Przejdź do treści

Składki ZUS 2027 dla przedsiębiorcy: ile płacisz miesięcznie

Stan prawny: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (2026-10-16), art. 18, 18a, 22; minimalne wynagrodzenie 2027 4 950 zł (Dz.U. 2026 poz. 1213), prognozowane przeciętne wynagrodzenie 2027 10 033 zł (MP 2026/1098); druk 3293 (czeka na podpis Prezydenta, ok. 27.11.2026) nie zmienia składek ZUS. · aktualizacja: 2026-11-10

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Przedsiębiorca płaci co miesiąc składki społeczne (emerytalną, rentowe, wypadkową, opcjonalnie chorobową) i zdrowotną. W 2027 roku społeczne wynoszą od 433,47 zł przy podstawie preferencyjnej do 1 904,66 zł przy pełnej podstawie, razem z Funduszem Pracy i Solidarnościowym, a minimalna zdrowotna przy skali podatkowej i podatku liniowym to 445,50 zł od 1 lutego 2027 roku (na ryczałcie jest wyższa). Preferencyjna podstawa przysługuje przez 24 miesiące od rozpoczęcia działalności i nie każdemu.

Z czego składają się składki

Stopy składek są ustawowe: 19,52 % podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne, 8,00 % na rentowe, 2,45 % na chorobowe i od 0,40 % do 8,12 % na wypadkowe. Chorobowa jest dobrowolna. Do tego dochodzi składka zdrowotna, liczona inaczej niż społeczne (od dochodu albo przychodu, zależnie od formy opodatkowania). Szczegóły zdrowotnej: Składka zdrowotna w 2027.

Pełna podstawa

Zwykły przedsiębiorca płaci składki od podstawy, która nie może być niższa niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na dany rok. W 2027 roku jest to 60% × 10 033 zł = 6 019,80 zł. Wychodzi z tego:

SkładkaKwota miesięczna
Emerytalna1 175,06 zł
Rentowe481,58 zł
Wypadkowa (stopa 1,67%)100,53 zł
Razem społeczne bez chorobowej1 757,17 zł
Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%)147,49 zł
Razem z FP/FS, bez chorobowej1 904,66 zł
Z dobrowolną chorobową (+147,49 zł)2 052,15 zł

Podstawa obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Podstawa preferencyjna przez 24 miesiące

Przedsiębiorca, który zaczyna działalność, może przez pierwsze 24 miesiące liczyć składki społeczne od niższej podstawy: zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia. W 2027 roku to 30% × 4 950 zł = 1 485,00 zł. Składki wynoszą wtedy 289,87 zł (emerytalna), 118,80 zł (rentowe) i 24,80 zł (wypadkowa), razem 433,47 zł bez chorobowej i 469,85 zł z chorobową. Funduszu Pracy i Solidarnościowego przy tej podstawie się nie płaci.

Z preferencji nie skorzysta ten, kto prowadzi lub w ostatnich 60 miesiącach przed rozpoczęciem działalności prowadził pozarolniczą działalność albo wykonuje ją na rzecz byłego pracodawcy, dla którego w tym samym lub poprzednim roku robił to samo w ramach etatu. Wtedy płaci pełną podstawę od pierwszego dnia, a w razie wątpliwości należy sprawdzić swój przypadek z ZUS przed zgłoszeniem.

Ulga na start: pierwsze 6 miesięcy

Przedsiębiorca spełniający warunki z art. 18 Prawa przedsiębiorców nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej. W tym czasie nie jest uważany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w rozumieniu ustawy o SUS, a zdrowotną płaci normalnie. Po 6 miesiącach zaczyna się podstawa preferencyjna, a jej 24 miesiące liczą się od dnia rozpoczęcia działalności, więc ulga na start skraca okres preferencji do 18 miesięcy.

Gdzie wchodzi druk 3293

Druk 3293 (nowa skala PIT, danina solidarnościowa, limit ryczałtu) nie zmienia ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani kwot składek ZUS. Zmiany dotyczą podatku dochodowego, nie składek.

