Zgłoszenie do ZUS dla JDG 2027: ZUA, ZZA, PUE krok po kroku

Informacja o treści przepisów i procedur, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP i aktualny wygląd serwisu ZUS przed złożeniem dokumentów.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Wniosek do CEIDG zgłasza Cię w ZUS jako płatnika składek, ale siebie jako ubezpieczonego zgłaszasz osobno: formularzem ZUS ZUA (składki społeczne i zdrowotna) albo ZUS ZZA (tylko zdrowotna). Masz na to 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeniaprzepisZgłoszeń, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 4a–5a i 9a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 36 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAPDla przedsiębiorcy (art. 6 ust. 1 pkt 5) obowiązek zgłoszenia ciąży na nim samym (ust. 3); termin 7 dni z ust. 4, wyjątek dla działalności rozpoczętej w styczniu: ust. 4b (tylko ubezpieczony z art. 18c ust. 1, preferencyjne składki)., a zgłoszenie możesz dołączyć już do wniosku CEIDG. Potem zakładasz konto w serwisie ZUS (PUE/eZUS), poznajesz numer rachunku składkowego i do 20. dnia kolejnego miesiąca składasz pierwszą deklarację DRA.

Kto	każdy przedsiębiorca wpisany do CEIDG (jednoosobowa działalność)
Termin	7 dni od rozpoczęcia działalności
Czas	zgłoszenie 15-30 minut, konto w PUE zwykle tego samego dnia
Koszt	0 zł, zgłoszenie i konto są bezpłatne

Kogo to dotyczy

Przedsiębiorca prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą jest obowiązkowo ubezpieczony emerytalnie i rentowoprzepisObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: (…) 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi; 5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; (…)ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a (fragment) (stan: 2026-10-16) ISAPFragment: wstęp oraz pkt 5 i 5a; pozostałe punkty pominięto. Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowego; definicja osoby współpracującej: art. 8 ust. 11., a jego zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych jest jego własnym obowiązkiemprzepisObowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, 10 i 24, z zastrzeżeniem ust. 2, należy do tych osób.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 36 ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP. Obowiązek ubezpieczenia trwa od dnia rozpoczęcia działalności do dnia jej zaprzestania, z wyłączeniem okresu zawieszeniaprzepisosoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorcówustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 13 pkt 4 (stan: 2026-10-16) ISAPCytat dotyczy pkt 4 (osoby prowadzące pozarolniczą działalność); wspólnicy spółek z KRS są w pkt 4a i 4b.. Działalność możesz zacząć w dniu złożenia wniosku o wpis do CEIDGprzepisDziałalność gospodarczą można podjąć w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z informacją o podjęciu działalności gospodarczej albo po dokonaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.Prawo przedsiębiorców, art. 17 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPDziałalność można zacząć w dniu złożenia wniosku do CEIDG, nie trzeba czekać na wpis., więc od tego dnia liczysz 7 dni.

Dwie sytuacje dają inny przebieg:

• masz ulgę na start (jedno zdanie: wtedy płacisz tylko zdrowotną i zgłaszasz się formularzem ZZA z kodem tytułu 05 40; szczegóły w poradniku o pierwszym ZUS);
• masz inny tytuł do ubezpieczeń (etat, zlecenie). Pracownika, który ma etat, ubezpiecza obowiązkowo tylko stosunek pracyprzepisOsoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 9 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP, z możliwością dobrowolnego objęcia także działalnością; gdy podstawa składek z etatu jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, podlegasz również ubezpieczeniom z innych tytułówprzepisUbezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 9 ust. 1a (stan: 2026-10-16) ISAPPróg to kwota minimalnego wynagrodzenia (art. 18 ust. 4 pkt 5a). Zlecenie obok etatu o podstawie z etatu poniżej tej kwoty podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym także ze zlecenia., czyli z działalności. Zakres składek sprawdź w kalkulatorze ZUS.

