Składki ZUS 2027 dla przedsiębiorcy: ile płacisz miesięcznie
Stan prawny: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (2026-10-16), art. 18, 18a, 22; minimalne wynagrodzenie 2027 4 950 zł (Dz.U. 2026 poz. 1213), prognozowane przeciętne wynagrodzenie 2027 10 033 zł (MP 2026/1098); druk 3293 (czeka na podpis Prezydenta, ok. 27.11.2026) nie zmienia składek ZUS. · aktualizacja: 2026-11-10
Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.
Odpowiedź w trzech zdaniach
Przedsiębiorca płaci co miesiąc składki społeczne (emerytalną, rentowe, wypadkową, opcjonalnie chorobową) i zdrowotną. W 2027 roku społeczne wynoszą od 433,47 zł przy podstawie preferencyjnejwyliczeniePodstawa preferencyjna = 30% x 4 950 zł = 1485.00 zł (sus.18a.1). Składki: emerytalna 289.87, rentowa 118.8, wypadkowa 24.8, razem bez chorobowej 433.47 zł, z chorobową (36.38) 469.85 zł. FP/FS nie płaci się przy podstawie preferencyjnej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 1, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. do 1 904,66 zł przy pełnej podstawie, razem z Funduszem Pracy i SolidarnościowymwyliczeniePodstawa pełna = 60% x 10 033 zł = 6019.80 zł (sus.18.8). Składki społeczne: emerytalna 1175.06, rentowa 481.58, wypadkowa 100.53, razem bez chorobowej 1757.17 zł; społeczne z dobrowolną chorobową (147.49) 1904.66 zł. Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%): 147.49 zł. Razem z FP/FS: bez chorobowej 1904.66 zł (to inna kwota niż społeczne z chorobową, równa przypadkiem), z chorobową 2052.15 zł.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Stopy FP/FS na 2027 są warunkowe do ustawy budżetowej na 2027 (nieuchwalonej); przyjęto 2026 (bud2026.25, bud2026.26: FP 1,0%, FS 1,45%)., a minimalna zdrowotna przy skali podatkowej i podatku liniowym to 445,50 złwyliczenieMinimalna miesięczna składka zdrowotna od 1.02.2027 (rok składkowy 1.02.2027–31.01.2028) = 9% x 4 950 zł = 445.50 zł (płaca minimalna obowiązująca w pierwszym dniu roku składkowego, art. 81 ust. 2d i 2b). Styczeń 2027 liczy się jeszcze z minimum roku składkowego 2026: 9% x 4 806 = 432,54 zł.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 2d (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. od 1 lutego 2027 roku (na ryczałcie jest wyższa). Preferencyjna podstawa przysługuje przez 24 miesiące od rozpoczęcia działalności i nie każdemu.
Z czego składają się składki
Stopy składek są ustawowe: 19,52 % podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne, 8,00 % na rentowe, 2,45 % na chorobowe i od 0,40 % do 8,12 % na wypadkoweprzepisStopy procentowe składek wynoszą: 1) 19,52 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie emerytalne, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4; 2) 8,00 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenia rentowe; 3) 2,45 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie chorobowe; 4) od 0,40 % do 8,12 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie wypadkowe.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 22 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP. Chorobowa jest dobrowolna. Do tego dochodzi składka zdrowotna, liczona inaczej niż społeczne (od dochodu albo przychodu, zależnie od formy opodatkowania). Szczegóły zdrowotnej: Składka zdrowotna w 2027.
Pełna podstawa
Zwykły przedsiębiorca płaci składki od podstawy, która nie może być niższa niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na dany rokprzepisPodstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8 (stan: 2026-10-16) ISAPPodstawa dla przedsiębiorcy (art. 6 ust. 1 pkt 5): zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia; to dolna granica podstawy.. W 2027 roku jest to 60% × 10 033 zł = 6 019,80 złwyliczeniePodstawa pełna = 60% x 10 033 zł = 6019.80 zł (sus.18.8). Składki społeczne: emerytalna 1175.06, rentowa 481.58, wypadkowa 100.53, razem bez chorobowej 1757.17 zł; społeczne z dobrowolną chorobową (147.49) 1904.66 zł. Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%): 147.49 zł. Razem z FP/FS: bez chorobowej 1904.66 zł (to inna kwota niż społeczne z chorobową, równa przypadkiem), z chorobową 2052.15 zł.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Stopy FP/FS na 2027 są warunkowe do ustawy budżetowej na 2027 (nieuchwalonej); przyjęto 2026 (bud2026.25, bud2026.26: FP 1,0%, FS 1,45%).. Wychodzi z tego:
| Składka | Kwota miesięczna |
|---|---|
| Emerytalna | 1 175,06 zł |
| Rentowe | 481,58 zł |
| Wypadkowa (stopa 1,67%) | 100,53 zł |
| Razem społeczne bez chorobowej | 1 757,17 zł |
| Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%) | 147,49 zł |
| Razem z FP/FS, bez chorobowej | 1 904,66 zł |
| Z dobrowolną chorobową (+147,49 zł) | 2 052,15 zł |
Podstawa obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.
