Zmiana formy opodatkowania JDG krok po kroku
Stan prawny: Ustawa o PIT (stan 2026-09-16), ustawa o ryczałcie (stan 2026-08-26), ustawa o CEIDG (Dz.U. 2026 poz. 30), ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, Ordynacja podatkowa; instrukcja CEIDG-1 wg biznes.gov.pl, sprawdzona 2026-11-10; druk 3293 czeka na podpis Prezydenta (stan 2026-11-09) · aktualizacja: 2026-11-10
Informacja o treści przepisów i procedur urzędowych, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP i instrukcję CEIDG-1 na biznes.gov.pl przed złożeniem oświadczenia.
Zmiana formy w skrócie
Domyślną formą JDG jest skala podatkowaprzepisDochody osiągnięte przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych określonego w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPDomyślnie skala podatkowa; liniowy (art. 30c) i ryczałt wymagają oświadczenia w terminie z art. 9a ust. 2.. Na liniowy 19%przepisPodatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej uzyskanych przez podatników, o których mowa w art. 9a ust. 2 lub 7, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30c ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAP albo na ryczałt przechodzisz przez pisemne oświadczenie, a z liniowego lub ryczałtu wracasz na skalę zawiadomieniem o rezygnacji. Zmiana dotyczy całego roku podatkowego i obowiązuje także w latach następnych, dopóki jej nie odwołasz.
Termin nie jest stałą datą. To 20. dzień miesiąca po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w roku (przy pierwszym przychodzie w grudniu: koniec roku). Najczęstszy przypadek, przychód w styczniu, daje 20 lutego, który w 2027 jest sobotą, więc ostatnim dniem jest poniedziałek 22 lutego 2027. Zasady wyboru formy (kiedy co się opłaca, skutki druku 3293) są w Wyjaśnieniu: Forma opodatkowania na 2027. Ten poradnik opisuje procedurę zmiany.
Co przygotować
- NIP, adres zamieszkania i nazwę właściwego urzędu skarbowego (urząd według miejsca zamieszkania, art. 9 ust. 1 ustawy o ryczałcieprzepisSporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku – według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 9 ust. 1 (stan: 2026-08-26) ISAP).
- Datę pierwszego przychodu w bieżącym roku: od niej liczysz termin.
- Dostęp do Login.gov.pl (profil zaufany albo e-dowód) przy zmianie przez biznes.gov.pl i do e-Urzędu Skarbowego (to samo logowanie).
- Wynik porównania form dla Twoich liczb: przychód, koszty, składki społeczne. Pomoże Kalkulator porównania form.
- Przy ryczałcie: kody PKD i ustaloną stawkę dla każdego rodzaju przychodów (Stawki ryczałtu według branż).
- Przy rezygnacji z ryczałtu lub liniowego: wartość nierozliczonych strat z poprzednich lat i kwoty ulg, z których korzystasz.
- Dane o zobowiązaniach niezapłaconych na dzień zmiany na ryczałt (patrz Krok 6).
Krok po kroku
- Ustal kierunek zmiany i rok. Skala na liniowy lub ryczałt: oświadczenie o wyborze. Liniowy na skalę: zawiadomienie o rezygnacji (art. 9a ust. 2a PITprzepisPodatnik może zawiadomić na piśmie o rezygnacji z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2a (stan: 2026-09-16) ISAPRezygnację z liniowego lub wybór ryczałtu można złożyć przed upływem terminu z ust. 2.). Ryczałt na skalę: oświadczenie o rezygnacji (art. 9 ust. 1a ustawy o ryczałcie). Liniowy na ryczałt albo ryczałt na liniowy: oświadczenie o wyborze nowej formy, które jednocześnie zastępuje starą (art. 9a ust. 2b PITprzepisDokonany wybór sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w terminie określonym w ust. 2 zawiadomi na piśmie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania albo złoży w terminie i na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2b (stan: 2026-09-16) ISAP, art. 9 ust. 1b ustawy o ryczałcieprzepisDokonany wybór formy opodatkowania, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w terminie określonym w ust. 1 złoży oświadczenie na piśmie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego o rezygnacji z tej formy opodatkowania albo oświadczenie o wyborze opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym, w terminie określonym w art. 9a ust. 2 tej ustawy.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 9 ust. 1b (stan: 2026-08-26) ISAP). Wybór dotyczy roku podatkowego, w którym go złożysz, i lat następnych.