Co przygotować

• PESEL i NIP, numer dokumentu tożsamości, data urodzenia, adres zamieszkania.
• Datę rozpoczęcia działalności (taką jak we wniosku CEIDG).
• Kod PKD przeważającej działalności i kod zawodu z klasyfikacji zawodów (ZUS wymaga go przy pierwszym zgłoszeniu w ZUA i ZZA).
• Trzyznakowy kod oddziału NFZ właściwego dla adresu zamieszkania (pole w bloku o ubezpieczeniu zdrowotnym).
• Decyzję: preferencyjny ZUS (podstawa przez pierwsze 24 miesiące), pełny ZUS czy inny wariant, oraz czy chcesz dobrowolne chorobowe.
• Sposób logowania do serwisów urzędowych: profil zaufany, bankowość elektroniczna, mObywatel albo e-dowód.
• Dane rachunku firmowego, z którego zapłacisz składki.

Krok 1. Wniosek CEIDG tworzy zgłoszenie płatnika

Wniosek o wpis do CEIDG (CEIDG-1) jest według ZUS jednocześnie zgłoszeniem Cię jako płatnika składek. Na jego podstawie ZUS sam sporządza formularz zgłoszenia płatnika ZUS ZFA, informację o rachunkach bankowych (ZUS ZBA) i o adresach prowadzenia działalności (ZUS ZAA). Nie składasz ich ręcznie.

Zgłoszenie siebie jako ubezpieczonego możesz dołączyć do tego wniosku. W formularzu CEIDG na biznes.gov.pl pojawiają się wtedy pytania o ubezpieczenia (sekcja dotycząca ZUS), a ZUS na podstawie Twoich odpowiedzi sporządza ZUA albo ZZA od dnia rozpoczęcia działalności. Wypełnij te pola zgodnie z krokami 2 i 3 poniżej. Jeśli ich nie wypełnisz, wracasz do tego poradnika po wpisie i składasz zgłoszenie samodzielnie, w ciągu 7 dni.

Krok 2. Wybierz formularz: ZUS ZUA czy ZZA

Formularz	Kiedy	Zakres
ZUS ZUA	standardowo: pełny lub preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus	ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (oraz dobrowolne chorobowe)
ZUS ZZA	gdy podlegasz tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, np. przy uldze na start	wyłącznie ubezpieczenie zdrowotne

Jeśli zgłaszasz też członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego (współmałżonek, dzieci, rodzice bez własnego ubezpieczenia), służy do tego osobny formularz ZUS ZCNA.

Krok 3. Ustal kod tytułu ubezpieczenia

Kod ma sześć cyfr w układzie XX XX XX. Dla przedsiębiorcy najczęściej spotkasz:

Kod	Znaczenie
05 10 xx	podstawa deklarowana, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (pełny ZUS)
05 70 xx	preferencyjna podstawa, 30% minimalnego wynagrodzenia, przez pierwsze 24 miesiące
05 90 xx	podstawa zależna od dochodu (Mały ZUS Plus)
05 40 xx	ulga na start (tylko ubezpieczenie zdrowotne)

Pozycje 5 i 6 (xx) mają osobne znaczenie: piąta cyfra to 0 (brak prawa do emerytury lub renty), 1 (prawo do emerytury) albo 2 (prawo do renty); szósta to 0 (brak orzeczenia o niepełnosprawności) albo 1, 2, 3 (stopień lekki, umiarkowany, znaczny). Gdy nic z tego nie dotyczy, wpisujesz 00.

Podstawy: pełny ZUS to zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzeniaprzepisPodstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8 (stan: 2026-10-16) ISAPPodstawa dla przedsiębiorcy (art. 6 ust. 1 pkt 5): zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia; to dolna granica podstawy., preferencyjny to zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia w pierwszych 24 miesiącachprzepisPodstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP30% to dolna granica podstawy (minimalnego wynagrodzenia) w okresie pierwszych 24 miesięcy; ust. 2 wyłącza część osób.. Opis warunków i porównanie kwot: Pierwszy ZUS w firmie, a dla Małego ZUS Plus wyjaśnienie o warunkach i wniosku.

Zmiana kodu po zgłoszeniu nie jest zwykłą korektą: wymaga wyrejestrowania formularzem ZUS ZWUA i ponownego zgłoszenia, więc kod ustal przed wysłaniem pierwszego ZUA.