Podstawa preferencyjna przez 24 miesiące
Przedsiębiorca, który zaczyna działalność, może przez pierwsze 24 miesiące liczyć składki społeczne od niższej podstawy: zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzeniaprzepisPodstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP30% to dolna granica podstawy (minimalnego wynagrodzenia) w okresie pierwszych 24 miesięcy; ust. 2 wyłącza część osób.. W 2027 roku to 30% × 4 950 zł = 1 485,00 złwyliczeniePodstawa preferencyjna = 30% x 4 950 zł = 1485.00 zł (sus.18a.1). Składki: emerytalna 289.87, rentowa 118.8, wypadkowa 24.8, razem bez chorobowej 433.47 zł, z chorobową (36.38) 469.85 zł. FP/FS nie płaci się przy podstawie preferencyjnej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 1, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa.. Składki wynoszą wtedy 289,87 zł (emerytalna), 118,80 zł (rentowe) i 24,80 zł (wypadkowa), razem 433,47 zł bez chorobowej i 469,85 zł z chorobowąwyliczeniePodstawa preferencyjna = 30% x 4 950 zł = 1485.00 zł (sus.18a.1). Składki: emerytalna 289.87, rentowa 118.8, wypadkowa 24.8, razem bez chorobowej 433.47 zł, z chorobową (36.38) 469.85 zł. FP/FS nie płaci się przy podstawie preferencyjnej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 1, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa.. Funduszu Pracy i Solidarnościowego przy tej podstawie się nie płaci.
Z preferencji nie skorzysta ten, kto prowadzi lub w ostatnich 60 miesiącach przed rozpoczęciem działalności prowadził pozarolniczą działalność albo wykonuje ją na rzecz byłego pracodawcy, dla którego w tym samym lub poprzednim roku robił to samo w ramach etatuprzepisPrzepisy ust. 1 nie mają zastosowania do osób, które: 1) prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność; 2) wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP. Wtedy płaci pełną podstawę od pierwszego dnia, a w razie wątpliwości należy sprawdzić swój przypadek z ZUS przed zgłoszeniem.
Ulga na start: pierwsze 6 miesięcy
Przedsiębiorca spełniający warunki z art. 18 Prawa przedsiębiorców nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczejprzepisPrzedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej.Prawo przedsiębiorców, art. 18 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP. W tym czasie nie jest uważany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w rozumieniu ustawy o SUSprzepisZa osobę prowadzącą pozarolniczą działalność nie uważa się w rozumieniu niniejszej ustawy osoby fizycznej, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 8 ust. 6a (stan: 2026-10-16) ISAP, a zdrowotną płaci normalnie. Po 6 miesiącach zaczyna się podstawa preferencyjna, a jej 24 miesiące liczą się od dnia rozpoczęcia działalności, więc ulga na start skraca okres preferencji do 18 miesięcy.
Gdzie wchodzi druk 3293
Druk 3293 (nowa skala PIT, danina solidarnościowa, limit ryczałtu) nie zmienia ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani kwot składek ZUS. Zmiany dotyczą podatku dochodowego, nie składek.
Przykład liczony (2027)
Pan Marek zakłada firmę 1 marca 2027 roku, wcześniej nie prowadził działalności i nie pracuje dla byłego pracodawcy. Ulgi na start nie wybiera, rozlicza się na skali podatkowej i ma niski dochód. Przez pierwsze 24 miesiące płaci składki społeczne od 1 485,00 zł:
- społeczne bez chorobowej: 433,47 zł,
- zdrowotna minimalna: 445,50 zł,
- razem miesięcznie: 878,97 zł.
