Odliczenie VAT przy sprzedaży mieszanej: proporcja (art. 90) i korekta (art. 91)

Informacja o treści przepisów, nie porada prawna ani podatkowa. Sprawdź stan prawny w ISAP przed decyzją.

Stan prawny dla roku 2027. Przepisy art. 86, 90 i 91 ustawy o VAT nie są zmieniane przez druk Sejmu nr 3293 (ustawa zmienia ustawy o PIT, CIT i ryczałcie: skalę podatkową, daninę solidarnościową, limit ryczałtu). Ustawa zmieniająca VAT od 1.01.2027 (Dz. U. 2026 poz. 1270) nie obejmuje w tekście ustawy brzmienia art. 90 i 91 (stan na 2026-10-16). Sprawdź ewentualne późniejsze zmiany w ISAP.

Odpowiedź w trzech zdaniach

Gdy ten sam zakup służy sprzedaży z prawem do odliczenia i sprzedaży bez takiego prawa (np. zwolnionej z VAT), odliczasz tylko część VAT naliczonego: tę, którą da się przypisać sprzedaży uprawniającej do odliczenia. Jeśli nie da się jej wyodrębnić wprost, stosujesz proporcję: udział obrotu uprawniającego do odliczenia w całym obrocie z roku poprzedniego, zaokrąglony w górę do pełnego procentu (art. 90 ust. 2-4). Po zakończeniu roku porównujesz proporcję wstępną z rzeczywistą i w razie różnicy robisz korektę (art. 91).

Kalkulator: kalkulator VAT. Gdy zakup dotyczy samochodu, zobacz kalkulator VAT od auta. Wszystkie materiały: poradniki.

1. Najpierw wyodrębnij, dopiero potem licz proporcję

Podstawa odliczenia (art. 86 ust. 1): W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonegoprzepisW zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 86 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAPOdliczenie przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych., z zastrzeżeniem przepisów wskazanych w tym ustępie.

Przy zakupach używanych do obu rodzajów sprzedaży obowiązuje kolejność:

1. Art. 90 ust. 1: podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnegoprzepisW stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP. Zakupy związane wyłącznie ze sprzedażą uprawniającą do odliczenia podlegają odliczeniu w zakresie z art. 86 ust. 1 (o ile nie wyłączają go inne przepisy), a zakupy związane wyłącznie ze sprzedażą zwolnioną nie dają prawa do odliczenia.
2. Art. 90 ust. 2: Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnegoprzepisJeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP, z zastrzeżeniem ust. 10. Dotyczy to zakupów wspólnych, np. czynszu za biuro używane do obu rodzajów sprzedaży, programów, usług księgowych.

2. Wzór na proporcję (art. 90 ust. 3 i 4)

Art. 90 ust. 3: Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawoprzepisProporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP.

Czyli:

proporcja = obrót z czynności z prawem do odliczenia : (obrót z czynnościami z prawem do odliczenia + obrót z czynnościami bez prawa do odliczenia)

Zasady ustalania:

• Art. 90 ust. 4: Proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitejprzepisProporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAP.
• Art. 90 ust. 9a: Przy ustalaniu proporcji zgodnie z ust. 2–6 do obrotu nie wlicza się kwoty podatkuprzepisPrzy ustalaniu proporcji zgodnie z ust. 2–6 do obrotu nie wlicza się kwoty podatku.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 9a (stan: 2026-10-16) ISAP, czyli liczysz z kwot netto.
• Art. 90 ust. 5: Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacjiprzepisDo obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika – używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 5 (stan: 2026-10-16) ISAP, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów zaliczanych do środków trwałych, używanych na potrzeby działalności (pełne brzmienie w podpowiedzi).
• Art. 90 ust. 6: Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących: 1) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych; 2) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczyprzepisDo obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących: 1) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych; 2) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 6 (stan: 2026-10-16) ISAP.

3. Przykład liczony krok po kroku

Dane (kwoty netto, rok poprzedni): sprzedaż z VAT (prawo do odliczenia) 412 000 zł, sprzedaż zwolniona z VAT 138 000 zł. W bieżącym roku zakupy wspólne mają VAT naliczony 8 000 zł. Założenie: zakupów wspólnych nie da się wyodrębnić (art. 90 ust. 2).