- Policz termin. Weź miesiąc pierwszego przychodu w roku i dodaj 20. dzień następnego miesiącaprzepisPodatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP. Gdy 20. wypada w sobotę lub dzień wolny, termin przesuwa się na następny dzień roboczy (Ordynacja podatkowa art. 12 § 5przepisJeżeli ostatni dzień terminu do wykonania czynności przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej.ustawa – Ordynacja podatkowa, art. 12 § 5 (stan: 2026-10-08) ISAPTermin przypadający na sobotę lub dzień ustawowo wolny przesuwa się na następny dzień roboczy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej.). Oświadczenie możesz złożyć wcześniej, nawet przed pierwszym przychodem (art. 9a ust. 2a PITprzepisPodatnik może zawiadomić na piśmie o rezygnacji z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2a (stan: 2026-09-16) ISAPRezygnację z liniowego lub wybór ryczałtu można złożyć przed upływem terminu z ust. 2.).
- Sprawdź ograniczenia nowej formy. Liniowy: utrata prawa do liniowegoprzepisJeżeli podatnik, który wybrał sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, uzyska z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niebędącej osobą prawną przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników: 1) (uchylony) 2) wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym – w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, podatnik ten traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w sposób określony w art. 30c i jest obowiązany do wpłacenia zaliczek od dochodu osiągniętego od początku roku, obliczonych przy zastosowaniu skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 3 (stan: 2026-09-16) ISAP przy usługach dla obecnego lub byłego pracodawcy w ramach tych samych czynności co w etacie. Ryczałt: limit przychodów i brak odliczenia kosztów (art. 12 ust. 2przepisPodatek zryczałtowany, o którym mowa w ust. 1, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 12 ust. 2 (stan: 2026-08-26) ISAP). Skala: brak ograniczeń, ale bez oświadczenia nie wybierzesz niczego innego.
- Wybierz kanał. Trzy drogi: (a) wniosek CEIDG-1 o zmianę wpisu, z oświadczeniem o formie dołączonym do wniosku (art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o CEIDG), (b) pismo do naczelnika urzędu skarbowego składane elektronicznie w e-Urzędzie Skarbowym, (c) pismo w papierze w urzędzie lub pocztą.
- CEIDG-1. Zaloguj się na biznes.gov.pl przez Login.gov.pl i wybierz zmianę danych w CEIDG. W instrukcji wniosku jest pole „Oświadczenie o formie opłacania podatku dochodowego” z trzema opcjami: na zasadach ogólnych, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Zaznacz nową formę, podpisz wniosek profilem zaufanym lub e-dowodem i wyślij.
- Pismo do urzędu skarbowego (zamiast CEIDG-1). Wpisz: dane i NIP, rok podatkowy, jaką formę wybierasz lub z jakiej rezygnujesz, datę i podpis (oświadczenie ma być sporządzone na piśmieprzepisPodatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP). W e-Urzędzie Skarbowym znajdziesz usługę pism do urzędu; dokładnych nazw przycisków nie podajemy, bo zmieniają się w serwisie.
- Zachowaj dowód. Pobierz UPO albo potwierdzenie złożenia i sprawdź, czy w CEIDG pojawiła się nowa forma. Dowód z datą wysyłki rozstrzyga o dotrzymaniu terminu.
- Dostosuj miesięczne rozliczenia. Od pierwszego miesiąca w nowej formie liczysz zaliczki i składkę zdrowotną według jej zasad (Kroki 4 i 5 niżej).
