatni dzień terminu do wykonania czynności przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej.ustawa – Ordynacja podatkowa, art. 12 § 5 (stan: 2026-10-08) ISAPTermin przypadający na sobotę lub dzień ustawowo wolny przesuwa się na następny dzień roboczy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej..

Najczęstsze pytania

Po ilu dniach mogę skorygować VAT z niezapłaconej faktury?

Po upływie 90 dni od dnia upływu terminu płatności z umowy lub faktury. Korekta należy do okresu rozliczeniowego, w którym ten termin upłynął.

Czy muszę zawiadomić dłużnika o korekcie?

Obecny art. 89a tego nie wymaga: przepisy o zawiadomieniu dłużnika są uchylone. Wierzyciel informuje o korekcie tylko urząd skarbowy, w deklaracji, w której ją robi (ust. 5).

Czy ulga przysługuje, gdy dłużnik jest w upadłości albo nie jest czynnym podatnikiem VAT?

Wymogi dotyczące statusu dłużnika VAT czynnego i braku upadłości są uchylone. Dla dłużnika niebędącego podatnikiem VAT czynnym (np. konsumenta) obowiązuje ust. 2a: orzeczenie sądu z egzekucją, rejestr długów albo upadłość konsumencka. Konkretny przypadek upadłości warto sprawdzić w interpretacji indywidualnej.

Do kiedy mogę skorzystać z ulgi?

Do upływu 3 lat licząc od końca roku wystawienia faktury; dla faktury z 2026 r. do końca 2029 r. Moment, w którym ten warunek musi być spełniony, to według tekstu ustawy kwestia dnia złożenia deklaracji, więc składaj JPK_V7 z zapasem.

Co gdy dłużnik zapłaci po mojej korekcie?

Zwiększasz podstawę opodatkowania i VAT należny w rozliczeniu za okres zapłaty (art. 89a ust. 4), a w JPK_V7 podajesz „1" w KorektaPodstawyOpodt i datę w DataZaplaty. Przy częściowej zapłacie zwiększasz tylko o zapłaconą część.

Co robi dłużnik i kiedy może znów odliczyć VAT?

Koryguje odliczony VAT w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od terminu płatności, chyba że zapłaci najpóźniej w ostatnim dniu tego okresu. Po zapłacie zwiększa VAT naliczony za okres zapłaty (art. 89b ust. 4).

Czy sprzedaż wierzytelności zamyka ulgę?

Tak, jeśli zbycie nastąpi przed złożeniem JPK_V7 za okres, w którym upłynęło 90 dni. Zbycie po korekcie wymaga ujęcia VAT należnego w rozliczeniu za okres zbycia.

Czy trzeba składać osobny druk VAT-ZD?

Nie: w opisie struktury JPK_V7 korektę z art. 89a ust. 1 i 4 oznacza się polem KorektaPodstawyOpodt, a informację dla urzędu wierzyciel przekazuje w deklaracji (ust. 5).

Źródła

• Ustawa o VAT, art. 89a, 89b, 99 ust. 1, tekst jednolity w ISAP.
• Ordynacja podatkowa, art. 12 § 5, ISAP.
• Ministerstwo Finansów, broszura JPK_VAT z deklaracją od 1 lutego 2026 r..