Krok	Działanie	Wynik
1. Obrót całkowity	412 000 + 138 000	550 000 zł
2. Udział sprzedaży uprawniającej	412 000 : 550 000	0,74909 = 74,909%
3. Zaokrąglenie w górę (art. 90 ust. 4)	74,909% do najbliższej liczby całkowitej w górę	75%
4. VAT do odliczenia	8 000 zł x 75%	6 000 zł
5. VAT bez prawa do odliczenia	8 000 zł - 6 000 zł	2 000 zł

Wstępnie odliczasz 6 000 zł. Zaokrąglenie z 74,909% idzie w górę do 75%, nie w dół do 74%.

4. Proporcja szacunkowa (art. 90 ust. 8 i 9)

Art. 90 ust. 8: Podatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym nie osiągnęli obrotu, o którym mowa w ust. 3, lub u których obrót ten w poprzednim roku podatkowym był niższy niż 30 000 zł, do obliczenia kwoty podatku naliczonego podlegającej odliczeniu od kwoty podatku należnego przyjmują proporcję wyliczoną szacunkowoprzepisPodatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym nie osiągnęli obrotu, o którym mowa w ust. 3, lub u których obrót ten w poprzednim roku podatkowym był niższy niż 30 000 zł, do obliczenia kwoty podatku naliczonego podlegającej odliczeniu od kwoty podatku należnego przyjmują proporcję wyliczoną szacunkowo. Podatnicy są obowiązani zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętej proporcji w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ta proporcja została zastosowana po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 8 (stan: 2026-10-16) ISAP. Ustawa nie podaje sposobu szacowania. Podatnicy są obowiązani zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętej proporcji w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ta proporcja została zastosowana po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3przepisPodatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym nie osiągnęli obrotu, o którym mowa w ust. 3, lub u których obrót ten w poprzednim roku podatkowym był niższy niż 30 000 zł, do obliczenia kwoty podatku naliczonego podlegającej odliczeniu od kwoty podatku należnego przyjmują proporcję wyliczoną szacunkowo. Podatnicy są obowiązani zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętej proporcji w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ta proporcja została zastosowana po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 8 (stan: 2026-10-16) ISAP. Art. 90 ust. 9: Przepis ust. 8 stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do niego kwota obrotu, o której mowa w tym przepisie, byłaby niereprezentatywnaprzepisPrzepis ust. 8 stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do niego kwota obrotu, o której mowa w tym przepisie, byłaby niereprezentatywna.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 9 (stan: 2026-10-16) ISAP.

5. Progi 98% i 2% (art. 90 ust. 10)

Art. 90 ust. 10: w przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2–8 przekroczyła 98 % oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100 %przepisW przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2–8: 1) przekroczyła 98 % oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100 %; 2) nie przekroczyła 2 % – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0 %.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 10 (stan: 2026-10-16) ISAP albo nie przekroczyła 2 % – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0 %przepisW przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2–8: 1) przekroczyła 98 % oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100 %; 2) nie przekroczyła 2 % – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0 %.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 10 (stan: 2026-10-16) ISAP. To prawo, nie obowiązek.

Przykład: proporcja 99% i VAT niepodlegający odliczeniu 4 000 zł w skali roku. Próg 98% jest przekroczony, a 4 000 zł to mniej niż 10 000 zł, więc możesz przyjąć 100% i odliczyć cały VAT.

Inne metody liczenia proporcji i dalsze przypadki uznania proporcji za 100% mogą wynikać z rozporządzeń ministra finansów: art. 90 ust. 11 (metody obliczania proporcji inne niż określona w ust. 3 oraz warunki ich stosowaniaprzepisMinister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, metody obliczania proporcji inne niż określona w ust. 3 oraz warunki ich stosowania, uwzględniając uwarunkowania obrotu gospodarczego oraz przepisy Unii Europejskiej.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 11 (stan: 2026-10-16) ISAP) i art. 90 ust. 12 (przypadki, w których podatnik ma prawo uznać, że proporcja określona zgodnie z ust. 2–8, która przekroczyła 98 %, a kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była równa lub większa niż 10 000 zł, wynosi 100 %przepisMinister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których podatnik ma prawo uznać, że proporcja określona zgodnie z ust. 2–8, która przekroczyła 98 %, a kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była równa lub większa niż 10 000 zł, wynosi 100 %, oraz warunki ich stosowania, uwzględniając uwarunkowania obrotu gospodarczego oraz specyfikę wykonywanych czynności.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 90 ust. 12 (stan: 2026-10-16) ISAP). Ten poradnik ich nie omawia.