Krok 4. Zdecyduj o dobrowolnym chorobowym

Chorobowe jest dla przedsiębiorcy dobrowolne: obejmuje Cię na Twój wniosekprzepisDobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 7b, 8 i 10.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP, a zasiłek chorobowy przysługuje, gdy niezdolność do pracy powstała w czasie trwania ubezpieczenia chorobowegoprzepisZasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 6 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAP. Składka wynosi 2,45% podstawyprzepisStopy procentowe składek wynoszą: 1) 19,52 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie emerytalne, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4; 2) 8,00 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenia rentowe; 3) 2,45 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie chorobowe; 4) od 0,40 % do 8,12 % podstawy wymiaru – na ubezpieczenie wypadkowe.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 22 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP.

Zasady, które warto znać przed zaznaczeniem pola:

• objęcie od dnia wskazanego w ZUA wymaga zgłoszenia w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowego; po terminie obejmuje Cię dopiero od dnia złożenia zgłoszenia;
• dobrowolne chorobowe wymaga zaznaczenia go w ZUA (samo opłacenie składki bez zgłoszenia go nie uruchamia; od 2022 r. zaległość w składkach nie kończy już dobrowolnego chorobowego);
• ze zgłoszeniem można zrezygnować wyrejestrowaniem z chorobowego (ZUS ZWUA), a powrót to nowe ZUA z datą objęcia nie wcześniejszą niż dzień jego złożenia (art. 14 ust. 1 ustawy o SUS);
• zasiłek chorobowy z ubezpieczenia dobrowolnego przysługuje po okresie wyczekiwania, który wynosi 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia.

W formularzu ZUA dobrowolne chorobowe zaznaczasz w bloku o dobrowolnych ubezpieczeniach społecznych (pole przy ubezpieczeniu chorobowym i data objęcia); w kreatorze ePłatnika odpowiada temu pole wyboru przy chorobowym.

Krok 5. Załóż konto w serwisie ZUS (PUE/eZUS)

Każdy płatnik składek musi mieć aktywne konto w serwisie ZUS albo upoważnić inną osobę do dostępu do swoich danych. ZUS używa nazwy PUE ZUS, a w nowszych materiałach eZUS; to ten sam serwis.

1. Wejdź na zus.pl i kliknij przycisk rejestracji w serwisie (w materiałach ZUS: „Zarejestruj w PUE” albo „Zarejestruj w eZUS”).
2. Wybierz profil przedsiębiorcy i podaj dane: imię, nazwisko, PESEL, NIP. Dzięki zgodności NIP i PESEL z danymi z CEIDG rola płatnika jest przypisywana do konta automatycznie.
3. Wybierz sposób potwierdzenia tożsamości:
   • login.gov.pl (profil zaufany, bankowość, aplikacja mObywatel, e-dowód lub eID), konto jest wtedy aktywne online i część danych uzupełnia się automatycznie;
   • e-wizyta (wideorozmowa z pracownikiem ZUS) albo wizyta w placówce.
4. Zaloguj się i ustaw parametry profilu (adres e-mail, sposób podpisywania dokumentów).

W serwisie widzisz m.in. saldo, deklaracje i listę zgłoszonych osób. Do wypełniania i wysyłania dokumentów służy aplikacja ePłatnik, powiązana z kontem płatnika (dla rozliczających do 100 ubezpieczonych). Podpisujesz w niej kwalifikowanym podpisem, profilem zaufanym lub e-dowodem.