Przykład liczony (2027)

Pan Marek zakłada firmę 1 marca 2027 roku, wcześniej nie prowadził działalności i nie pracuje dla byłego pracodawcy. Ulgi na start nie wybiera, rozlicza się na skali podatkowej i ma niski dochód. Przez pierwsze 24 miesiące płaci składki społeczne od 1 485,00 zł:

  • społeczne bez chorobowej: 433,47 zł,
  • zdrowotna minimalna: 445,50 zł,
  • razem miesięcznie: 878,97 zł.

Gdyby od pierwszego dnia płacił pełną podstawę, zapłaciłby 1 904,66 zł społecznych i 445,50 zł zdrowotnej, czyli 2 350,16 zł. Różnica to 1 471,19 zł miesięcznie, a przez 24 miesiące 35 308,56 zł. Kwoty nie obejmują dobrowolnej chorobowej ani zdrowotnej wyższej niż minimum, co zdarza się przy dochodach powyżej minimum albo na ryczałcie.

Najczęstsze błędy

  1. Założenie, że podstawa preferencyjna jest dla każdego: wyłączenia z art. 18a ust. 2 odcinają osoby, które prowadziły działalność w ostatnich 60 miesiącach, i pracujące dla byłego pracodawcy.
  2. Liczenie zdrowotnej jak społecznych: ma własne zasady i własne minimum, zależne od formy opodatkowania.
  3. Pomijanie stycznia: minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym 445,50 zł obowiązuje od 1 lutego 2027 roku, a w styczniu minimum wynosi jeszcze 432,54 zł.
  4. Zapominanie o terminie: zgłoszenie do ubezpieczeń trzeba złożyć w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.

Pytania i odpowiedzi

Ile wynosi najniższy ZUS w 2027 roku? Przy podstawie preferencyjnej społeczne bez chorobowej to 433,47 zł, a minimalna zdrowotna na skali i liniowym 445,50 zł od 1 lutego 2027 roku. Razem 878,97 zł. W pierwszych 6 miesiącach z ulgą na start odpada część społeczna i zostaje sama zdrowotna.

Ile wynosi pełny ZUS w 2027 roku? Społeczne bez chorobowej 1 757,17 zł, a z Funduszem Pracy i Solidarnościowym 1 904,66 zł. Z dobrowolną chorobową 2 052,15 zł. Do tego zdrowotna.

Czy chorobowa jest obowiązkowa? Nie. Dla przedsiębiorcy jest dobrowolna: z nią składki preferencyjne wynoszą 469,85 zł, a pełne 2 052,15 zł. Bez niej nie ma prawa do zasiłku chorobowego z ZUS.

Czy osoba prowadząca działalność nierejestrowaną płaci te składki? Nie. Działalność w limicie z art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców nie stanowi działalności gospodarczej, więc nie tworzy tytułu do składek przedsiębiorcy. Umowa zlecenia zawarta w jej ramach jest jednak osobnym tytułem do ubezpieczeń. Szczegóły: Działalność nierejestrowana w 2027.

Czy jest coś pośredniego między preferencją a pełnym ZUS? Tak, Mały ZUS Plus: podstawa zależy od dochodu z poprzedniego roku, przy przychodzie do 120 000 zł. Warunki: Mały ZUS Plus w 2027.

Czy nowa skala PIT z druku 3293 zmienia składki ZUS? Nie. Druk 3293 zmienia podatek dochodowy, ryczałt i daninę solidarnościową, a nie składki na ubezpieczenia społeczne.

Powiązane

Temat: ZUS i składka zdrowotna JDG, wszystkie artykuły w jednym miejscu.

Źródła

  • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 6 i 6a, art. 18 ust. 8, art. 18a, art. 22 ust. 1 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981370887
  • Prawo przedsiębiorców art. 18 (ulga na start) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000646
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 14.09.2026 w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 roku (Dz.U. 2026 poz. 1213)
  • Obwieszczenie w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na 2027 rok (MP 2026/1098)