6. Korekta roczna (art. 91 ust. 1)

Art. 91 ust. 1: jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2–10a lub 10c–10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2–6, 10, 10a lub 10c–10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowegoprzepisPo zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2–10a lub 10c–10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2–6, 10, 10a lub 10c–10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 1 (stan: 2026-10-16) ISAP. Obowiązek powstaje po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z art. 86 ust. 1.

Gdzie i kiedy (art. 91 ust. 3): Korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej – w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowyprzepisKorekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej – w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 3 (stan: 2026-10-16) ISAP.

Art. 91 ust. 1a: Podatnik może nie dokonywać korekty, o której mowa w ust. 1, jeżeli różnica między proporcją ustaloną zgodnie z art. 90 ust. 2–10a lub 10c–10g a proporcją ustaloną dla zakończonego roku podatkowego nie przekracza dwóch punktów procentowychprzepisPodatnik może nie dokonywać korekty, o której mowa w ust. 1, jeżeli różnica między proporcją ustaloną zgodnie z art. 90 ust. 2–10a lub 10c–10g a proporcją ustaloną dla zakończonego roku podatkowego nie przekracza dwóch punktów procentowych.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 1a (stan: 2026-10-16) ISAP. Art. 91 ust. 1b: W przypadku gdy proporcja ustalona dla zakończonego roku podatkowego jest mniejsza niż proporcja ustalona zgodnie z art. 90 ust. 2–10a lub 10c–10g, przepis ust. 1a stosuje się pod warunkiem, że kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu wynikająca z: 1) różnicy między ustalonymi proporcjami oraz 2) korekty, o której mowa w ust. 2, z wyłączeniem korekty środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł – nie przekracza 10 000 złprzepisW przypadku gdy proporcja ustalona dla zakończonego roku podatkowego jest mniejsza niż proporcja ustalona zgodnie z art. 90 ust. 2–10a lub 10c–10g, przepis ust. 1a stosuje się pod warunkiem, że kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu wynikająca z: 1) różnicy między ustalonymi proporcjami oraz 2) korekty, o której mowa w ust. 2, z wyłączeniem korekty środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł – nie przekracza 10 000 zł.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 1b (stan: 2026-10-16) ISAP.

Przykład korekty (ciąg dalszy przykładu z pkt 3)

Po zakończeniu roku proporcja dla tego roku wynosi 72%. Zakupy wspólne roku: VAT naliczony 8 000 zł, wstępnie odliczone 6 000 zł (75%).

Krok	Działanie	Wynik
1. Różnica proporcji	75% - 72%	3 punkty procentowe
2. Czy korekta jest obowiązkowa	3 pkt proc. przekracza 2 pkt proc. (art. 91 ust. 1a)	tak
3. VAT do odliczenia po korekcie	8 000 zł x 72%	5 760 zł
4. Korekta	5 760 zł - 6 000 zł	minus 240 zł

Zmniejszasz odliczony VAT o 240 zł w deklaracji za pierwszy okres rozliczeniowy następnego roku (art. 91 ust. 3).

Wariant: proporcja dla zakończonego roku 74%. Różnica to 1 punkt procentowy, czyli mieści się w 2 punktach (art. 91 ust. 1a). Dodatkowy VAT niepodlegający odliczeniu z tej różnicy: 8 000 zł x (75% - 74%) = 80 zł, a to mniej niż 10 000 zł (art. 91 ust. 1b), więc korekty możesz zaniechać, o ile w roku nie ma korekty środków trwałych podlegającej sumowaniu.

7. Środki trwałe: korekta w ciągu 5 lub 10 lat (art. 91 ust. 2)

Art. 91 ust. 2 (towary i usługi zaliczane do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł): korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowaniaprzepisW przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniuprzepisW przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP. Dla środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o wartości początkowej do 15 000 zł: przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowaniaprzepisW przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP.

Przykład (kwoty hipotetyczne): maszyna o wartości początkowej powyżej 15 000 zł, VAT przy zakupie 10 000 zł. Roczna korekta dotyczy jednej piątej tej kwoty: 10 000 zł : 5 = 2 000 zł (art. 91 ust. 2). Jeżeli proporcja dla zakończonego roku wynosi 60%, a przy odliczeniu zastosowano 80%, korekta za ten rok to 2 000 zł × (60% − 80%) = minus 400 zł (art. 91 ust. 1 i 2).