Co zmienia się w ZUS i składce zdrowotnej
Składki społeczne nie zależą od formy opodatkowania: liczą się od podstawy ustalanej według przepisów o systemie ubezpieczeń (pełna podstawa w 2027: 60% × 10 033 zł = 6 019,80 zł, wyliczeniewyliczeniePodstawa pełna = 60% x 10 033 zł = 6019.80 zł (sus.18.8). Składki społeczne: emerytalna 1175.06, rentowa 481.58, wypadkowa 100.53, razem bez chorobowej 1757.17 zł; społeczne z dobrowolną chorobową (147.49) 1904.66 zł. Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%): 147.49 zł. Razem z FP/FS: bez chorobowej 1904.66 zł (to inna kwota niż społeczne z chorobową, równa przypadkiem), z chorobową 2052.15 zł.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Stopy FP/FS na 2027 są warunkowe do ustawy budżetowej na 2027 (nieuchwalonej); przyjęto 2026 (bud2026.25, bud2026.26: FP 1,0%, FS 1,45%).). Zmienia się składka zdrowotna:
| Forma | Zasada składki zdrowotnej | Minimum | | ------- | ------------------------------------------------------------------ | -------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------- | ----------------------------------------------------------- | -------------------------------------- | | Skala | 9% dochodu ( art. 79 ust. 1przepisSkładka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9 % podstawy wymiaru składki, z zastrzeżeniem art. 79a, art. 80, art. 82 i art. 242.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 ust. 1 (stan: 2026-08-03) ISAP9% to stawka składki zdrowotnej od podstawy wymiaru; odliczenia od podatku wynikają z PIT/ryczałtu (pit.30c.1, ryczalt.11.1a), nie z tego artykułu.) | 9% płacy minimalnej | | Liniowy | 4,9% dochoduprzepisSkładka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wynosi 4,9 % podstawy wymiaru składki, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9 %: 1) minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, o którym mowa w art. 81 ust. 2, w przypadku składki obliczanej od miesięcznej podstawy jej wymiaru; 2) iloczynu liczby miesięcy w roku składkowym, o którym mowa w art. 81 ust. 2, i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu tego roku składkowego, w przypadku składki obliczanej od rocznej podstawy jej wymiaru.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79a ust. 1 (stan: 2026-08-03) ISAP, zapłaconą składkę odliczasz od dochodu do rocznego limitu ( art. 30c ust. 2 PITprzepisPodstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód ustalony zgodnie z art. 9 ust. 1, 2–3b i 5, art. 24 ust. 1, 2, 3b–3e i ust. 4 zdanie pierwsze lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 23o. Dochód ten podatnicy mogą pomniejszyć o: 1) składki na ubezpieczenia społeczne określone w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 2a; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w roku podatkowym na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych: a) z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej zgodnie z ust. 1, b) za osoby współpracujące z podatnikiem opodatkowanym w sposób określony w ust. 1 – przy czym łączna wysokość tych składek zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów lub odliczonych od dochodu nie może przekroczyć w roku podatkowym 8700 zł; 3) wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego określone w art. 26 ust. 1 pkt 2b; 4) darowiznę, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. d, w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 % dochodu.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30c ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAPOdliczenie składek zdrowotnych od dochodu w liniowym: limit w art. 30c ust. 2 pkt 2 (8700 zł w ustawie, waloryzowany corocznie wg ust. 2b; kwotę na rok podaje obwieszczenie MF z ust. 2c). Obwieszczenia MF na 2027 jeszcze nie ogłoszono. Kalkulator przyjmuje limit z 2026 r. (14 100 zł) i oznacza go jako szacunek; waloryzacja z ust. 2b dałaby ok. 15 100 zł. Druk 3293 nie zmienia art. 30c.) | 9% płacy minimalnej, czyli 445,50 złwyliczenieMinimalna miesięczna składka zdrowotna od 1.02.2027 (rok składkowy 1.02.2027–31.01.2028) = 9% x 4 950 zł = 445.50 zł (płaca minimalna obowiązująca w pierwszym dniu roku składkowego, art. 81 ust. 2d i 2b). Styczeń 2027 liczy się jeszcze z minimum roku składkowego 2026: 9% x 4 806 = 432,54 zł.