Krok 6. Złóż ZUS ZUA albo ZZA w ePłatniku

1. Zaloguj się do PUE/eZUS i otwórz aplikację ePłatnik na koncie płatnika.
2. Wybierz wypełnienie nowego dokumentu zgłoszeniowego ubezpieczonego i wskaż formularz ZUS ZUA (albo ZZA).
3. Wypełnij bloki w tej kolejności:
   • blok I: zaznacz pierwsze zgłoszenie;
   • bloki II i III: dane płatnika i zgłaszanego, w Twoim przypadku te same (NIP, REGON jeśli masz, PESEL, nazwisko, imię, data urodzenia);
   • blok V: sześciocyfrowy kod tytułu ubezpieczenia (krok 3);
   • blok VI: data powstania obowiązku i zaznaczenie ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe, wypadkowe);
   • blok VII: data powstania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego i kod oddziału NFZ;
   • blok VIII: dobrowolne chorobowe, jeśli je wybierasz (krok 4);
   • blok X: kod zawodu;
   • blok XI: adres zameldowania.
4. Zatwierdź dokument. Wysyłać można tylko dokumenty ze statusem „zatwierdzony”.
5. Naciśnij Wyślij, wybierz sposób podpisu (profil zaufany przez ePUAP, e-dowód albo podpis kwalifikowany). Dokument znika z widoku zatwierdzonych i trafia do wysłanych. Dokumenty z kreatora kończysz przyciskiem Wyślij i zakończ.
6. Sprawdź w widoku dokumentów wysłanych, że zgłoszenie jest na liście.

Papierowa wersja jest możliwa przy rozliczaniu do 5 osób, ale elektroniczna jest domyślna i szybsza.

Krok 7. Znajdź numer rachunku składkowego (NRS)

Wszystkie składki płacisz jednym przelewem na swój numer rachunku składkowego, obejmujący składki społeczne, zdrowotną i Fundusz Pracy. ZUS wysyła informację o NRS pocztą po założeniu konta płatnika. Znajdziesz go też:

• w serwisie PUE/eZUS na koncie płatnika i w aplikacji ePłatnik,
• w wyszukiwarce na eskladka.pl,
• w Centrum Kontaktu ZUS.

W bankowości możesz zapisać NRS jako odbiorcę „ZUS składki” raz i płacić nim co miesiąc.

Krok 8. Pierwsza deklaracja DRA

Prowadząc jednoosobową firmę bez pracowników składasz tylko deklarację ZUS DRA, bez imiennych raportów RCA (wyjątek to miesiąc zwolnienia z opłacania składek, np. wakacji składkowych). Składasz ją za każdy miesiąc prowadzenia działalności, nawet jeśli to był jeden dzień. Termin dla płatnika bez osobowości prawnej to do 20. dnia następnego miesiącaprzepisPłatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, nie później niż: 1) (uchylony) 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną; 4) do 20 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników składek.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 47 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPPkt 3: płatnicy z osobowością prawną do 15. dnia; pkt 4: pozostali płatnicy (m.in. osoby fizyczne prowadzące działalność) do 20. dnia następnego miesiąca.. Jeśli 20. wypada w sobotę, niedzielę lub święto, termin przesuwa się na następny dzień roboczy, a za dzień zapłaty ZUS uznaje dzień obciążenia Twojego rachunku bankowego.

Pierwszą DRA składasz w miesiącu następnym po miesiącu rozpoczęcia działalności; jeśli zacząłeś w pierwszym dniu miesiąca, jest to deklaracja za ten sam miesiąc i termin przypada 20. dnia kolejnego. W ePłatniku przechodzisz tę samą ścieżką co w kroku 6: wypełnij DRA, zatwierdź, Wyślij, podpisz. Następnie wykonaj przelew na NRS na kwotę z deklaracji.

Przykład liczbowy: start 1 marca 2027, preferencyjny ZUS, dobrowolne chorobowe

Założenia: wpis do CEIDG i rozpoczęcie działalności 1 marca 2027 (poniedziałek), bez ulgi na start, kod 05 70 00, chorobowe zaznaczone.

