Przejdź do treści

Wynagrodzenie brutto na netto 2026 i 2027 krok po kroku: etat, zlecenie, dzieło, student

Stan prawny: ustawa o sus (stan 2026-10-16), ustawa o PIT (2026-09-16; druk 3293 uchwalony 5.11.2026, czeka na podpis Prezydenta, nie zmienia wyników przykładów), ustawa o świadczeniach zdrowotnych (2026-08-03), rozporządzenie o płacy minimalnej na 2027 · aktualizacja: 2026-11-11

Informacja o treści przepisów i procedur, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP oraz aktualny wygląd serwisów ZUS i podatki.gov.pl przed złożeniem dokumentów.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Od brutto odejmujesz składki społeczne pracownika, składkę zdrowotną i zaliczkę na PIT; to, co zostaje, to netto. Na umowie o pracę brutto 8 000 zł daje netto 5 783,91 zł, na zleceniu 5 000 zł brutto daje 3 611,67 zł, na dziele 5 000 zł daje 4 520 zł. Stawki ZUS i skala PIT w 2026 i 2027 roku dają te same wyniki; zmienia się płaca minimalna, która od 2027 roku wynosi 4 950 zł.

Ktopracownik, zleceniobiorca, wykonawca dzieła, student do 26 lat
Terminzaliczkę PIT i składki płatnik przekazuje co miesiąc, do 20. dnia dla płatników niebędących osobami prawnymi
Czasobliczenie jednej wypłaty to kilka minut z kalkulatorem
Kosztskładki i zaliczkę pobiera płatnik z wypłaty brutto, pracownik nie płaci ich osobno

Kalkulator

Wszystkie przykłady poniżej policzył kalkulator wynagrodzenie brutto-netto. Możesz wpisać własną kwotę i porównać wynik z tabelą.

Krok 1. Składki na ubezpieczenia społeczne pracownika

Stopy składek to 19,52 % podstawy na emerytalne, 8,00 % na rentowe, 2,45 % na chorobowe. Po stronie pracownika jest połowa składki emerytalnej i 1,5 % podstawy na rentowe, czyli 9,76 % i 1,5 %. Chorobowe w całości finansują sami ubezpieczeni, czyli 2,45 %. Razem składki pracownika to 13,71 % brutto. Podstawą jest przychód pracownika.

Roczny limit podstawy dla składek emerytalnej i rentowej to trzydziestokrotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia; na 2027 rok wynosi 300 990 zł. Po jego przekroczeniu składki emerytalna i rentowa nie są już naliczane od nadwyżki.

Krok 2. Składka zdrowotna

Składka zdrowotna wynosi 9 % podstawy wymiaru. Podstawę ustala się według zasad składek emerytalnej i rentowej (stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe); kalkulator liczy zdrowotną od brutto pomniejszonego o składki społeczne pracownika (w przykładzie 1: 6 903,20 zł).

Krok 3. Koszty uzyskania przychodu

Na etacie przy jednym stosunku pracy koszty wynoszą 250 zł miesięcznie, a przy zamieszkaniu poza miejscowością zakładu pracy 300 zł. Na zleceniu i dziele koszty są liczone procentowo: 20 % przychodu pomniejszonego o potrącone składki emerytalne, rentowe i chorobowe dla zlecenia.

Krok 4. Zaliczka na PIT

Dochód to przychód minus koszty minus składki społeczne pracownika. Skala to 12 % minus kwota zmniejszająca 3 600 zł do progu 120 000 zł. Płatnik pobiera zaliczki wg tej samej zasady: 12 % dochodu do 120 000 zł, powyżej 32 %, a dochód liczy według przychodu po odliczeniu kosztów i potrąconych składek społecznych. W miesięcznej wypłacie przyjmujemy 12 % dochodu minus 300 zł (jedna dwunasta z 3 600 zł), zaokrąglone do pełnych złotych. Netto to brutto minus składki społeczne, zdrowotna i zaliczka.

Druk 3293 zmienia skalę od 2027 roku (próg 130 000 zł, drugi przedział do 150 000 zł), ale ustawa czeka na podpis Prezydenta, a w przykładach poniżej wynik jest identyczny.

Przykład liczbowy 1. Umowa o pracę, brutto 8 000 zł

PozycjaKwota
Emerytalna 9,76 %780,80 zł
Rentowa 1,5 %120,00 zł
Chorobowa 2,45 %196,00 zł
Składki społeczne razem1 096,80 zł
Podstawa zdrowotnej (8 000 - 1 096,80)6 903,20 zł
Zdrowotna 9 %621,29 zł
Koszty uzyskania250,00 zł
Dochód (8 000 - 250 - 1 096,80, zaokrąglony)6 653 zł
Zaliczka PIT (12 % x 6 653 - 300)498 zł
Netto5 783,91 zł

Wyniki są takie same w 2026 i 2027 roku.

Przykład liczbowy 2. Płaca minimalna

Od 2027 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4 950 zł. Dla pełnego etatu daje to netto 3 703,93 zł (składki społeczne 678,65 zł, zdrowotna 384,42 zł, zaliczka PIT 183 zł). W 2026 roku płaca minimalna wynosi 4 806 zł i daje netto 3 605,85 zł (składki 658,91 zł, zdrowotna 373,24 zł, zaliczka 168 zł). Różnica to 98,08 zł netto miesięcznie.