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 2d (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. miesięcznie od lutego 2027 | | Ryczałt | podstawa liczona od przychodu, nie od dochodu ( art. 81 ust. 2eprzepisRoczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, które stosują opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843), stanowi: 1) iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty odpowiadającej 60 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, jeżeli osiągnięte przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne nie przekroczyły w tym okresie kwoty 60 000 zł; 2) iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, jeżeli osiągnięte przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przekroczyły w tym okresie kwotę 60 000 zł i nie przekroczyły kwoty 300 000 zł; 3) iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty odpowiadającej 180 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, jeżeli osiągnięte przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przekroczyły w tym okresie kwotę 300 000 zł.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 2e (stan: 2026-08-03) ISAPRyczałt: roczna podstawa zależy od przychodów w roku (do 60 000 zł – 60%, 60 000–300 000 zł – 100%, powyżej 300 000 zł – 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kw. poprzedniego roku). Tekst odczytany z ujednoliconego PDF w układzie kolumnowym (surowy odczyt w bazie miesza słowa).) | 9% płacy minimalnej |
Zdrowotna na skali i liniowym liczy się od dochodu, więc strata lub niski dochód schodzą do minimum (art. 81 ust. 2bprzepisW przypadku gdy podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, ustalona zgodnie z ust. 2, jest niższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w roku kalendarzowym, za który ustalany był dochód, o którym mowa w ust. 2, i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za ten rok składkowy stanowi ta kwota.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 2b (stan: 2026-08-03) ISAPMinimalna roczna podstawa: liczba miesięcy podlegania × minimalne wynagrodzenie z pierwszego dnia roku składkowego (skala/liniowy).). Na ryczałcie podstawa zależy od przeciętnego wynagrodzenia i progów przychodu (art. 81 ust. 2fprzepisZa każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu ubezpieczony, o którym mowa w ust. 2e, wpłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne od miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, którą stanowi: 1) kwota odpowiadająca 60 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, jeżeli przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, osiągnięte od początku roku kalendarzowego, nie przekroczyły kwoty 60 000 zł; 2) kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, jeżeli przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, osiągnięte od początku roku kalendarzowego, przekroczyły kwotę 60 000 zł i nie przekroczyły kwoty 300 000 zł; 3) kwota odpowiadająca 180 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, jeżeli przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, osiągnięte od początku roku kalendarzowego, przekroczyły kwotę 300 000 zł.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 2f (stan: 2026-08-03) ISAPMiesięczna podstawa składki zdrowotnej ryczałtowca w roku składkowym; progi przychodu jak w ust. 2e. Tekst z PDF w układzie kolumnowym.). Pełne zasady i przykłady: Wyjaśnienie Składka zdrowotna 2027. Kalkulator: /kalkulatory/zus.
W ZUS przy zmianie formy nie składasz osobnego wniosku na podstawie przepisów cytowanych w tym poradniku. Forma opodatkowania z poprzedniego roku jest jednak informacją, którą ZUS pobiera przy małym ZUS plus (Przewodnik ZUS), więc przy korzystaniu z ulgi sprawdź w Mały ZUS Plus 2027, czy zmiana nie zmienia warunków. Dane o składkach pierwszego okresu: Zgłoszenie do ZUS.
Straty, ulgi i koszty przy zmianie
- Straty z lat poprzednich. Na ryczałcie możesz odliczyć od przychodów stratę z art. 9 ust. 3-3b PITprzepisPodatnik uzyskujący przychody wymienione w art. 6 ust. 1, 1a i 1d, opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, może odliczyć od przychodów stratę, o której mowa w art. 9 ust. 3–3b ustawy o podatku dochodowym, oraz wydatki określone w art. 26 ust. 1 pkt 2, 2a, 2b, 2c, 5–6a i 9, art. 26h ust. 1 oraz art. 26hb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, jeżeli nie zostały odliczone od dochodu lub nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 11 ust. 1 (stan: 2026-08-26) ISAP oraz wskazane wydatki, jeśli nie odliczono ich wcześniej od dochodu ani nie zaliczono do kosztów. Na skali i liniowym strata pomniejsza dochód według art. 9 ust. 3 PIT. Okres i limit rocznego odliczenia sprawdź w przepisie przed złożeniem PIT.