8. Zmiana prawa do odliczenia i sprzedaż w okresie korekty

• Art. 91 ust. 7: Przepisy ust. 1–6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługiprzepisPrzepisy ust. 1–6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 7 (stan: 2026-10-16) ISAP. Art. 91 ust. 7a (środki trwałe i WNiP powyżej 15 000 zł): korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korektyprzepisW przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 7a (stan: 2026-10-16) ISAP.
• Art. 91 ust. 4: W przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korektyprzepisW przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 4 (stan: 2026-10-16) ISAP. Art. 91 ust. 5: W przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korektyprzepisW przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 – w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 5 (stan: 2026-10-16) ISAP, w deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż. Art. 91 ust. 6: gdy towar zostanie opodatkowany, w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymiprzepisW przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną: 1) opodatkowane – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi; 2) zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 6 (stan: 2026-10-16) ISAP; gdy zostanie zwolniony lub nie podlegał opodatkowaniu, w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniuprzepisW przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną: 1) opodatkowane – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi; 2) zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 91 ust. 6 (stan: 2026-10-16) ISAP.
• Samochody: wydatki związane z pojazdami samochodowymi objęte są odrębnym art. 86a. Art. 86a ust. 2: Do wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, o których mowa w ust. 1, zalicza się wydatki dotyczące: 1) nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów oraz nabycia lub importu ich części składowychprzepisDo wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, o których mowa w ust. 1, zalicza się wydatki dotyczące: 1) nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów oraz nabycia lub importu ich części składowych; 2) używania tych pojazdów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, związane z tą umową, inne niż wymienione w pkt 3; 3) nabycia lub importu paliw silnikowych, oleju napędowego i gazu, wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, usług naprawy lub konserwacji tych pojazdów oraz innych towarów i usług związanych z eksploatacją lub używaniem tych pojazdów.ustawa o podatku od towarów i usług, art. 86a ust. 2 (stan: 2026-10-16) ISAP. Reguły tego przepisu opisuje samochód w firmie 2027. Rachunek dla samochodu: kalkulator VAT od auta.

Najczęstsze błędy

• Liczenie proporcji z kwot brutto zamiast netto (art. 90 ust. 9a).
• Zaokrąglenie do najbliższej liczby zamiast w górę (art. 90 ust. 4).
• Stosowanie proporcji do zakupów, które da się przypisać wprost jednej sprzedaży (art. 90 ust. 1).
• Wliczenie do obrotu sprzedaży środków trwałych (art. 90 ust. 5).
• Pominięcie korekty rocznej w deklaracji za pierwszy okres następnego roku (art. 91 ust. 3).
• Brak zawiadomienia urzędu o proporcji szacunkowej (art. 90 ust. 8).

Powiązane

Zwolnienie z VAT i limit, mapa obowiązków VAT dla JDG, amortyzacja i środki trwałe w 2027, zakup sprzętu na firmę, korekta deklaracji JPK_V7.

Pytania i odpowiedzi

Kiedy muszę liczyć proporcję VAT? Gdy kupujesz towary lub usługi używane i do sprzedaży z prawem do odliczenia, i do sprzedaży bez takiego prawa, a nie da się wyodrębnić całości lub części VAT naliczonego (art. 90 ust. 1 i 2).

Z jakiego roku liczy się proporcję? Z obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok, którego dotyczy proporcja, w procentach, zaokrąglonych w górę do liczby całkowitej (art. 90 ust. 4).

Czy do obrotu wlicza się VAT? Nie wlicza się; proporcję liczysz z obrotu bez kwoty podatku (art. 90 ust. 9a).

Co robię w pierwszym roku działalności albo przy obrocie poniżej 30 000 zł? Przyjmujesz proporcję szacunkową i zawiadamiasz naczelnika urzędu skarbowego do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego zastosowania (art. 90 ust. 8).

Kiedy można przyjąć proporcję 100% albo 0%? Proporcję powyżej 98% przy VAT niepodlegającym odliczeniu poniżej 10 000 zł rocznie można uznać za 100%, a proporcję do 2% za 0% (art. 90 ust. 10).

Kiedy robię korektę roczną i w której deklaracji? Po zakończeniu roku, w deklaracji za pierwszy okres rozliczeniowy następnego roku; przy zakończeniu działalności w deklaracji za ostatni okres (art. 91 ust. 1 i 3).

Czy każdą różnicę proporcji trzeba korygować? Różnicę do 2 punktów procentowych można pominąć, a przy spadku proporcji pod warunkiem nieprzekroczenia 10 000 zł VAT niepodlegającego odliczeniu (art. 91 ust. 1a i 1b).