Przykład liczbowy 3. Od netto do brutto

Aby dostać 6 000 zł na rękę na etacie, brutto musi wynosić 8 317,21 zł (składki społeczne 1 140,29 zł, zdrowotna 645,92 zł, zaliczka 531 zł). Kalkulator odwraca obliczenie tą samą metodą.

Przykład liczbowy 4. Umowa zlecenie, 5 000 zł brutto

Zlecenie z kwotową odpłatnością podlega podstawie jak przy pracowniku, a zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Chorobowe jest dobrowolne.

PozycjaBez chorobowejZ dobrowolną chorobową
Emerytalna488,00 zł488,00 zł
Rentowa75,00 zł75,00 zł
Chorobowa0 zł122,50 zł
Zdrowotna399,33 zł388,31 zł
Koszty 20 %887,40 zł862,90 zł
Podstawa opodatkowania3 550 zł3 452 zł
Zaliczka PIT426 zł414 zł
Netto3 611,67 zł3 512,19 zł

Zleceniobiorcy są objęci składką zdrowotną. Jeśli zlecenie zawierasz z własnym pracodawcą, uważa się cię za pracownika i składki liczy się jak od etatu.

Przykład liczbowy 5. Umowa o dzieło, 5 000 zł brutto

Dzieło zawarte z podmiotem innym niż własny pracodawca nie podlega składkom ZUS ani zdrowotnej. Koszty uzyskania to 20 % przychodu, czyli 1 000 zł, podstawa to 4 000 zł, zaliczka 480 zł, netto 4 520 zł. Jeśli wykonawca złożył zleceniodawcy oświadczenie PIT-2, zaliczka spada o 1/12 kwoty zmniejszającej, czyli o 300 zł, do 180 zł, a netto rośnie do 4 820 zł; PIT-2 można złożyć u najwyżej trzech płatników, wtedy odliczasz 1/24 albo 1/36 kwoty. Zaliczka od dzieła i zlecenia jest zawsze liczona wg stawki 12%, także gdy dochody w roku przekroczą 120 000 zł. Przy dziele lub zleceniu do 200 zł z osobą niebędącą Twoim pracownikiem podatek jest zryczałtowany: 12% przychodu bez kosztów, czyli 18 zł od 150 zł. Koszt zleceniodawcy to 5 000 zł.

Przykład liczbowy 6. Student do 26 lat

Uczniowie i studenci do ukończenia 26 lat nie podlegają ze zlecenia obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Przychód do 26. urodzin jest też zwolniony z PIT do 85 528 zł w roku podatkowym (zlecenie, praca na etacie). Kalkulator przyjmuje przy tym brak składki zdrowotnej, więc na zleceniu 5 000 zł brutto student dostaje 5 000 zł netto. Na etacie przy brutto 6 000 zł student płaci składki (społeczne 822,60 zł, zdrowotna 465,97 zł), ale nie płaci PIT, więc netto to 4 711,43 zł. Zwolnienie z PIT nie obejmuje dzieła: student na dziele 5 000 zł dostaje 4 520 zł tak samo jak inni wykonawcy.

Najczęstsze błędy

  1. Liczenie zdrowotnej od pełnego brutto zamiast od brutto minus składki społeczne.
  2. Odejmowanie od zaliczki PIT 3 600 zł w jednym miesiącu zamiast 300 zł miesięcznie.
  3. Zakładanie, że dzieło zawsze jest bez składek; z własnym pracodawcą liczy się je jak zlecenie.
  4. Pomijanie dobrowolnej składki chorobowej przy porównaniu ofert na zleceniu.
  5. Porównywanie wyników 2026 i 2027 bez uwzględnienia nowej płacy minimalnej.

Najczęstsze pytania

Czy w 2027 roku netto będzie wyższe niż w 2026?

Przy tym samym brutto nie: stawki składek i skala PIT w kalkulatorze dają te same wyniki. Wyższe netto daje wyłącznie wyższe brutto, na przykład z płacą minimalną 4 950 zł zamiast 4 806 zł.

Dlaczego zaliczka PIT jest zaokrąglona do pełnych złotych?

Kalkulator zaokrągla dochód i zaliczkę do pełnych złotych w obliczeniach miesięcznych, a składki do groszy. Przy pierwszym przekroczeniu progu skali płatnik liczy 12 % do progu i 32 % od nadwyżki, jak w art. 32 ust. 2. Kwota zmniejszająca z PIT-2 (art. 31b ust. 1) przysługuje także po przekroczeniu progu: w kolejnych miesiącach zaliczka to 32 % dochodu minus 300 zł, a przy brutto 15 000 zł i dochodzie narastającym 165 000 zł wynosi 3 762 zł.

Co się zmieni po podpisaniu druku 3293?

Skala PIT od 2027 roku przesuwa próg do 130 000 zł. Dla rocznych dochodów w przykładach nie zmienia to wyniku.

Czy student na zleceniu płaci jakiekolwiek składki?

Według kalkulatora nie: brak składek emerytalnej i rentowej wynika z przepisu, a brak zdrowotnej to założenie kalkulatora dla zlecenia studenta.

Zobacz także

Źródła

  • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 6 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 2a, art. 16 ust. 1-2, art. 18 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 (stan 2026-10-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981370887
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 21 ust. 1 pkt 148, art. 22 ust. 2 i 9, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 32 ust. 1-4 (stan 2026-09-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350
  • Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 66 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 1 (stan 2026-08-03) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042102135
  • Rozporządzenie RM w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r. (Dz. U. 2026 poz. 1213) https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1213/ogl