- Ulgi. Skala daje kwotę zmniejszającą podatek 3 600 złprzepisPodatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 29–30f, pobiera się od podstawy jego obliczenia według następującej skali podatkowej: do 120 000 zł – 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł; ponad 120 000 zł – 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 27 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPSkala wg stanu prawnego 2026 (tabela z ustawy zapisana jako zdania). Druk 3293: ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026; od 1.01.2027 progi 130 000 i 150 000 zł, stawki 12/24/32 %. oraz ulgi i odliczenia opisane w poradniku Ulgi w PIT dla JDG. Na ryczałcie przychód pomniejszasz o wskazane odliczenia z art. 11 ust. 1 i 50% zapłaconych składek zdrowotnychprzepisPrzychody, o których mowa w art. 6 ust. 1, mogą być pomniejszone o 50 % składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w roku podatkowym na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.1)): 1) z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, 2) za osoby współpracujące z podatnikiem opodatkowanym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – jeżeli nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 858, 1222, 1593, 1615 i 1915 oraz z 2025 r. poz. 129, 304, 620 i 637.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 11 ust. 1a (stan: 2026-08-26) ISAP50% to część składki zdrowotnej, o którą można pomniejszyć PRZYCHÓD.. Przy liniowym podatek to 19%przepisPodatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej uzyskanych przez podatników, o których mowa w art. 9a ust. 2 lub 7, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30c ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAP bez kwoty zmniejszającej.
- Zobowiązania niezapłacone w dniu zmiany. Przy zmianie na ryczałt koszty z zobowiązań uregulowanych po zmianie potrącasz w ostatnim okresie rozliczeniowym przed zmianą formyprzepis4b. Jeżeli uregulowanie zobowiązania następuje po likwidacji pozarolniczej działalności gospodarczej albo zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania określoną w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym lub w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym, koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 4a, są potrącane w ostatnim okresie rozliczeniowym przed likwidacją pozarolniczej działalności gospodarczej lub zmianą formy opodatkowania.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 ust. 4b (stan: 2026-09-16) ISAPKoszt z ust. 4a uregulowany po likwidacji działalności albo po przejściu na ryczałt lub podatek tonażowy: ostatni okres przed zmianą (szczegóły w brzmieniu przepisu).. Przed zmianą ustal z księgową wartość niezapłaconych faktur kosztowych i środków trwałych.
- Rozliczenie roczne. Za rok ze zmianą składasz jeden PIT właściwy dla nowej formy: PIT-36, PIT-36L albo PIT-28. Przebieg składania: PIT roczny w e-US.
Zaliczki po zmianie
Forma obowiązuje od początku roku podatkowego, więc zaliczki za cały rok liczysz jedną metodą. Skala i liniowy: zaliczki miesięczne lub kwartalne płacisz do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni, a za ostatni okres roku do 20 styczniaprzepisZaliczki miesięczne od dochodów wymienionych w ust. 1, wpłaca się w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczki kwartalne podatnicy wpłacają w terminie do 20 dnia każdego miesiąca następującego po kwartale, za który wpłacana jest zaliczka. Zaliczkę za ostatni miesiąc lub ostatni kwartał roku podatkowego podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 44 ust. 6 (stan: 2026-09-16) ISAPZaliczkę za ostatni miesiąc lub kwartał roku wpłaca się do 20 stycznia następnego roku. Przesunięcie terminu z soboty lub dnia wolnego: art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej.. Ryczałt: ryczałt za miesiąc do 20. dnia następnego miesiąca, za grudzień do 20 styczniaprzepisPodatnicy są obowiązani za każdy miesiąc obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do dnia 20 następnego miesiąca, a za miesiąc grudzień – w terminie do dnia 20 stycznia następnego roku podatkowego.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 21 ust. 1 (stan: 2026-08-26) ISAP. Jeśli zaliczki za miesiące przed złożeniem oświadczenia wpłaciłeś wg skali, po zmianie formy przelicz je według nowych zasad i wyrównaj w następnej płatności, a rozliczenie końcowe zrobisz w rocznym PIT. Szczegóły korekty: Korekta deklaracji PIT, VAT, ZUS.