| Co | Termin / kwota | | ------------------------------------------------------------------------ | -------------------------------- | -------------------------------- | -------------------------------------- | | ZUS ZUA (kod 05 70 00, chorobowe dobrowolne) | do 8 marca 2027 | | Konto PUE i odczyt NRS | w marcu | | Składki społeczne z chorobową (podstawa 1 485 złwyliczeniePodstawa preferencyjna = 30% x 4 950 zł = 1485.00 zł (sus.18a.1). Składki: emerytalna 289.87, rentowa 118.8, wypadkowa 24.8, razem bez chorobowej 433.47 zł, z chorobową (36.38) 469.85 zł. FP/FS nie płaci się przy podstawie preferencyjnej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 1, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa.) | 469,85 złwyliczeniePodstawa preferencyjna = 30% x 4 950 zł = 1485.00 zł (sus.18a.1). Składki: emerytalna 289.87, rentowa 118.8, wypadkowa 24.8, razem bez chorobowej 433.47 zł, z chorobową (36.38) 469.85 zł. FP/FS nie płaci się przy podstawie preferencyjnej.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18a ust. 1, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. (bez chorobowej 433,47 zł) | | Składka zdrowotna, minimum | 445,50 złwyliczenieMinimalna miesięczna składka zdrowotna od 1.02.2027 (rok składkowy 1.02.2027–31.01.2028) = 9% x 4 950 zł = 445.50 zł (płaca minimalna obowiązująca w pierwszym dniu roku składkowego, art. 81 ust. 2d i 2b). Styczeń 2027 liczy się jeszcze z minimum roku składkowego 2026: 9% x 4 806 = 432,54 zł.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 2d (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. (od 1.02.2027) | | Razem w miesiącu, minimum | 915,35 zł | | DRA za marzec i przelew na NRS | do 20 kwietnia 2027 (wtorek) |

W deklaracji wykazujesz wyliczone składki, a zdrowotna zależy od formy opodatkowania i dochodu (kwota 445,50 zł to dolna granica). Przy pełnym ZUS (podstawa 6 019,80 złwyliczeniePodstawa pełna = 60% x 10 033 zł = 6019.80 zł (sus.18.8). Składki społeczne: emerytalna 1175.06, rentowa 481.58, wypadkowa 100.53, razem bez chorobowej 1757.17 zł; społeczne z dobrowolną chorobową (147.49) 1904.66 zł. Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%): 147.49 zł. Razem z FP/FS: bez chorobowej 1904.66 zł (to inna kwota niż społeczne z chorobową, równa przypadkiem), z chorobową 2052.15 zł.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Stopy FP/FS na 2027 są warunkowe do ustawy budżetowej na 2027 (nieuchwalonej); przyjęto 2026 (bud2026.25, bud2026.26: FP 1,0%, FS 1,45%).) składki są wyższe, a dochodzi Fundusz Pracy. Policz warianty w kalkulatorze ZUS oraz w wyjaśnieniu o składce zdrowotnej.

Lista kontrolna

• Wniosek CEIDG złożony, data startu zapisana
• Kod tytułu ubezpieczenia ustalony przed wysłaniem ZUA
• Decyzja o dobrowolnym chorobowym podjęta w ciągu 7 dni
• ZUS ZUA lub ZZA wysłany do 7 dni od startu
• Konto w PUE/eZUS aktywne, rola płatnika widoczna
• NRS zapisany w bankowości
• DRA i przelew zaplanowane na 20. dzień miesiąca

Najczęstsze błędy

1. Założenie, że wpis do CEIDG zgłosił Cię też jako ubezpieczonego: zgłasza płatnika, a ZUA lub ZZA składasz sam (albo dołączasz do wniosku).
2. Przekroczenie 7 dni: dobrowolne chorobowe obejmuje wtedy dopiero od dnia zgłoszenia.
3. Zły kod tytułu: korekta wymaga wyrejestrowania ZWUA i nowego zgłoszenia.
4. Pominięty lub błędny kod zawodu albo oddział NFZ: pola wymagane w pierwszym zgłoszeniu, więc sprawdź je przed wysłaniem.
5. Przelew na zły rachunek zamiast NRS: wpłata nie zostanie rozliczona zgodnie z deklaracją.
6. Składanie DRA dopiero po przelewie albo za późno: obowiązek dotyczy każdego miesiąca prowadzenia firmy, także gdy miesiąc był niepełny.
7. Zmiana danych (adres, nazwisko) bez korekty w ciągu 7 dni od zmiany: dane w dokumentach ubezpieczeniowych poprawiasz w tym terminie, a zmianę w CEIDG zgłaszasz w terminie 7 dni od zmiany danychprzepisPrzedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o: 1) zmianę wpisu w CEIDG: a) w terminie 7 dni od dnia zmiany danych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, z wyjątkiem danych w zakresie numeru PESEL, pkt 2, 5–8, albo niezwłocznie, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu zmiany danych, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 18 i 19, lub b) w przypadku zmiany danych, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 3–5 – powstałą po dniu jego dokonania; 2) wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG – w przypadku zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej lub przekształcenia przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 12; 3) zmianę danych zawartych w żądaniach, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 i 2, niepodlegających wpisowi do CEIDG, w terminach określonych odrębnymi przepisami.ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, art. 15 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPZmiany danych zgłasza się w terminie 7 dni od zmiany (dla danych z pkt 1 lit. a)..