Gdyby od pierwszego dnia płacił pełną podstawę, zapłaciłby 1 904,66 zł społecznych i 445,50 zł zdrowotnej, czyli 2 350,16 zł. Różnica to 1 471,19 zł miesięcznie, a przez 24 miesiące 35 308,56 zł. Kwoty nie obejmują dobrowolnej chorobowej ani zdrowotnej wyższej niż minimum, co zdarza się przy dochodach powyżej minimum albo na ryczałcie.
Najczęstsze błędy
- Założenie, że podstawa preferencyjna jest dla każdego: wyłączenia z art. 18a ust. 2 odcinają osoby, które prowadziły działalność w ostatnich 60 miesiącach, i pracujące dla byłego pracodawcy.
- Liczenie zdrowotnej jak społecznych: ma własne zasady i własne minimum, zależne od formy opodatkowania.
- Pomijanie stycznia: minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym 445,50 zł obowiązuje od 1 lutego 2027 roku, a w styczniu minimum wynosi jeszcze 432,54 zł.
- Zapominanie o terminie: zgłoszenie do ubezpieczeń trzeba złożyć w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeniaprzepisZgłoszeń, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 4a–5a i 9a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 36 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAPDla przedsiębiorcy (art. 6 ust. 1 pkt 5) obowiązek zgłoszenia ciąży na nim samym (ust. 3); termin 7 dni z ust. 4, wyjątek dla działalności rozpoczętej w styczniu: ust. 4b (tylko ubezpieczony z art. 18c ust. 1, preferencyjne składki)..
Pytania i odpowiedzi
Ile wynosi najniższy ZUS w 2027 roku? Przy podstawie preferencyjnej społeczne bez chorobowej to 433,47 zł, a minimalna zdrowotna na skali i liniowym 445,50 zł od 1 lutego 2027 roku. Razem 878,97 zł. W pierwszych 6 miesiącach z ulgą na start odpada część społeczna i zostaje sama zdrowotna.
Ile wynosi pełny ZUS w 2027 roku? Społeczne bez chorobowej 1 757,17 zł, a z Funduszem Pracy i Solidarnościowym 1 904,66 zł. Z dobrowolną chorobową 2 052,15 zł. Do tego zdrowotna.
Czy chorobowa jest obowiązkowa? Nie. Dla przedsiębiorcy jest dobrowolna: z nią składki preferencyjne wynoszą 469,85 zł, a pełne 2 052,15 zł. Bez niej nie ma prawa do zasiłku chorobowego z ZUS.
Czy osoba prowadząca działalność nierejestrowaną płaci te składki? Nie. Działalność w limicie z art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców nie stanowi działalności gospodarczejprzepisNie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225 % kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.Prawo przedsiębiorców, art. 5 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP, więc nie tworzy tytułu do składek przedsiębiorcy. Umowa zlecenia zawarta w jej ramach jest jednak osobnym tytułem do ubezpieczeń. Szczegóły: Działalność nierejestrowana w 2027.
Czy jest coś pośredniego między preferencją a pełnym ZUS? Tak, Mały ZUS Plus: podstawa zależy od dochodu z poprzedniego roku, przy przychodzie do 120 000 zł. Warunki: Mały ZUS Plus w 2027.
Czy nowa skala PIT z druku 3293 zmienia składki ZUS? Nie. Druk 3293 zmienia podatek dochodowy, ryczałt i daninę solidarnościową, a nie składki na ubezpieczenia społeczne.
Powiązane
- Składka zdrowotna przedsiębiorcy w 2027: skala, liniowy i ryczałt
- Pierwszy ZUS w firmie: ulga na start, preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus w 2027
- Mały ZUS Plus w 2027 roku: warunki, limit 120 000 zł, 36 miesięcy i jak liczy się podstawę składek
Temat: ZUS i składka zdrowotna JDG, wszystkie artykuły w jednym miejscu.
Źródła
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 i 6a, art. 18 ust. 8, art. 18a, art. 22 ust. 1 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981370887
- Prawo przedsiębiorców art. 18 (ulga na start) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000646
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 14.09.2026 w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 roku (Dz.U. 2026 poz. 1213)
- Obwieszczenie w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na 2027 rok (MP 2026/1098)