Przykład liczbowy
Założenia z Wyjaśnienia o składce zdrowotnej 2027: JDG, pełny ZUS bez chorobowej, przychód 200 000 zł rocznie, koszty 60 000 zł, skala podatkowa w obecnym brzmieniu (12% do 120 000 zł, kwota zmniejszająca 3 600 złprzepisPodatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 29–30f, pobiera się od podstawy jego obliczenia według następującej skali podatkowej: do 120 000 zł – 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł; ponad 120 000 zł – 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 27 ust. 1 (stan: 2026-09-16) ISAPSkala wg stanu prawnego 2026 (tabela z ustawy zapisana jako zdania). Druk 3293: ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta, termin ok. 27.11.2026; od 1.01.2027 progi 130 000 i 150 000 zł, stawki 12/24/32 %.).
Składki społeczne z Funduszem Pracy: 12 × 1 904,66 złwyliczeniePodstawa pełna = 60% x 10 033 zł = 6019.80 zł (sus.18.8). Składki społeczne: emerytalna 1175.06, rentowa 481.58, wypadkowa 100.53, razem bez chorobowej 1757.17 zł; społeczne z dobrowolną chorobową (147.49) 1904.66 zł. Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%): 147.49 zł. Razem z FP/FS: bez chorobowej 1904.66 zł (to inna kwota niż społeczne z chorobową, równa przypadkiem), z chorobową 2052.15 zł.ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 8, art. 22 ust. 1 (stan: 2027 (prognoza)) Wyliczenie na prognozie na 2027: płaca minimalna 4 950 zł (rozporządzenie RM, DU 2026/1213) i prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł (MP 2026/1098), stawki wg sus.22 (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45% dobrowolna) oraz wypadkowa 1,67% (stawka dla płatnika do 9 ubezpieczonych wg art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej; sus.22 daje przedział 0,40–8,12%). Zaokrąglenie do 1 gr. Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Stopy FP/FS na 2027 są warunkowe do ustawy budżetowej na 2027 (nieuchwalonej); przyjęto 2026 (bud2026.25, bud2026.26: FP 1,0%, FS 1,45%). = 22 855,92 zł, w przybliżeniu 22 856 zł. Dochód: 200 000 − 60 000 − 22 856 = 117 144 zł.
| Pozycja | Skala | Liniowy 19% |
|---|---|---|
| Podatek PIT | 12% × 117 144 − 3 600 = 14 057,28 − 3 600 = 10 457,28 zł | 19% × 117 144 = 22 257,36 zł |
| Składka zdrowotna | 9% × 117 144 = 10 542,96 zł | 4,9% × 117 144 = 5 740,06 zł |
| Razem PIT i zdrowotna | 21 000,24 zł | 27 997,42 zł |
Wynik dla liniowego jest zawyżony: w przykładzie nie odliczono składki zdrowotnej od dochodu, bo limit odliczenia na 2027 nie jest jeszcze ogłoszony. Różnica około 7 000 zł na korzyść skali jest więc górnym oszacowaniem, nie ostatecznym wynikiem. Ryczałtu nie liczymy: podstawa składki zdrowotnej zależy od kwoty GUS za IV kwartał 2026, której nie ma jeszcze w źródłach. Dla ryczałtu policzysz podatek jako stawkę przychodu pomniejszonego o odliczenia (np. 8,5%przepis8,5 %: a) przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 %, z zastrzeżeniem pkt 1–4 oraz 6–8, b) przychodów ze świadczenia usług związanych ze zwalczaniem pożarów i zapobieganiem pożarom (PKWiU 84.25.11.0), c) przychodów ze świadczenia usług w zakresie edukacji (PKWiU dział 85), d) przychodów ze świadczenia usług związanych z działalnością bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałych usług w zakresie kultury (PKWiU dział 91), e) przychodów z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego, f) prowizji uzyskanej przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu, g) prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy, h) przychodów, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym;ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 12 ust. 1 pkt 5 (stan: 2026-08-26) ISAPStawka ryczałtu 8,5 % przychodów (całe przychody, bez kosztów: art. 12 ust. 2). Zakres działalności wg PKWiU w treści punktu; zaklasyfikowanie czynności to sprawa podatnika/KIS. dla przychodów z usług z tej grupy) i dodasz składkę.