Terminy

| Czynność | Termin | | --------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------ | ----------------------- | | ZUS ZUA lub ZZA | 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia ( art. 36 ust. 4przepisZgłoszeń, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 4a–5a i 9a.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 36 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAPDla przedsiębiorcy (art. 6 ust. 1 pkt 5) obowiązek zgłoszenia ciąży na nim samym (ust. 3); termin 7 dni z ust. 4, wyjątek dla działalności rozpoczętej w styczniu: ust. 4b (tylko ubezpieczony z art. 18c ust. 1, preferencyjne składki).) | | Dobrowolne chorobowe od dnia startu | zgłoszenie w tych samych 7 dniach | | Zmiana lub korekta danych w dokumentach ubezpieczeniowych | 7 dni od zmiany lub wykrycia błędu | | DRA i przelew na NRS | do 20. dnia następnego miesiąca ( art. 47 ust. 1 pkt 4przepisPłatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, nie później niż: 1) (uchylony) 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną; 4) do 20 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników składek.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 47 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPPkt 3: płatnicy z osobowością prawną do 15. dnia; pkt 4: pozostali płatnicy (m.in. osoby fizyczne prowadzące działalność) do 20. dnia następnego miesiąca.) | | Przechowywanie kopii DRA | 5 lat od przekazania do ZUS |

Pytania i odpowiedzi

Czy muszę składać ZUS ZUA, skoro złożyłem wniosek do CEIDG? Tak, o ile nie dołączyłeś zgłoszenia do ubezpieczeń do samego wniosku CEIDG. Wniosek zgłasza Cię jako płatnika (ZFA), ale ubezpieczenie siebie zgłaszasz formularzem ZUA lub ZZA.

Czym różni się ZUS ZUA od ZZA? ZUA obejmuje ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (oraz dobrowolne chorobowe), a ZZA tylko zdrowotne, np. przy uldze na start.

Co się stanie, jeśli spóźnię się ze zgłoszeniem? Obowiązek ubezpieczenia powstaje z mocy prawa od startu działalności, więc składki naliczają się od tej daty. Dobrowolne chorobowe po terminie obejmuje Cię dopiero od dnia złożenia zgłoszenia.

Czy muszę mieć konto w PUE ZUS? Każdy płatnik musi mieć aktywne konto albo upoważnić inną osobę do dostępu do swoich danych. Rejestracja jest bezpłatna i przez login.gov.pl trwa kilka minut.

Kiedy płacę pierwszą składkę i skąd mam numer rachunku? Pierwsza DRA i przelew przypadają do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym rozpocząłeś działalność (przy starcie od 1. dnia miesiąca za ten sam miesiąc). NRS dostajesz pocztą od ZUS, widzisz go w PUE oraz sprawdzisz na eskladka.pl.

Czy w jednoosobowej firmie muszę składać RCA? Nie, składasz tylko DRA. RCA i RSA dotyczą rozliczania składek za pracowników i zleceniobiorców; zobacz pierwszy pracownik: obowiązki pracodawcy.

Czy mogę zrezygnować z dobrowolnego chorobowego? Tak, wyrejestrowaniem z tego ubezpieczenia formularzem ZUS ZWUA. Powrót do niego wymaga nowego ZUA, skutecznego od kolejnego miesiąca.

Czy zawieszenie firmy zmienia zgłoszenie? Tak, zawieszenie ma osobny przebieg, opisany w wyjaśnieniu o zawieszeniu działalności oraz w poradniku o zawieszeniu JDG.

Zobacz także

• Jak założyć jednoosobową firmę w 2027
• Pierwszy ZUS w firmie: ulga na start, preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus
• Założenie JDG w 2027: CEIDG, ZUS, VAT
• Składka zdrowotna w 2027
• Wakacje składkowe w 2027
• Kalkulator ZUS