Przy tym przychodzie decyzja zależy od terminu: gdy pierwszy przychód przypada na styczeń 2027, oświadczenie o przejściu na liniowy trzeba złożyć do poniedziałku 22 lutego 2027. Dochód 117 144 zł mieści się poniżej progów obu wersji skali (120 000 zł obecnie i 130 000 zł wg druku 3293), więc podpis ustawy nie zmienia wyniku w tym przykładzie. Policz własne liczby w kalkulatorze: porównanie form.
Najczęstsze błędy
- Uznanie, że termin to zawsze 20 lutego. To 20. dzień miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w roku.
- Złożenie oświadczenia po terminie: zmiana nie działa od tego roku, zostajesz na dotychczasowej formie.
- Rezygnacja z liniowego lub ryczałtu bez złożenia zawiadomienia: forma obowiązuje także w następnych latachprzepisDokonany wybór sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w terminie określonym w ust. 2 zawiadomi na piśmie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania albo złoży w terminie i na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2b (stan: 2026-09-16) ISAP.
- Wybór liniowego przy usługach dla obecnego lub byłego pracodawcy: utrata prawa do liniowego i zaliczki według skali z odsetkamiprzepisJeżeli podatnik, który wybrał sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, uzyska z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niebędącej osobą prawną przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników: 1) (uchylony) 2) wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym – w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, podatnik ten traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w sposób określony w art. 30c i jest obowiązany do wpłacenia zaliczek od dochodu osiągniętego od początku roku, obliczonych przy zastosowaniu skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 3 (stan: 2026-09-16) ISAP.
- Zmiana na ryczałt bez ustalenia stawki dla swoich przychodów i bez sprawdzenia limitu.
- Porównanie form bez składki zdrowotnej: różni się ona sposobem liczenia dla każdej formy.
- Brak potwierdzenia złożenia oświadczenia i brak sprawdzenia wpisu w CEIDG.
Terminy
| Czynność | Termin | | --------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------ | ------------------------------- | ---------------- | | Oświadczenie o wyborze liniowego lub ryczałtu | do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w roku ( art. 9a ust. 2przepisPodatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP, art. 9 ust. 1przepisSporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku – według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 9 ust. 1 (stan: 2026-08-26) ISAP) | | Pierwszy przychód w styczniu 2027 | 20 lutego 2027, przesunięte na poniedziałek 22 lutego 2027 | | Pierwszy przychód w grudniu | koniec roku podatkowego | | Oświadczenie przed pierwszym przychodem | dopuszczalne ( art. 9a ust. 2aprzepisPodatnik może zawiadomić na piśmie o rezygnacji z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2a (stan: 2026-09-16) ISAPRezygnację z liniowego lub wybór ryczałtu można złożyć przed upływem terminu z ust. 2.) | | Zaliczki PIT miesięczne | do 20. dnia następnego miesiąca | | Ryczałt miesięczny | do 20. dnia następnego miesiąca, za grudzień do 20 stycznia |
Najczęstsze pytania
Do kiedy złożyć oświadczenie o zmianie formy opodatkowania?
Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w roku (art. 9a ust. 2 PITprzepisPodatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2 (stan: 2026-09-16) ISAP). Dla ryczałtu przepis ma ten sam termin (art. 9 ust. 1 ustawy o ryczałcieprzepisSporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku – według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 9 ust. 1 (stan: 2026-08-26) ISAP). Przy pierwszym przychodzie w styczniu jest to 20 lutego, a w 2027 roku (sobota) 22 lutego.
Czy muszę co roku składać oświadczenie?
Nie. Wybór liniowego lub ryczałtu dotyczy także lat następnych, dopóki nie złożysz rezygnacji lub oświadczenia o innej formie (art. 9a ust. 2bprzepisDokonany wybór sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w terminie określonym w ust. 2 zawiadomi na piśmie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania albo złoży w terminie i na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9a ust. 2b (stan: 2026-09-16) ISAP).
Jak złożyć oświadczenie: w CEIDG czy w urzędzie skarbowym?
Obie drogi działają. W CEIDG-1 jest pole z oświadczeniem o formie opodatkowania, a ustawa o CEIDG pozwala dołączyć do wniosku żądanie przyjęcia takiego oświadczenia (art. 6 ust. 4 pkt 3). Alternatywą jest pismo do urzędu skarbowego.
Czy zmiana formy wpływa na składki w ZUS?
Składki społeczne nie, składka zdrowotna tak: 9% dochodu na skali, 4,9% dochoduprzepisSkładka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wynosi 4,9 % podstawy wymiaru składki, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9 %: 1) minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, o którym mowa w art. 81 ust. 2, w przypadku składki obliczanej od miesięcznej podstawy jej wymiaru; 2) iloczynu liczby miesięcy w roku składkowym, o którym mowa w art. 81 ust. 2, i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu tego roku składkowego, w przypadku składki obliczanej od rocznej podstawy jej wymiaru.ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79a ust. 1 (stan: 2026-08-03) ISAP na liniowym i podstawa od przychodu na ryczałcie.
Co z zaliczkami, gdy zmienię formę w trakcie roku?
Forma dotyczy całego roku podatkowego, więc zaliczki liczysz jedną metodą. Wpłaty za miesiące sprzed złożenia oświadczenia przelicz wg nowej formy i wyrównaj.
Czy mogę rozliczyć stratę z lat poprzednich na ryczałcie?
Tak: ryczałt pozwala odliczyć od przychodów stratę z art. 9 ust. 3-3b PITprzepisPodatnik uzyskujący przychody wymienione w art. 6 ust. 1, 1a i 1d, opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, może odliczyć od przychodów stratę, o której mowa w art. 9 ust. 3–3b ustawy o podatku dochodowym, oraz wydatki określone w art. 26 ust. 1 pkt 2, 2a, 2b, 2c, 5–6a i 9, art. 26h ust. 1 oraz art. 26hb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, jeżeli nie zostały odliczone od dochodu lub nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym.ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 11 ust. 1 (stan: 2026-08-26) ISAP, jeśli nie została wcześniej odliczona od dochodu.
Co jeśli spóźnię się z oświadczeniem?
Oświadczenie złożone po terminie nie zmienia formy na bieżący rok. Zostajesz na dotychczasowej formie (skala, gdy żadnego wyboru nie było), a nową możesz wybrać w terminie roku następnego.
Powiązane materiały
Powiązane
- Forma opodatkowania na 2027: skala, liniowy czy ryczałt i do kiedy zmienić
- Nowa skala PIT od 2027 (druk 3293): progi 130 000 i 150 000 zł, stawka 24%, danina 5% i limit ryczałtu 250 000 euro
- Stawki ryczałtu w 2027 roku według branż: 17%, 15%, 14%, 12%, 8,5%, 5,5%, 3% i limit przychodów
Temat: PIT, ryczałt i forma opodatkowania, wszystkie artykuły w jednym miejscu.
Źródła
- Ustawa o PIT art. 9a ust. 1-3, art. 22 ust. 4b, art. 27 ust. 1, art. 30c ust. 1-2, art. 44 ust. 6 (stan 2026-09-16) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym art. 9 ust. 1 i 1b, art. 11 ust. 1 i 1a, art. 21 ust. 1 (stan 2026-08-26) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981440930
- Ustawa o CEIDG art. 6 ust. 4 pkt 3 (Dz.U. 2026 poz. 30) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000647
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 79a ust. 1, art. 81 ust. 2, 2b, 2d, 2e (stan 2026) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042102135
- Ordynacja podatkowa art. 12 § 5 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19971370926
- Biznes.gov.pl: instrukcja wypełniania wniosku CEIDG-1, pkt 15 (oświadczenie o formie opłacania podatku dochodowego) https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00141
- ZUS: Przewodnik dla rozpoczynających działalność gospodarczą (mały ZUS plus, forma opodatkowania) https://www.zus.pl